Công nghệ
14/11/2026 16:26CEO Anthropic dự báo gây sốc: AI có thể khiến ung thư trở thành chuyện quá khứ trong 10 năm tới
Anthropic đưa AI vào cuộc đua phát triển thuốc điều trị ung thư
Anthropic, công ty đứng sau chatbot Claude, đang mở rộng hoạt động sang lĩnh vực y sinh thông qua các thỏa thuận hợp tác với nhiều doanh nghiệp công nghệ sinh học. Thay vì chỉ ứng dụng AI vào xử lý thông tin hay lập trình, công ty muốn chứng minh công nghệ này có thể trực tiếp tham gia thúc đẩy các nghiên cứu y học, từ điều trị ung thư, dị ứng thực phẩm đến những căn bệnh hiếm gặp.
Theo Anthropic, doanh nghiệp đã thiết lập quan hệ hợp tác với 6 tổ chức, trong đó có Bristol Myers Squibb, Generate Biomedicines và BigHat Biosciences. Các dự án tập trung khai thác khả năng của AI trong thiết kế phân tử, tìm kiếm ứng viên thuốc và cải thiện những phương pháp điều trị đang được phát triển.
Một trong những kết quả đáng chú ý đến từ chương trình hợp tác với Generate Biomedicines, đơn vị đang nghiên cứu điều chỉnh liệu pháp tế bào CAR-T nhằm đối phó với các khối u rắn.
Trong dự án này, 6 nhà khoa học của Generate Biomedicines đã sử dụng Claude Code để đề xuất thay đổi một đoạn trong cấu trúc hướng dẫn di truyền của liệu pháp. Thiết kế mới có kích thước ngắn hơn khoảng 70% so với cấu trúc tiêu chuẩn ban đầu nhưng vẫn cho thấy khả năng cải thiện hoạt động của tế bào miễn dịch.
Các thử nghiệm trong phòng thí nghiệm ghi nhận thiết kế này giúp tế bào miễn dịch tạo ra lượng thụ thể cao gấp khoảng 10 lần. Không chỉ tăng khả năng tiêu diệt tế bào khối u, phiên bản mới còn giúp tế bào miễn dịch duy trì hoạt động lâu hơn.
Kết quả này có ý nghĩa đáng chú ý đối với liệu pháp CAR-T, đặc biệt trong điều trị các khối u rắn vốn có cơ chế phòng vệ phức tạp. Khả năng duy trì hoạt động của tế bào miễn dịch được xem là một yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả điều trị.
Một dự án khác với BigHat Biosciences cũng ghi nhận kết quả tích cực. Hai bên tập trung cải thiện hai ứng viên thuốc tiềm năng, trong đó có một loại được thiết kế để tấn công trực tiếp tế bào ung thư.
Sau khi phân tích và thử nghiệm khoảng 1.010 biến thể, nhóm nghiên cứu tìm ra phiên bản có khả năng liên kết với mục tiêu mạnh hơn 10 lần so với thiết kế ban đầu.
Những kết quả này cho thấy lợi thế của AI trong việc sàng lọc số lượng lớn biến thể phân tử. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào quy trình thử nghiệm tuần tự, vốn tiêu tốn nhiều thời gian và chi phí, các nhà khoa học có thể tận dụng AI để nhanh chóng xác định những ứng viên triển vọng, từ đó tập trung nguồn lực nghiên cứu hiệu quả hơn.
Không chỉ ung thư, AI còn hướng đến dị ứng thực phẩm và bệnh hiếm
Tham vọng của Anthropic không dừng lại ở lĩnh vực điều trị ung thư. Công ty đang mở rộng ứng dụng công nghệ sang nhiều bài toán y học khác, trong đó có dị ứng thực phẩm và các bệnh hiếm gặp.
Thông qua hợp tác với Divergence Labs, AI của Anthropic đã hỗ trợ tạo ra khoảng 35.000 thiết kế kháng thể chỉ trong một tháng. Dự án hướng đến tìm kiếm phương pháp điều trị tiềm năng cho những dạng dị ứng thực phẩm.
