Apple sau 5 năm Tim Cook "nhào nặn": Tử tế hơn có đồng nghĩa tốt hơn?

Điều Cook làm chủ yếu là hoàn thiện các sản phẩm và dịch vụ như Apple TV hay iPad. Dù được đánh giá tốt, Apple chưa thực sự khai phá mảnh đất mới nào.

“Tim Cook là một trong những CEO tử tế nhất và nhân đạo nhất hiện tại”, đó là nhận xét của Michael Obuchowski, Giám đốc Đầu tư Merlin Asset Management, một cổ đông của Apple. Cùng nhìn lại những thành tựu và cả bước hụt của Cook sau 5 năm tại nhiệm.

Một chút thành công…

Thành công lớn nhất của Cook là mở rộng dòng sản phẩm iPhone. Hiện nay, Apple cung cấp 3 mẫu iPhone mới mỗi năm: iPhone 4.7 inch, Plus 5.5 inch và SE 4 inch. Việc tiến lên màn hình lớn bằng iPhone 6 năm 2014 đã biến Apple thành công ty giá trị nhất thế giới.

Apple ký hợp tác với China Mobile, nhà mạng lớn nhất toàn cầu, cho phép Apple xâm nhập thị trường đông dân nhất hành tinh. Đích đến tiếp theo là Ấn Độ, một thị trường tiềm năng khác.

Cook thúc đẩy Apple vào các dịch vụ mới, trong đó có Apple Pay để thanh toán di động và dịch vụ nghe nhạc trực tuyến Apple Music. Apple còn kiếm được nhiều tiền dịch vụ hơn từ dòng máy tính Mac và kỳ vọng mảng này có quy mô tương đương một công ty độc lập trong danh sách Fortune 100 vào năm sau.

Apple cũng tích cực hơn trong các hoạt động cộng đồng. Tháng 10/2014, Cook công khai là người đồng tính, ủng hộ cộng đồng LGBT. Cook còn làm cho Apple trở nên nhân đạo hơn, khác hẳn với niềm tin của Steve Jobs rằng công ty không cần phải làm từ thiện vì đã trả thuế đủ rồi. Về vấn đề môi trường, Apple ra mục tiêu mọi hoạt động đều sử dụng năng lượng tái tạo (đã đạt 93% vào năm 2015). Trong một cuộc họp cổ đông năm 2014, Cook từng nói muốn để lại một thế giới tốt đẹp hơn thế giới họ đã tìm ra.

Và, không thể không nhắc đến việc Apple đối đầu với FBI, định vị Apple là hãng công nghệ quan tâm nhất đến quyền riêng tư và bảo mật của người dùng.

… một chút thất bại

Sức mạnh lớn nhất của Cook lại chính là điểm yếu lớn nhất. Hơn 2/3 doanh thu Apple đến từ iPhone. Nếu iPhone gặp sự cố, cả công ty cũng bị kéo xuống bùn. Năm 2016, dự kiến doanh thu công ty giảm vì doanh số iPhone giảm lần đầu tiên trong lịch sử.

Tuy nhiên, trả lời The Washington Post, người đứng đầu Apple lại cho rằng phần lớn việc kinh doanh gắn với iPhone lại là một đặc quyền chứ không phải vấn đề và cuối cùng, ai trên thế giới cũng sở hữu một chiếc điện thoại. Dù vậy, liệu tất cả mọi người đều có đủ tiền để mua được iPhone không mới là câu hỏi lớn. Apple vẫn chưa có tùy chọn nào thực sự rẻ. Mẫu iPhone 5c sặc sỡ ra đời cuối năm 2013 thất bại thảm hại còn iPhone SE ra mắt tháng 3/2016 lại có giá khởi điểm từ 399 USD, đắt hơn rất nhiều đối thủ khác.

Tiếp đến là vấn đề đầu tư. Cook đã chi 3 tỷ USD để mua hãng tai nghe Beats và đưa nhân sự về Apple vào giữa năm 2014. Mất tới 1 năm để Beats ra Apple Music, dịch vụ phát nhạc trực tuyến đầu tiên của công ty nhưng đây là mảng Jobs luôn chối bỏ. Phiên bản gốc thu hút 15 triệu thuê bao trong chưa đầy 1 năm, bằng một nửa đối thủ Spotify. Đây là thành tích ấn tượng nhưng nó lại bị chỉ trích nhiều về giao diện và các lỗi của ứng dụng. Tháng 6 năm nay, Apple tuyên bố đã thiết kế lại từ đầu.

Một sản phẩm khác cần sửa chữa chính là Apple Watch. “Táo khuyết” giới thiệu mẫu đồng hồ thông minh - thiết bị mới đầu tiên dưới thời Cook - cuối năm 2014. Đây là một trong những thiết bị đeo bán chạy hàng đầu trên thị trường sau Fitbit nhưng doanh số không bao giờ đạt đến đẳng cấp iPhone. Apple không công bố số liệu bán ra cụ thể của Apple Watch nhưng IDC ước tính có khoảng 1,6 triệu máy được tiêu thụ trong quý II/2016, giảm 55% so với một năm trước.

Và tất nhiên, ai mà quên được “thảm họa” Apple Maps?

5 năm kế tiếp

Apple được cho là đang phát triển các sản phẩm hoàn toàn mới – xe hơi, thực tế ảo, y tế và nhà thông minh – song chưa hề công khai bất kỳ thứ gì. Phần mềm góp phần quan trọng trong tương lai Apple. Một trong những nhiệm vụ chính của Cook là bảo đảm Siri và iPhone thông minh hơn. Thiết bị cần dự báo được thứ bạn muốn trước cả khi bạn định hỏi nhờ vào trí tuệ nhân tạo.

Phần mềm và dịch vụ lôi kéo mọi người mua thiết bị. Điều đó đồng nghĩa Apple không thể bỏ qua phần cứng. iPhone không có nhiều thay đổi thiết kế từ năm 2007, trong khi thành công 5 năm tới của hãng phụ thuộc rất nhiều vào việc xáo trộn các sản phẩm như iPhone, iPad ra sao.

Theo chuyên gia phân tích Tim Bajarin của Creative Strategies, Apple cần phải đặt cược lớn hơn vào thiết kế công nghiệp và giao diện người dùng. Họ cần sáng tạo hơn.