Những hình ảnh hàng lậu ồ ạt tuồn về Việt Nam do PV Báo Gia đình & Xã hội thực hiện vào trung tuần tháng 9/2019 rất rõ ràng nhưng trong báo cáo giải trình của Chi cục Hải quan Tân Thanh (Lạng Sơn) lại đưa ra những thông tin không trung thực.

Sau khi Báo Gia đình & Xã hội đăng tải loạt bài viết "Xâm nhập đường dây "đánh" hàng lậu miền biên viễn Lạng Sơn", ngày 30/10/2019, Văn phòng Tổng cục Hải quan đã có công điện yêu cầu Cục Hải quan Lạng Sơn xác minh và báo cáo thông tin mỗi ngày hàng nghìn bao hàng lậu được "tuồn" về từ các đường mòn, lối mở khu vực Cửa khẩu Tân Thanh (tỉnh Lạng Sơn).

Sau đó 1 ngày (31/10/2019), Chi cục Hải quan Tân Thanh đã có bản báo cáo số 1528 vô cùng "hoàn chỉnh và chi tiết" do bà Đào Lan Anh, Chi cục trưởng ký.

Rất nhanh chóng, đến ngày 1/11/2019, Cục Hải quan tỉnh Lạng Sơn đã có công văn số 2948 do ông Vũ Tuấn Bình, Phó Cục trưởng ký gửi đến Tổng cục Hải quan để báo cáo kèm theo những nội dung trên.

Cửu vạn "cõng" hàng lậu từ bên Trung Quốc, qua hàng rào biên giới mang về Việt Nam. (Ảnh cắt từ clip quay ngày 19/9/2019)

Theo đó, bản báo cáo của Chi cục Hải quan Tân Thanh nêu: Mốc 1089 nằm ở đỉnh Đồi Keo, cách khu vực đường vận tải hàng hóa chuyên dụng Tân Thanh - Pò Chài (Trung Quốc) phía trên đồi bên phải có từ phía Việt Nam - Trung Quốc, cách mặt đường khoảng 350m.

Vị trí các lán trực tại các khu vực có liên quan đến Mốc 1089 gồm: 2 lán tạm trực của Trạm Kiểm soát Biên phòng Tân Thanh (cách mốc 1089 khoảng 250 mét) và tại khu vực Lo Bon có 1 lán trực phối hợp giữa Chi cục Hải quan Tân Thanh và Trạm Kiểm soát Biên phòng Tân Thanh.

"Sau khi nhận được thông tin phản ánh của các báo về tình trạng buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa từ Trung Quốc vào Việt Nam tại khu vực Mốc 1089, Chi cục Hải quan Tân Thanh đã chủ động phối hợp với Đồn Biên phòng Tân Thanh, Trạm Kiểm soát Biên phòng Tân Thanh tiến hành ngay việc kiểm tra, rà soát, xác minh, kiểm tra thực địa địa bàn (chụp ảnh thực trạng địa bàn) tại khu vực Mốc 1089. 

Cung đường vận chuyển hàng lậu từ Trung Quốc về Việt Nam nằm phía sau chùa Tân Thanh cách Chi cục Hải quan và Đồn biên phòng chỉ khoảng 1km. (Ảnh cắt từ clip quay ngày 19/9/2019)

Qua kiểm tra, đối chiếu với các thông tin, hình ảnh trên các báo, Chi cục Hải quan Tân Thanh nhận thấy, thông tin và hình ảnh được đăng tải trên các báo không phù hợp với thực trạng địa bàn khu vực cửa khẩu Tân Thanh hiện nay, cụ thể như sau:

Hình ảnh đăng trên báo là thời điểm phía Trung Quốc mới xây dựng, có hàng rào sắt, cổng đi lại, các trụ và cột tường rào, hàng rào sắt chưa được sơn (cổng, cột màu xi măng, tường rào sắt) và chưa được gia cố bằng dây thép gai xoắn.

Từ trung tuần tháng 6/2019, phía Trung Quốc đã thực hiện rào dây thép gai hai lớp màu trắng trên hàng rào sắt và sơn màu vàng đối với trụ cổng, cột tường.

Về hình ảnh xe máy đèo hàng trên đường phía sau chùa Tân Thanh: Hình ảnh đăng trên báo thể hiện cảnh quan xung quanh cây cỏ đang vào mùa xuân, chưa có hoa lau sậy hai bên đường", trích báo cáo giải trình nội dung đăng tải trên báo.

Xe máy chở hàng lậu từ điểm tập kết phía sau chùa Tân Thanh ra khu vực xe tải chờ sẵn. (Ảnh cắt từ clip quay ngày 19/9/2019)

Bản báo cáo này còn nhấn mạnh rằng: "Từ tháng 5/2019 đến nay, toàn bộ các điểm tiếp giáp với phía Trung Quốc trên biên giới thuộc địa bàn kiểm soát hải quan do Chi cục Hải quan Tân Thanh được giao quản lý theo quy định cơ bản đã được phía bên Trung Quốc thực hiện, rào chắn bằng hệ thống tường rào cao 3,7m (chỉ còn lại một khoảng cách nhỏ tại khu vực điểm đường đấu nối và Đồi cao chưa có tường rào)… 

... có thể khẳng định, về cơ bản Chi cục Hải quan Tân Thanh đã kiểm soát được địa bàn, không để hình thành các đường dây, ổ nhóm và điểm nóng về buôn lậu, không còn tình trạng từng đoàn người mang, vác, vận chuyển trái phép hàng hóa trái phép qua biên giới".

Được biết, những nội dung báo cáo này được gửi đến cho nhiều cơ quan, trong đó có Ban Chỉ đạo chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả tỉnh Lạng Sơn (389 Lạng Sơn). Nhờ đó, khi họp về công tác kiểm điểm trách nhiệm, những lãnh đạo, cán bộ của Chi cục Hải quan Tân Thanh chưa có ai bị xử lý kỷ luật.

Một đoạn trong báo cáo giải trình khẳng định: "Từ tháng 5/2019 đến nay, Chi cục Hải quan Tân Thanh đã kiểm soát được địa bàn, không còn tình trạng từng đoàn người mang, vác, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới".

Tại buổi làm việc ngày 13/11/2019, PV Báo Gia đình & Xã hội đã trực tiếp cho ông Nguyễn Công Trưởng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng ban Chỉ đạo 389 tỉnh Lạng Sơn xem những đoạn video gốc thể hiện các thông số rất cụ thể về thời gian ghi nhận. Theo đó, những hình ảnh được đăng tải trên báo được cắt từ video quay lại các ngày 18-19-20/9/2019 chứ không phải là tư liệu cũ như báo cáo nhằm né tránh trách nhiệm của Chi cục Hải quan Tân Thanh.

"Tỉnh Lạng Sơn rất ngoan nghênh, tiếp thu ý kiến và đã có chỉ đạo bằng văn bản sau khi Báo Gia đình & Xã hội đăng tải thông tin. Việc người cõng, vác hàng hóa đi thành dòng như thế thì không thể nói là không ngăn chặn được. Ban Chỉ đạo 389 tỉnh Lạng Sơn sẽ tiếp tục có những cuộc họp để chấn chỉnh, xử lý", ông Nguyễn Công Trưởng khẳng định.

Theo Cao Tuân (Giadinh.net.vn)