Vụ phải trả 50 triệu đồng để chuộc thi thể: Trái lương tâm, có thể là hành vi cưỡng đoạt tài sản?

Những ngày qua, trên mạng xã hội lan truyền thông tin gia đình bà Nguyễn Thị L. (62 tuổi, trú xã Vạn Xuân, Phú Thọ) phải mất 50 triệu đồng trả cho người làm nghề thuyền chài để đưa thi thể người thân trên sông Hồng về nhà an táng.

Theo ông Hà Quang Giang (anh trai nạn nhân H.T.H., 45 tuổi, trú tại huyện Tam Nông, Phú Thọ) chia sẻ trên Dân Việt, sau khi chị H. mất tích và được tìm thấy thi thể trên sông Hồng đoạn qua cầu Vĩnh Thịnh (Sơn Tây, Hà Nội), gia đình đã phải chuyển 50 triệu đồng để được đưa thi thể về quê mai táng.

Ông Giang cho biết, ban đầu người vớt thi thể yêu cầu 60 triệu đồng, sau đó hai bên trao đổi và thống nhất ở mức 50 triệu. Trong đó 30 triệu là công tìm thấy thi thể, 20 triệu là công tắm rửa, đưa vào quan tài.

Ông Giang là người trực tiếp thực hiện việc chuyển khoản. Ông Giang cũng xác nhận không mong muốn sự việc bị đẩy đi xa, chỉ mong gia đình lo xong hậu sự cho người thân.

Bà Nguyễn Thị L, mẹ chồng của nạn nhân, thông tin rằng việc thương lượng diễn ra đến rạng sáng ngày 14/8 thì hai bên mới thống nhất được số tiền. Sau khi hoàn tất, gia đình mới đưa được thi thể về quê. Hiện chính quyền địa phương đã đến thăm hỏi, hỗ trợ gia đình và cho biết sẽ làm thủ tục trợ cấp trẻ mồ côi đối với hai con nhỏ của chị H.

UBND xã Vạn Xuân (huyện Tam Nông, Phú Thọ) cho biết cơ quan công an đã tiếp nhận thông tin và đang tiến hành xác minh vụ việc.

Hành vi trái lương tâm, có thể là hành vi cưỡng đoạt tài sản

Theo phân tích dưới góc độ pháp lý của Tiến sĩ, luật sư Đặng Văn Cường (Đoàn Luật sư Hà Nội), về quy trình pháp luật, nếu người dân phát hiện xác người trôi sông, thông thường sẽ vớt thi thể và thông báo ngay với chính quyền địa phương để phối hợp xử lý, khám nghiệm theo quy định. Tuy nhiên, việc vớt xác rồi yêu cầu gia đình trả tiền chuộc để nhận lại thi thể là hành vi gây bức xúc và rất hiếm gặp, thiếu nhân văn.

Theo luật sư, trong trường hợp này nếu việc thỏa thuận giữa hai bên là tự nguyện, nội dung thỏa thuận thể hiện rõ công việc phải làm, số tiền phải trả, sau khi thỏa thuận mà công việc đã hoàn thành, tiền đã thanh toán một cách tự nguyện thì đây là quan hệ dân sự hợp pháp, người đã thanh toán tiền không đòi lại được

Ngược lại, nếu có người tự vớt thi thể nạn nhân đuối nước lên bờ rồi yêu cầu một số tiền vô lý, ép buộc gia đình người có thi thể phải trả tiền, phải trả tiền thì mới bàn giao thi thể, việc trả tiền là không tự nguyện thì có quyền trình báo sự việc với cơ quan chức năng để yêu cầu người đã nhận tiền phải trả lại tiền, chỉ được trích phần công sức tương ứng với giá trị công sức mà họ đã bỏ ra.

Thậm chí, hành vi đe dọa uy hiếp tinh thần của người khác, lợi dụng người khác đang trong hoàn cảnh éo le khó khăn để buộc phải giao tài sản còn có thể là hành vi cưỡng đoạt tài sản, người thực hiện hành vi này còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Nêu quan điểm trên Vietnamnet, Luật sư Nguyễn Anh Thơm, Trưởng Văn phòng luật sư Nguyễn Anh, Đoàn Luật sư Hà Nội cho rằng, nếu đúng là những người hành nghề chài lưới phát hiện thi thể mà lại yêu cầu gia đình nộp tiền để "chuộc" thì điều đó trái lương tâm, trái phong tục tập quán tốt đẹp và còn là hành vi vi phạm pháp luật, xâm phạm đến quyền sở hữu tài sản của công dân được pháp luật bảo vệ, gây bức xúc trong dư luận xã hội nên cần xử lý theo quy định của pháp luật.

Được biết, gia đình bà L. vốn hoàn cảnh khó khăn, con trai bà là chồng chị H. qua đời cách đây 5 năm. Nay mẹ lại mất nên hai cháu nhỏ mồ côi cha mẹ. Trước tình cảnh xót xa, ông Giang cùng người thân vẫn cố xoay sở đủ số tiền để hoàn thành thủ tục mang chị về nhà an táng.