Ông là vị Đại tướng đầu tiên trong lịch sử lực lượng Công an nhân dân Việt Nam, người được phong trực tiếp quân hàm Đại tướng mà không cần trải qua các cấp bậc trung gian. Không chỉ vậy, ông còn là em trai ruột của một nhà ngoại giao kiệt xuất, người đã ghi dấu ấn sâu đậm trong lịch sử nước nhà. Vậy ông là ai?

Dựa trên các tư liệu lịch sử và thông tin từ báo Công an nhân dân, đồng chí Mai Chí Thọ chính là vị Đại tướng đầu tiên của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam. Vào tháng 11/1986, ông đảm nhiệm chức vụ Thứ trưởng thứ nhất Bộ Nội vụ (nay tương đương chức danh Thứ trưởng thường trực Bộ Công an). Đến tháng 2/1987, ông chính thức được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Bộ Nội vụ. Sau đó, vào tháng 5/1989, ông vinh dự được phong quân hàm Đại tướng, trở thành người mở đầu cho lịch sử cấp hàm Đại tướng của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam.

dai-tuong-mai-chi-tho-1
Đại tướng Mai Chí Thọ.

Đại tướng Mai Chí Thọ có tên khai sinh là Phan Đình Đống, sinh ngày 15/7/1922. Quê hương ông ở thôn Dịch Lễ, xã Nam Vân, thuộc huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định trước đây.

Ông là người con thứ năm trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng, là em ruột của đồng chí Lê Đức Thọ (tên thật là Phan Đình Khải) và Thượng tướng Đinh Đức Thiện (tên thật là Phan Đình Dinh). Vì cả ba anh em đều sử dụng bí danh hoạt động trong thời kỳ kháng chiến nên rất ít người biết rằng họ cùng mang họ Phan và là anh em ruột thịt. Trong lịch sử nước nhà, đây có lẽ là gia đình độc nhất vô nhị khi cả ba anh em ruột đều là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, trong đó có hai người từng là Ủy viên Bộ Chính trị.

dai-tuong-mai-chi-tho-4
Đại tướng Mai Chí Thọ - nguyên Chủ tịch UBND TPHCM trong một lần đón tiếp đoàn ngoại giao nước ngoài. Ảnh tư liệu

Theo ghi chép của báo Công an nhân dân, trong giai đoạn từ năm 1936 đến năm 1937, đồng chí Mai Chí Thọ đã tích cực tham gia vào các phong trào học sinh, sinh viên tại Huế và Hà Nội.

Bước sang giai đoạn từ năm 1938 đến năm 1940, đồng chí gia nhập Tổ chức Thanh niên dân chủ, sau đó là Thanh niên phản đế tại Trường Trung học Nam Định, đồng thời đảm nhận vai trò Bí thư Đoàn Thanh niên phản đế Nam Định. Vào năm 1939, đồng chí chính thức vinh dự được kết nạp vào hàng ngũ của Đảng Cộng sản Việt Nam.

dai-tuong-mai-chi-tho-3
Đại tướng Mai Chí Thọ - nguyên Bí thư Thành ủy TPHCM thăm bà con lao động nghèo ở TPHCM. Ảnh tư liệu

Một chi tiết đáng chú ý là bên cạnh Đại tướng Mai Chí Thọ, nguyên Bộ trưởng Bộ Công an Lê Hồng Anh cũng là một trường hợp đặc biệt khác của ngành công an được phong thẳng lên quân hàm Đại tướng (vào năm 2005) mà không cần trải qua các cấp bậc quân hàm trung gian.