Từ ngày 1/7 tới, tiền lương đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp của lao động khu vực công dự kiến tăng gần 55%.

Số tiền thu bảo hiểm xã hội tăng thêm trong một năm là hơn 31.700 tỷ đồng, trong đó ngân sách nhà nước trích đóng 17.260 tỷ đồng. 

Ngoài ra, còn hơn 88.100 người hoạt động không chuyên trách cấp xã đang tham gia BHXH với mức lương tính đóng 1,8 triệu đồng. Mức đóng tăng thêm của nhóm này chưa thể tính toán do chưa có thông tin điều chỉnh tiền lương làm căn cứ đóng BHXH.

Tiền lương tính đóng tăng kéo theo mức hưởng chế độ bảo hiểm xã hội của lao động khu vực công cũng sẽ thay đổi từ giữa năm nay. Từ ngày 1/7, cán bộ, công chức, viên chức sẽ được trả lương theo vị trí việc làm thay vì hệ số cào bằng hiện nay.

Dự kiến từ năm 2025, tiền lương cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang tiếp tục tăng bình quân 7% mỗi năm cho đến khi lương thấp nhất khu vực công bằng hoặc cao hơn lương tối thiểu vùng 1 trong doanh nghiệp.

Theo đó, người đóng BHXH sau cải cách càng lâu năm thì bình quân tiền lương tháng đóng BHXH để hưởng chế độ cũng tăng tương ứng và cao bất thường so với người nghỉ hưu trước ngày 1/7/2024. Điều này khiến lương hưu của người nghỉ trước và sau thời điểm trên có sự chênh lệch lớn. Nếu điều chỉnh lương hưu mỗi năm để tiền hưu trí của người nghỉ trước 1/7/2024 theo kịp người nghỉ sau sẽ ảnh hưởng tới khả năng cân đối quỹ hưu trí tử tuất.

BHXH Việt Nam đề xuất sửa đổi cách tính bình quân tiền lương tháng đóng BHXH để hưởng chế độ. Cụ thể, lao động khu vực nhà nước mà đóng BHXH trước ngày 1/7/2024 thì chế độ được tính hưởng bình quân từ 5 đến dưới 20 năm tùy mốc thời gian tham gia.

Người đóng sau thời điểm trên thì tính bình quân toàn bộ quá trình. Đề xuất thực hiện từ ngày 1/7/2024 và đưa vào dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi.

Luật BHXH hiện hành quy định người tham gia hệ thống trước ngày 1/1/2025 cách tính hưởng BHXH và trợ cấp tùy từng giai đoạn; lao động tham gia sau thời điểm trên tính bình quân toàn bộ quá trình. Dự luật sửa đổi đang đề xuất áp dụng công thức tính toàn bộ quá trình với lao động nhà nước từ 1/7/2025 trở đi.

Nếu được thông qua, BHXH đề xuất cấp có thẩm quyền có hướng dẫn thực hiện để quyền lợi lao động không bị gián đoạn từ ngày 1/7/2024 đến 1/7/2025.

Hiền Lê (SHTT)