Nhiều thuê bao di động sẽ phải xác thực sinh trắc học để làm 'sạch' dữ liệu

Bộ Khoa học và Công nghệ hiện đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư hướng dẫn xác thực thông tin thuê bao viễn thông di động mặt đất, dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/3/2026. Thông tư này nhằm cụ thể hóa việc triển khai các biện pháp xác thực phù hợp, đảm bảo toàn bộ các thuê bao đang hoạt động được rà soát, đánh giá và phân loại theo giấy tờ đăng ký, mức độ hoạt động của khách hàng và việc tuân thủ quy định pháp luật.

Theo dự thảo, trên cơ sở phân loại thuê bao, các doanh nghiệp viễn thông sẽ áp dụng các hình thức xác thực tương ứng. Với những số thuê bao không thực hiện giao tiếp giữa người với người, chỉ phục vụ nhận cuộc gọi, tin nhắn, truy cập Internet hoặc sử dụng dịch vụ khẩn cấp, việc xác thực sẽ tuân thủ tối thiểu các yêu cầu theo quy định tại Nghị định 163/2024/NĐ-CP.

Đối với nhóm thuê bao di động thực hiện giao tiếp trực tiếp giữa người với người (H2H), yêu cầu xác thực được siết chặt hơn. Các cá nhân mang quốc tịch Việt Nam và tổ chức đang hoạt động tại Việt Nam khi đăng ký, sử dụng loại thuê bao này phải thực hiện xác thực bằng tài khoản định danh điện tử hoặc dịch vụ xác thực điện tử có giá trị pháp lý. Trong đó, dữ liệu sinh trắc học khuôn mặt của cá nhân hoặc người đại diện tổ chức phải được đối soát với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, đảm bảo trùng khớp tối thiểu bốn trường thông tin gồm số định danh cá nhân, họ tên, ngày tháng năm sinh và dữ liệu khuôn mặt.

Việc xác thực thông tin thuê bao có thể được thực hiện thông qua ít nhất một trong ba phương thức. Người dùng có thể xác thực trực tuyến qua ứng dụng định danh quốc gia VNeID, thực hiện trên ứng dụng hoặc website của doanh nghiệp viễn thông, hoặc trực tiếp đến các điểm giao dịch của nhà mạng.

Trước đó, Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết từ năm 2023 đến nay đã phối hợp với Bộ Công an đối soát hơn 125 triệu thuê bao di động, qua đó chuẩn hóa 11 triệu thuê bao và chặn 6 triệu số không chính chủ. Việt Nam hiện nằm trong nhóm khoảng 20 quốc gia đã triển khai đối soát thông tin thuê bao với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư trước khi kích hoạt dịch vụ.

Trong giai đoạn 2023–2024, Bộ cũng đã tiến hành thanh tra 8 doanh nghiệp viễn thông di động, tập trung vào các điểm cung cấp dịch vụ và những trường hợp đăng ký số lượng lớn SIM bất thường, qua đó xử lý các sai phạm theo quy định.

Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết đang tham khảo mô hình xác thực đa tầng mà ngành ngân hàng đang áp dụng, bao gồm đối soát thông tin, ảnh sinh trắc và xác minh giấy tờ. Đây được xem là chuẩn eKYC ở mức cao nhất hiện nay và là cơ sở để tiến tới quản lý thuê bao theo cơ chế tương tự, với nguyên tắc không khớp dữ liệu sinh trắc học thì không kích hoạt dịch vụ.

Nhiều người dân kỳ vọng các biện pháp mới sẽ sớm được triển khai đồng bộ và hiệu quả, góp phần chấm dứt tình trạng SIM rác và giảm thiểu những hệ lụy kéo dài đối với đời sống xã hội.