Sai lầm chí mạng của Mark Zuckerberg khiến Meta 'chảy máu' chất xám nghiêm trọng, loạt kỹ sư kỳ cựu lần lượt từ chức

Chưa đầy hai tháng sau khi Mark Zuckerberg công bố thành lập Meta Superintelligence Labs (MSL) với tham vọng đưa công ty trở thành trung tâm của cuộc đua AI toàn cầu, dự án đã rơi vào tình trạng bất ổn khi một loạt nhân sự chủ chốt đồng loạt ra đi.

Ba cái tên tiêu biểu có thể kể đến như Bert Maher – kỹ sư kỳ cựu gắn bó với Meta suốt 12 năm, từng giữ vai trò quan trọng trong việc xây dựng nền tảng hạ tầng cho các mô hình AI lớn, cùng Tony Liu và Chi-Hao Wu, hai nhà nghiên cứu trẻ được đánh giá là có tiềm năng hàng đầu trong lĩnh vực học máy. Quyết định xin từ chức không chỉ gây sốc về mặt tinh thần nhân sự mà còn làm lung lay niềm tin vào chiến lược “đốt tiền săn người” mà Zuckerberg đang theo đuổi.

Trong nỗ lực tạo dấu ấn, Meta đã vung ra những gói đãi ngộ khổng lồ, lên tới hàng chục triệu, thậm chí trăm triệu USD, để lôi kéo nhân tài từ OpenAI, DeepMind hay Anthropic. Nhưng tiền bạc rốt cuộc không đủ để níu giữ niềm tin và sự gắn kết. Việc đổ tiền vào một đội ngũ rời rạc, thiếu sự chia sẻ về sứ mệnh và tầm nhìn, nhanh chóng tạo ra xung đột giữa những người mới được chiêu mộ với các nhân sự cũ vốn gắn bó nhiều năm.

Không ít nhân viên kỳ cựu cảm thấy bị xem nhẹ, trong khi người mới lại không nhìn thấy một chiến lược rõ ràng để họ gắn bó lâu dài. Bầu không khí ấy khiến ngay cả những trụ cột như Maher – vốn từng là biểu tượng gắn bó lâu dài – cũng lựa chọn rời bỏ Meta.

“Không chỉ riêng tôi, nhiều người trong nhóm AI có lẽ cảm thấy mọi thứ quá năng động. Đã có rất nhiều thay đổi về mặt tổ chức — thực ra, quản lý của tôi đã thay đổi nhiều lần”, Chi-Hao Wu nói.

Thực tế, chỉ trong vòng sáu tháng, MSL đã phải trải qua tới 4 lần tái cấu trúc. Việc chia nhỏ tổ chức thành các nhóm khác nhau không giúp tạo ra sự linh hoạt, mà ngược lại bộc lộ sự rối loạn trong điều hành. Khi những gương mặt hàng đầu rời đi, một phần quay lại OpenAI, nơi họ tin rằng có môi trường ổn định hơn, nỗi lo Meta “sụp đổ từ bên trong” không còn là viễn cảnh xa vời.

Chaya Nayak, người đã làm việc tại Meta gần 9 năm và gần đây nhất đảm nhận vai trò giám đốc quản lý sản phẩm AI tạo sinh, đã thông báo sẽ gia nhập OpenAI để tham gia các sáng kiến đặc biệt. Trong nhiệm kỳ của mình, Nayak đã lãnh đạo công tác minh bạch bầu cử, các sáng kiến chia sẻ dữ liệu và hỗ trợ giám sát việc phát triển hệ thống mô hình ngôn ngữ lớn Llama của Meta.

Afroz Mohiuddin, một kỹ sư cấp cao gia nhập Meta năm ngoái sau hơn 14 năm làm việc tại Google, cũng đã rời đi vào đầu tháng này để trở thành thành viên đội ngũ kỹ thuật của OpenAI. Mohiuddin từ chối bình luận.

Phần lớn những nhân viên ra đi gần đây đều là những người đã gia nhập Meta từ lâu trước khi công ty này công bố dự án siêu trí tuệ nổi bật. Nhiều nhà quan sát nhận định sai lầm chí mạng của Zuckerberg là quá tin vào sức mạnh của tiền bạc mà quên rằng, trong ngành trí tuệ nhân tạo, con người thường tìm đến vì khát vọng tạo ra điều lớn lao, chứ không chỉ vì con số trong hợp đồng. Ước tính riêng năm 2025, Meta dự chi hơn 70 tỷ USD cho trung tâm dữ liệu và tuyển dụng AI.

“Việc một số nhân viên nghỉ việc là bình thường đối với bất kỳ tổ chức nào có quy mô như thế này. Hầu hết những nhân viên này đã gắn bó với công ty nhiều năm và chúng tôi chúc họ mọi điều tốt đẹp nhất”, người phát ngôn của Meta cho biết.

Được biết trong suốt nửa đầu năm 2025, Meta đã khiến giới công nghệ sửng sốt khi tung ra các gói đãi ngộ có giá trị tới hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đô la cho các nhà nghiên cứu hàng đầu. Hàng chục kỹ sư và nhà khoa học từ OpenAI đã đồng loạt “đầu quân” cho Mark Zuckerberg, bên cạnh hơn chục nhân sự từ Google cùng các chuyên gia đang làm việc tại Apple, Anthropic và xAI. Bản thân Zuckerberg cũng nhiều lần trực tiếp nhắn tin cho các ứng viên tiềm năng - một cách tiếp cận khác hẳn phong cách tuyển dụng thụ động vốn phổ biến ở thung lũng Silicon.

Những thương vụ gây choáng váng tuy đem lại cho Meta nguồn nhân lực hùng hậu, song cũng tạo nên căng thẳng trong nội bộ. Các nhân viên kỳ cựu bày tỏ sự bất mãn khi thấy đồng nghiệp mới nhận được mức đãi ngộ vượt trội, trong khi thành quả nhiều năm đóng góp của mình bị xem nhẹ. Truyền thông quốc tế gọi đây là “làn sóng bất công ngầm” trong lòng Meta, nhất là khi Mark Zuckerberg không giấu tham vọng xây dựng Meta thành đối thủ trực tiếp với OpenAI hay Google DeepMind.