Chặn ứng dụng Telegram tại Việt Nam

Cục Viễn thông, Bộ Khoa học và Công nghệ, đã có động thái quyết liệt yêu cầu các nhà mạng tại Việt Nam thực hiện nghĩa vụ ngăn chặn hoạt động của ứng dụng Telegram. Quyết định này được đưa ra sau khi Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05) thuộc Bộ Công an gióng lên hồi chuông cảnh báo về mức độ lạm dụng Telegram cho các hoạt động vi phạm pháp luật nghiêm trọng.

Theo công văn số 2312/CVT-CS ngày 2/5 của Cục Viễn thông, những căn cứ pháp lý và thực tiễn cấp bách đòi hỏi phải có hành động ngay lập tức đối với Telegram. Công văn này dựa trên văn bản số 2898/A05-P5 ngày 24/4 của Cục A05, trong đó nêu chi tiết về tình hình vi phạm pháp luật nghiêm trọng liên quan đến ứng dụng Telegram tại Việt Nam.

Telegram: Công cụ đắc lực cho tội phạm?

Cục A05 đã chỉ ra rằng Telegram đang trở thành một công cụ đắc lực cho nhiều loại hình tội phạm. Với các tính năng như mã hóa đầu cuối mạnh mẽ, khả năng ẩn danh cao, dễ dàng tạo lập và quản lý các hội nhóm với số lượng thành viên khổng lồ, Telegram vô hình trung đã tạo điều kiện cho các đối tượng xấu hoạt động.

Thực trạng đáng báo động được Cục A05 công bố là có tới 68% kênh, nhóm xấu độc trong tổng số 9.600 kênh, nhóm Telegram tại Việt Nam. Nhiều hội, nhóm với hàng chục nghìn đối tượng tham gia, được các đối tượng chống đối, phản động tạo lập để tán phát tài liệu chống phá. Bên cạnh đó, các vụ việc liên quan đến lừa đảo với tổng số tiền hơn 1.000 tỷ đồng, hơn 13.000 nạn nhân, rao bán dữ liệu của 23 triệu người dân, mua bán ma túy, thậm chí có trường hợp nghi vấn liên quan đến khủng bố, đều đã xảy ra trên nền tảng này.

Vi phạm luật pháp và sự thiếu hợp tác

Cục Viễn thông nhấn mạnh rằng việc Telegram cung cấp thông tin xuyên biên giới cho người dùng tại Việt Nam phải tuân thủ các quy định của pháp luật Việt Nam, đặc biệt là Nghị định 147/2024/NĐ-CP về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng. Nghị định này quy định rõ trách nhiệm của các tổ chức, doanh nghiệp nước ngoài trong việc hợp tác với cơ quan chức năng Việt Nam để xử lý thông tin vi phạm. Trong trường hợp không hợp tác, cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam có quyền triển khai các biện pháp kỹ thuật để ngăn chặn.

Luật Viễn thông cũng nghiêm cấm hành vi lợi dụng hoạt động viễn thông để chống phá, xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự xã hội (khoản 1 Điều 9). Khi đó, các doanh nghiệp viễn thông có nghĩa vụ thực hiện biện pháp ngăn chặn dịch vụ (điểm đ khoản 2 Điều 13).

Cục Viễn thông cũng cho biết, kể từ ngày 1/1, các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông xuyên biên giới trên Internet phải thực hiện thủ tục thông báo cung cấp dịch vụ. Tuy nhiên, Telegram đã không chấp hành quy định này, điều này được xem là hành vi cung cấp dịch vụ viễn thông khi chưa được phép, bị nghiêm cấm theo khoản 4 Điều 9 Luật Viễn thông. Theo điểm c Khoản 1 Điều 79 Nghị định 163/2024/NĐ-CP, các doanh nghiệp viễn thông có trách nhiệm triển khai các giải pháp, biện pháp để ngăn chặn.

Hành động của các nhà mạng và cam kết bảo vệ không gian mạng

Trước tình hình trên, Cục Viễn thông đã chuyển văn bản của Cục A05 kèm theo thông tin về các vi phạm của Telegram tới các doanh nghiệp viễn thông. Đồng thời, Cục đề nghị các doanh nghiệp này nghiêm túc thực hiện nghĩa vụ được quy định, triển khai các giải pháp, biện pháp kỹ thuật cần thiết để ngăn chặn hoạt động của Telegram tại Việt Nam theo yêu cầu của cơ quan công an. Các doanh nghiệp viễn thông được yêu cầu báo cáo giải pháp và kết quả thực hiện về Cục Viễn thông trước ngày 2/6.

Động thái này thể hiện sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước trong nỗ lực đảm bảo an ninh mạng, bảo vệ người dân khỏi các tác động tiêu cực và hoạt động phạm pháp trên không gian mạng. Trên thế giới, Telegram cũng bị Tổ chức cảnh sát quốc tế (Interpol) đánh giá "kém hợp tác nhất" với các cơ quan chức năng. Đã có ít nhất 8 nước (Tây Ban Nha, Pakistan, Na Uy, Trung Quốc, Ấn Độ, Brazil, Thái Lan, Indonesia) có động thái hạn chế hoặc ngăn chặn vì thiếu hợp tác từ phía Telegram. Nước Nga, nơi Telegram thành lập, cũng từng chặn ứng dụng vào năm 2018 do bị các tổ chức khủng bố sử dụng để liên lạc với nhau.

Việc yêu cầu chặn Telegram, nếu được thực thi triệt để, được kỳ vọng sẽ góp phần hạn chế đáng kể các hoạt động phi pháp, tạo môi trường Internet lành mạnh và an toàn hơn tại Việt Nam.

PN (SHTT)