Đây là hướng nghiên cứu đáng quan tâm bởi dị ứng thực phẩm có thể gây ra những phản ứng nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng người bệnh. Việc phát triển các kháng thể có khả năng tác động chính xác đến cơ chế gây dị ứng được kỳ vọng sẽ mở ra thêm hướng tiếp cận trong điều trị.
Trong khi đó, chương trình hợp tác với Enveda lại tập trung vào việc cải thiện quy trình sản xuất và xử lý tài liệu trong ngành dược phẩm. Theo Anthropic, việc đưa AI vào hỗ trợ đã giúp rút ngắn 89% thời gian con người cần bỏ ra để kiểm tra các tài liệu liên quan đến sản xuất.
Dù không trực tiếp tạo ra một loại thuốc mới, kết quả này cho thấy AI còn có thể giúp giảm đáng kể khối lượng công việc hành chính và chuyên môn, qua đó dành thêm nguồn lực cho các hoạt động nghiên cứu.
Đáng chú ý, Anthropic cũng bắt đầu triển khai những chương trình nghiên cứu và phát triển thuốc của riêng mình, thay vì chỉ cung cấp công nghệ cho các đối tác. Một trong những mục tiêu là tìm kiếm phương pháp điều trị các dạng loạn dưỡng cơ hiếm gặp ở trẻ em, nhóm bệnh có thể gây suy giảm chức năng cơ nghiêm trọng và ảnh hưởng lâu dài đến khả năng vận động cũng như chất lượng cuộc sống.
Ung thư có thể trở thành quá khứ sau 10 năm?
Những kết quả ban đầu từ các chương trình hợp tác đang củng cố niềm tin về khả năng thay đổi ngành dược phẩm của AI. CEO Anthropic Dario Amodei thậm chí đưa ra dự báo táo bạo rằng trong vòng 10 năm tới, ung thư có thể trở thành vấn đề thuộc về quá khứ.
Tuyên bố này phản ánh kỳ vọng lớn của Amodei đối với tốc độ phát triển của trí tuệ nhân tạo, cũng như khả năng công nghệ này thúc đẩy những phát hiện khoa học mà trước đây có thể cần hàng chục năm nghiên cứu.
Tuy nhiên, giữa việc AI hỗ trợ thiết kế một ứng viên thuốc và việc tạo ra phương pháp điều trị thực sự hiệu quả vẫn tồn tại khoảng cách rất lớn.
Chính Anthropic cũng thừa nhận phần lớn những nghiên cứu hiện tại mới dừng ở giai đoạn tiền lâm sàng. Điều đó có nghĩa các ứng viên thuốc vẫn chưa bước vào quá trình thử nghiệm trên người và cần trải qua nhiều vòng đánh giá nghiêm ngặt để xác định mức độ an toàn cũng như hiệu quả trước khi có thể ứng dụng trong điều trị thực tế.
Dù vậy, khả năng tạo ra hàng chục nghìn thiết kế kháng thể, cải thiện cấu trúc của các liệu pháp điều trị ung thư và cắt giảm đáng kể thời gian nghiên cứu đang mở ra triển vọng mới cho ngành y sinh.
Nếu những kết quả ban đầu tiếp tục được chứng minh qua các nghiên cứu tiếp theo, AI có thể thay đổi sâu sắc cách con người phát triển thuốc. Một quy trình vốn kéo dài nhiều năm, đòi hỏi nguồn lực tài chính khổng lồ có thể trở nên nhanh hơn, chính xác hơn và tiết kiệm chi phí hơn.
Dự báo của CEO Anthropic về tương lai không còn ung thư vẫn là một mục tiêu đầy tham vọng. Nhưng những gì AI đang thể hiện trong các phòng thí nghiệm cho thấy cuộc chiến chống lại căn bệnh nguy hiểm này có thể sắp bước vào một giai đoạn hoàn toàn mới.
Minh Ngọc (SHTT)
Bài đọc nhiều
