Cục Tần số Vô tuyến điện (Bộ Khoa học và Công nghệ) vừa đưa ra cảnh báo khẩn cấp về những hiểm họa tiềm tàng từ việc sử dụng các thiết bị phát sóng không rõ nguồn gốc, nhập lậu.

Những thiết bị này không chỉ gây ra hiện tượng nhiễu tần số vô tuyến điện làm tê liệt các thiết bị điều khiển từ xa thông dụng như smart key ô tô, xe máy, cửa cuốn, mà còn đe dọa nghiêm trọng đến an ninh và hệ thống liên lạc dân dụng.

Vụ việc điển hình mới đây xảy ra tại phường Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh, đã làm dấy lên hồi chuông báo động. Cư dân khu vực phản ánh hiện tượng bất thường: khóa thông minh (smart key) của ô tô, xe máy và cửa cuốn đột ngột không thể hoạt động. Điều đáng nói là, chỉ cần chủ phương tiện di chuyển khỏi khu vực khoảng 20 mét, smart key lại hoạt động bình thường trở lại.

Sự cố này đã khiến Cục Tần số Vô tuyến điện phải vào cuộc. Ngày 12/11, Trung tâm Tần số vô tuyến điện khu vực V đã phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Quảng Ninh tiến hành đo kiểm tín hiệu.

cuc tan so
Cán bộ Cục Tần số vô tuyến điện đo kiểm phổ tần số của thiết bị báo rung gây nhiễu.

Kết quả đo kiểm đã xác định rõ nguồn nhiễu: nó phát ra từ một thiết bị báo rung không dây TRND16, được sử dụng để gọi món trong một quán cà phê địa phương. Thiết bị này không chỉ không có tem hợp quy mà còn bị lỗi kỹ thuật, phát tín hiệu liên tục trong dải tần 433,05-434,79 MHz. Đây là dải tần được miễn cấp phép, thường dùng cho các thiết bị điều khiển từ xa, nhưng khi bị lỗi và phát tín hiệu liên tục đã gây ra tình trạng can nhiễu cục bộ nghiêm trọng.

Đây không phải là sự cố đơn lẻ. Từ ngày 5 đến 7/11, Trung tâm Tần số vô tuyến điện khu vực 1 cũng đã phối hợp với các sở khoa học và công nghệ địa phương để xử lý các vụ can nhiễu tương tự tại phường Nùng Trí Cao, tỉnh Cao Bằng và xã Tây Phương, Hà Nội.

Trong cả hai trường hợp này, nguyên nhân gây can nhiễu được xác định là tín hiệu phát ra từ bộ điều khiển cửa cuốn của hộ gia đình do gặp sự cố kỹ thuật. Chỉ sau khi thay thế bộ điều khiển bị lỗi, hiện tượng can nhiễu hệ thống smart key đã hoàn toàn biến mất.

Những vụ việc này cho thấy một thực tế đáng lo ngại: chỉ một thiết bị lỗi kỹ thuật hoặc không được kiểm định chất lượng cũng đủ sức làm tê liệt tạm thời các hệ thống điều khiển thông dụng, gây ra nhiều bất tiện và nguy cơ an ninh, nhất là đối với hệ thống cửa khóa.

Trước tình trạng thiết bị không rõ nguồn gốc gây nhiễu loạn tần số, Cục Tần số Vô tuyến điện đã đưa ra khuyến cáo mạnh mẽ:

Các tổ chức và cá nhân chỉ nên mua và sử dụng thiết bị phát sóng có nguồn gốc rõ ràng, được chứng nhận hợp quy, và có tem hợp quy dán theo quy định. Thiết bị trôi nổi, nhập lậu, hoặc không qua kiểm định kỹ thuật là nguồn cơn gây nhiễu tần số, ảnh hưởng đến an toàn và hệ thống liên lạc.

Phạm vi ảnh hưởng của thiết bị lậu không chỉ dừng lại ở các thiết bị dân dụng. Trước đó, Cục Tần số Vô tuyến điện cũng đã phối hợp với các đơn vị liên quan bắt quả tang một đối tượng sử dụng thiết bị BTS giả mạo để truy nhập vào mạng thông tin di động. Mục đích của hành vi này là phát tán tin nhắn quảng cáo và lừa đảo, một hành vi gây thiệt hại lớn về kinh tế và an ninh thông tin.

Sự cố can nhiễu từ thiết bị báo rung và cửa cuốn bị lỗi là lời nhắc nhở rõ ràng: quản lý và kiểm soát chất lượng thiết bị phát sóng là một yếu tố cốt lõi để đảm bảo môi trường tần số vô tuyến điện quốc gia được hoạt động ổn định, an toàn, và bảo vệ quyền lợi cũng như sự yên tâm của người dân. Người dùng cần nâng cao cảnh giác, nói không với thiết bị trôi nổi để tránh trở thành nạn nhân hoặc nguồn gây nhiễu cho cộng đồng.

Hương Mi