Google phát hiện hệ thống AI có thể tự phân tích bản vá, tìm lỗ hổng và thực hiện khai thác mà không cần con người can thiệp từng bước, làm dấy lên lo ngại về tốc độ tấn công mạng.

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang bước sang một giai đoạn đáng lo ngại trong lĩnh vực an ninh mạng. Thay vì chỉ hỗ trợ tin tặc viết mã hoặc tìm kiếm thông tin, một số hệ thống AI đã có khả năng tự thực hiện nhiều công đoạn tấn công liên tiếp, từ phát hiện lỗ hổng bảo mật đến tạo và triển khai mã khai thác.

Trong báo cáo công bố ngày 16/11, Nhóm Tình báo Mối đe dọa của Google (GTIG) cho biết lần đầu phát hiện các đối tượng sử dụng hệ thống dựa trên mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) để tự động hóa toàn bộ quá trình tìm kiếm và khai thác lỗ hổng mà không cần con người trực tiếp điều khiển từng bước.

Phát hiện này đánh dấu sự thay đổi đáng chú ý trong cách AI bị lợi dụng cho các hoạt động tấn công mạng, đồng thời đặt ra thách thức lớn đối với những tổ chức đang dựa vào quy trình phát hiện và xử lý sự cố do con người vận hành.

19-1795055685-google-lan-dau-phat-hien-cong-cu-ai-tu-dong-tim-va-khai-thac-lo-hong-bao-mat-canh-bao-nguy-co-tan-cong-mang-o-toc-do-may-moc
Ảnh minh hoạ.

AI tự phân tích bản vá để tìm điểm yếu của phần mềm

Theo Google, các chuyên gia an ninh mạng của hãng đã phát hiện một máy chủ phục vụ hoạt động thử nghiệm của nhóm tấn công được kết nối Internet. Trên máy chủ này có một hệ thống mang tên exploit_agent, tích hợp nhiều mô hình AI để thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến phát hiện và khai thác lỗ hổng bảo mật.

Điểm đáng chú ý là hệ thống được thiết kế để hoạt động theo một chuỗi công việc tự động. Khi nhà phát triển phát hành bản cập nhật bảo mật, AI có thể so sánh mã nguồn trước và sau khi sửa lỗi, phân tích những thay đổi, xác định lỗ hổng tiềm ẩn, tạo mã khai thác rồi thực hiện các bước kiểm tra hoặc tấn công.

Trước đây, nhiều công việc trong quy trình này đòi hỏi chuyên gia có kiến thức kỹ thuật thực hiện thủ công. Với sự hỗ trợ của các tác nhân AI, thời gian xử lý có thể được rút ngắn đáng kể.

Điều đó cũng tạo ra một nghịch lý: bản vá vốn được phát hành để bảo vệ người dùng lại có thể trở thành nguồn thông tin giúp tin tặc nhanh chóng xác định điểm yếu trên những hệ thống chưa kịp cập nhật.

Ngoài công cụ tự động nói trên, máy chủ mà Google phát hiện còn chứa dữ liệu được lấy từ các nạn nhân và nhiều chương trình phục vụ những hoạt động sau khi xâm nhập, như thu thập thông tin trong hệ thống hoặc duy trì quyền truy cập trái phép.

Dữ liệu được tìm thấy cho thấy nhóm vận hành đặc biệt quan tâm đến những website tại Pháp, trong đó có các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực truyền thông, giải trí và giáo dục.

Tuy nhiên, báo cáo chưa xác định số lượng nạn nhân cụ thể, cũng chưa chứng minh rằng toàn bộ dữ liệu bị đánh cắp trên máy chủ đều là kết quả trực tiếp từ hoạt động của exploit_agent.

Google cũng chưa công bố danh tính của nhóm đứng sau hệ thống này.

Tốc độ tấn công trở thành thách thức mới

Theo GTIG, việc sử dụng AI để khai thác những lỗ hổng đã được công bố có thể mang lại hiệu quả cao cho tin tặc. Thay vì phải tự tìm kiếm những điểm yếu hoàn toàn mới, kẻ tấn công có thể tập trung phân tích các lỗi vừa được nhà phát triển khắc phục, từ đó nhanh chóng xây dựng công cụ khai thác nhắm vào những máy chủ chưa cập nhật.

