Sân bay Long Thành: Nên hoãn để nghiên cứu kỹ hơn

Các chuyên gia cho rằng độ tin cậy về các con số thống kê cùng sản lượng hành khách khổng lồ dự báo “đổ về” sân bay Long Thành trong tương lai thấp, thiếu cơ sở.

Thiếu nghiên cứu, khảo sát kỹ lưỡng

Theo PGS-TS Tống, ở bất kỳ dự án nào cũng cần phải khảo sát, phân tích thị trường để xem xét nhu cầu khách quan, từ đó quyết định đầu tư. Ở đây là nhu cầu vận chuyển hàng không mà chủ yếu là vận chuyển hành khách. Vậy nhưng nhiều lập luận bảo vệ cho dự án này chỉ nêu chung chung “dự án đã được xác định, được quy hoạch từ lâu...”, từ đó mong muốn đầu tư dự án thật hoành tráng. Như vậy là duy ý chí. Điều đó còn thể hiện việc thực hiện dự án theo nền kinh tế kế hoạch chứ không phải theo nhu cầu thật sự.

Chiếc máy bay của hãng Jetstar Pacific đang cất cánh ở sân bay Tân Sơn Nhất - nơi có nhiều tranh cãi về sự “quá tải”, lại bị “hiến” hơn 150 ha để làm sân golf. Ảnh: MP

PGS-TS Tống cho rằng dự án phải căn cứ vào nhu cầu thật sự để có quyết định đầu tư đúng nhưng hiện nay số liệu của ngành hàng không đưa ra có sự khác biệt lớn cũng chưa được giải thích một cách thuyết phục. Điều này càng khiến dư luận hoài nghi về sự mập mờ của các con số được đưa ra.

TS Nguyễn Bách Phúc, Chủ tịch Hội Tư vấn khoa học công nghệ và quản lý TP.HCM (HASCON), cũng cho rằng Bộ GTVT luôn nhấn mạnh Long Thành là sân bay trung chuyển trong khu vực và quốc tế, có lượng khách khổng lồ để lý giải cho sự cần thiết của dự án. Vậy nhưng Long Thành nằm trên các tuyến hàng không quốc tế đến Indonesia, Philippines và Úc nên chỉ có thể trung chuyển quốc tế cho các nước này. Do Indonesia và Philippines rất gần nên xem ra chỉ có việc trung chuyển cho Úc là khả thi nhất.

“Lưu ý là nước Úc chỉ có trên dưới 20 triệu dân, trong khi nhiều sân bay quốc tế ở Đông Nam Á và các sân bay khác ở Việt Nam đều có thể trung chuyển cho Úc. Vậy thì thị phần trung chuyển nhỏ bé này sẽ chia cho Long Thành bao nhiêu?” - TS Phúc thắc mắc.

Còn trong nước, Long Thành có thể trung chuyển đi các sân bay nội địa nào? “Xung quanh Long Thành có các sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất, Cần Thơ, Phú Quốc, Cam Ranh nên sân bay này chỉ còn trung chuyển đến các sân bay Côn Đảo, Liên Khương và Buôn Ma Thuột. Với số lượng sân bay địa phương ít ỏi vậy, không hiểu sao Bộ GTVT lại dự báo ra được hàng chục triệu lượt khách/năm?” - TS Phúc nêu.

Cân nhắc thời điểm đầu tư

TS Phúc cho rằng xét theo các yếu tố bắt buộc để trở thành sân bay trung chuyển vừa nêu thì lượng khách hằng năm của Long Thành sẽ khó đạt con số khổng lồ như Bộ GTVT nêu. “Có người sẽ thắc mắc, vì sao cũng nằm gần bờ biển như Long Thành nhưng các sân bay Bangkok, Singapore, Kuala Lumpur lại có số khách khổng lồ. Theo tôi, số khách khổng lồ này không phải là khách trung chuyển mà chủ yếu là khách trực tiếp đến Thái Lan, Malaysia, Singapore cho mục tiêu kinh doanh, du lịch. Xét theo khía cạnh này thì trung tâm kinh tế Việt Nam nằm ở TP.HCM, nơi có Tân Sơn Nhất chứ không phải Long Thành. Còn về du lịch thì ở các điểm du lịch nổi tiếng trong nước như Đà Nẵng, Nha Trang, Mũi Né, Phú Quốc đều đã có sân bay quốc tế liền kề, ngoại trừ Vũng Tàu” - TS Phúc nói.