Dù TV ngày càng thông minh với khả năng điều khiển bằng giọng nói, điện thoại hay Bluetooth, một công nghệ đã xuất hiện từ nhiều thập kỷ trước vẫn âm thầm giữ vai trò quan trọng trên hầu hết các mẫu điều khiển từ xa hiện nay: hồng ngoại.

Cùng với sự phát triển của TV thông minh, người dùng hiện có thể điều khiển thiết bị bằng nhiều cách khác nhau như ứng dụng trên smartphone, khẩu lệnh hoặc thậm chí là cử chỉ. Nhiều mẫu remote cũng đã được trang bị kết nối Bluetooth để mang lại trải nghiệm thuận tiện hơn.

Tuy nhiên, công nghệ hồng ngoại (IR) vẫn chưa bị thay thế hoàn toàn và tiếp tục xuất hiện trên phần lớn các điều khiển TV.

Theo Engadget, lịch sử của điều khiển TV bắt đầu từ năm 1950 khi Zenith Radio giới thiệu mẫu remote đầu tiên mang tên Lazy Bones. Thiết bị này hoạt động thông qua một sợi cáp nối trực tiếp với TV.

27-1785124241-vi-sao-dieu-khien-tv-van-chua-the-chia-tay-cong-nghe-hong-ngoai
Một mẫu remote kèm theo TV. Ảnh: Engadget.

Đến năm 1955, Zenith tiếp tục phát triển mẫu điều khiển không dây Flash-Matic. Thiết bị sử dụng chùm ánh sáng nhìn thấy được để truyền tín hiệu đến bốn cảm biến quang học đặt ở mặt trước TV.

Bước ngoặt diễn ra vào những năm 1980 khi công nghệ hồng ngoại trở thành tiêu chuẩn của ngành công nghiệp TV. Từ đó đến nay, phương thức truyền tín hiệu này vẫn được duy trì trên hầu hết các dòng điều khiển từ xa.

Cơ chế hoạt động của remote hồng ngoại khá đơn giản. Mỗi khi người dùng nhấn nút, đèn LED trên điều khiển sẽ phát ra các xung ánh sáng hồng ngoại mà mắt thường không thể nhìn thấy. Bộ thu tín hiệu trên TV sẽ nhận và giải mã các xung này để thực hiện lệnh tương ứng.

Người dùng có thể dễ dàng quan sát quá trình này bằng camera điện thoại. Chỉ cần hướng camera về phía đầu remote và nhấn một nút bất kỳ, màn hình điện thoại sẽ hiển thị ánh sáng nhấp nháy phát ra từ đèn LED hồng ngoại.

Theo Engadget, một trong những lý do khiến công nghệ hồng ngoại vẫn tồn tại là chi phí triển khai rất thấp. Sau nhiều năm được sản xuất với quy mô lớn, đây đã trở thành giải pháp quen thuộc và tiết kiệm đối với các nhà sản xuất TV.

Bên cạnh đó, tính tương thích cũng là yếu tố quan trọng. Không chỉ TV mà nhiều thiết bị giải trí khác như loa thanh cũng được thiết kế để hoạt động với tín hiệu hồng ngoại. Vì vậy, các hãng không có nhiều lý do để loại bỏ hoàn toàn công nghệ này khi nó vẫn có thể hoạt động song song với Bluetooth.

27-1785124241-vi-sao-dieu-khien-tv-van-chua-the-chia-tay-cong-nghe-hong-ngoai
Remote hồng ngoại sử dụng các xung ánh sáng vô hình bằng đèn LED để gửi tín hiệu. Ảnh: Engadget.

So với hồng ngoại, Bluetooth mang lại nhiều ưu điểm như không cần hướng remote về phía TV và vẫn có thể truyền tín hiệu qua một số vật cản như gối hoặc chăn. Tuy nhiên, công nghệ này chỉ phát huy tác dụng khi điều khiển và TV đã được ghép nối thành công.

Trong quá trình thiết lập ban đầu hoặc khi TV đang ở chế độ chờ để tiết kiệm điện, Bluetooth có thể chưa hoạt động. Lúc này, remote sẽ sử dụng tín hiệu hồng ngoại để bật TV và thiết lập kết nối ban đầu.

Thử nghiệm của Engadget trên một mẫu TV TCL cho thấy nút nguồn vẫn sử dụng hồng ngoại để bật và tắt thiết bị, trong khi các thao tác như điều hướng giao diện hoặc điều chỉnh âm lượng được truyền qua Bluetooth. Nếu kết nối Bluetooth bị ngắt, toàn bộ lệnh điều khiển sẽ tự động chuyển sang hồng ngoại.

Điều đó cho thấy dù công nghệ điều khiển không ngừng phát triển, hồng ngoại vẫn giữ vai trò quan trọng như một phương thức kết nối nền tảng và là giải pháp dự phòng đáng tin cậy mỗi khi Bluetooth gặp sự cố.