Báo cáo dẫn một trường hợp các nhà nghiên cứu bảo mật sử dụng AI để tạo mã khai thác hoạt động được chỉ trong một ngày sau khi thông tin về lỗ hổng xuất hiện. Trong một chiến dịch khác được các chuyên gia theo dõi, hàng trăm tổ chức trở thành mục tiêu chỉ bốn ngày sau khi lỗ hổng được công bố.

Những diễn biến này cho thấy khoảng thời gian giữa lúc một điểm yếu bảo mật bị tiết lộ và khi nó có thể bị lợi dụng đang thu hẹp nhanh chóng.

Không chỉ phát hiện và khai thác lỗ hổng, AI còn được các nhóm tấn công sử dụng để tự động hóa nhiều công đoạn như thu thập thông tin mục tiêu, phân tích hệ thống và điều phối hoạt động của các công cụ khác nhau.

Google cho biết đã ghi nhận việc sử dụng những bộ công cụ AI như CAIRN và PentAGI trong các hoạt động xâm nhập thực tế. Một số nhóm khác cũng đang thử nghiệm các hệ thống có khả năng phối hợp nhiều tác nhân AI để thực hiện những nhiệm vụ phức tạp hơn.

Dù vậy, mức độ tự động hóa hiện nay vẫn có giới hạn. Nhiều công cụ có thể hoạt động nhanh nhưng tạo ra lượng lớn dấu vết kỹ thuật, khiến hệ thống phòng thủ dễ phát hiện hơn. Các mô hình AI cũng có thể đưa ra nhận định sai hoặc xác định nhầm mục tiêu, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động.

Đặc biệt, phát hiện về exploit_agent không đồng nghĩa Google đã xác nhận một hệ thống AI có thể tự thực hiện thành công mọi giai đoạn của một chiến dịch tấn công phức tạp, từ lựa chọn mục tiêu đến hoàn tất mục đích cuối cùng, mà không cần bất kỳ sự tham gia nào của con người.

Cuộc chạy đua giữa AI tấn công và AI phòng thủ

Sự xuất hiện của những hệ thống khai thác lỗ hổng tự động đang khiến các doanh nghiệp bảo mật phải thay đổi cách tiếp cận.

Theo đánh giá của Google, trong khi phương thức xâm nhập vẫn chủ yếu dựa trên những điểm yếu quen thuộc như phần mềm chưa được vá lỗi hoặc thông tin đăng nhập bị lộ, việc ứng dụng AI đang giúp các nhóm tấn công tăng mạnh tốc độ và quy mô hoạt động.

Điều này có nghĩa các tổ chức không chỉ cần phát hiện lỗ hổng mà còn phải rút ngắn thời gian triển khai bản vá, theo dõi những dấu hiệu bất thường và cải thiện khả năng ứng phó khi có sự cố.

Google cũng đang phát triển các công cụ phòng thủ sử dụng AI nhằm hỗ trợ giám sát, phát hiện và xử lý hoạt động đáng ngờ với tốc độ tương ứng.

Từ chỗ đóng vai trò hỗ trợ chuyên gia, AI hiện có thể trực tiếp đảm nhận nhiều công đoạn kỹ thuật trong một cuộc tấn công mạng. Dù chưa thể thay thế con người trong mọi tình huống, sự thay đổi này đang đặt các hệ thống bảo mật trước sức ép phải thích ứng nhanh hơn với những mối đe dọa hoạt động ngày càng tự động.

PV (SHTT)

Chọn Docnhanh.vn làm nguồn ưu tiên trên Google Search

  • Bước 1: Bấm vào nút 'Thêm Docnhanh.vn trên Google', hoặc truy cập đường dẫn https://www.google.com/preferences/source?q=docnhanh.vn
  • Bước 2: Tại trang web vừa mở, bấm vào ô vuông nằm bên phải Docnhanh.vn để chọn làm nguồn tìm kiếm ưu tiên.

Khi ô vuông chuyển thành dấu tích xanh là hoàn thành, bạn đọc có thể đóng trang web trên.

Các nguồn được ưu tiên
Thêm hoặc thay đổi những nguồn bạn ưu tiên bất cứ lúc nào. Bạn sẽ thấy những nguồn này thường xuyên hơn trong kết quả tìm kiếm của mình.
Tìm kiếm theo tên hoặc trang web
docnhanh.vn
Docnhanh.vn
Docnhanh.vn docnhanh.vn

Khi nhìn thấy dấu tích xanh bên cạnh Docnhanh.vn là đã hoàn thành.