12 ngày bơi giữa cá mập để kêu gọi thay đổi nhận thức về loài nguy hiểm

Vận động viên bơi bền nổi tiếng người Anh gốc Nam Phi, Lewis Pugh, vừa khởi động thử thách bơi vòng quanh đảo Martha’s Vineyard trong 12 ngày nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về nguy cơ tuyệt chủng của loài cá mập – một phần hậu quả kéo dài từ hình ảnh tiêu cực mà bộ phim Jaws từng tạo ra 50 năm trước.

Pugh, 55 tuổi, là người đầu tiên trên thế giới hoàn thành các chặng bơi đường dài tại tất cả các đại dương trên thế giới và đã trải qua những điều kiện khắc nghiệt ở mọi nơi từ Đỉnh Everest đến Bắc Cực. Ông được Liên Hợp Quốc công nhận là Đại sứ bảo vệ đại dương, và thường xuyên thực hiện các cuộc bơi mạo hiểm để thúc đẩy các vấn đề môi trường toàn cầu.

Thử thách khắc nghiệt: không đồ bảo hộ, nước lạnh 8 độ, bơi 100km

Pugh bắt đầu hành trình hôm 15/5 từ bãi biển trước ngọn hải đăng Edgartown, thực hiện chặng đầu tiên dài 6,2km trong gần 3 giờ đồng hồ trong điều kiện nước biển chỉ 8°C. Ông không dùng đồ bảo hộ mà chỉ bơi với quần bơi, mũ và kính. Đồng hành cùng nam vận động viên là thuyền cứu hộ, kayak và thiết bị xua đuổi cá mập không gây hại.

Dự kiến trong khoảng 12 ngày, ông sẽ hoàn thành quãng đường hơn 100km vòng quanh đảo, đồng thời tổ chức các hoạt động giáo dục cộng đồng về tầm quan trọng của việc bảo vệ loài cá mập.

Chia sẻ với truyền thông, Pugh cho biết động lực của ông bắt nguồn từ mối lo ngại rằng cá mập đã bị gắn mác "kẻ săn mồi máu lạnh" suốt hàng thập kỷ sau khi Jaws công chiếu vào năm 1975 – bộ phim từng giữ kỷ lục doanh thu cao nhất thời điểm đó và định hình văn hóa điện ảnh Hollywood.

“Jaws là một bộ phim nói về việc cá mập tấn công con người. Nhưng thực tế, suốt 50 năm qua, chính chúng ta mới là những kẻ tấn công cá mập”, Pugh nhấn mạnh.

Theo thống kê của Hiệp hội Phát triển Khoa học Hoa Kỳ, khoảng 100 triệu con cá mập bị giết hại mỗi năm, chủ yếu để lấy vây, thịt, da và sụn phục vụ mục đích thương mại. Điều này đặt ra nguy cơ lớn đối với hệ sinh thái biển vốn ngày càng mong manh.

Pugh cho biết chuyến bơi này sẽ là một trong những chuyến bơi khó khăn nhất mà ông từng thực hiện. "Nó sẽ thử thách tôi không chỉ về mặt thể chất mà còn về mặt tinh thần", nam vận động viên nói.

Từ nỗi sợ sang sự thấu hiểu

Pugh chia sẻ, ông từng rất sợ cá mập sau lần đầu xem Jaws lúc 16 tuổi. Nhưng qua hàng chục năm nghiên cứu và tiếp xúc thực tế, ông nhận ra vai trò sinh thái quan trọng của loài này, đặc biệt trong việc duy trì chuỗi cân bằng tự nhiên trong đại dương.

“Tôi thực sự lo sợ một thế giới không có cá mập, không có động vật săn mồi”, Pugh nói.

Nhà sinh vật biển Greg Skomal – công tác tại Cơ quan Thủy sản bang Massachusetts cho biết, nhiều người dân vẫn còn bị ảnh hưởng bởi Jaws. “Tôi thường nghe họ nói rằng chưa từng dám xuống biển kể từ khi xem phim đó”, Greg Skomal kể lại.

Tuy vậy, ông cũng thừa nhận Jaws đã truyền cảm hứng cho một thế hệ nhà sinh học biển, giúp thúc đẩy nghiên cứu, giáo dục và các hoạt động bảo tồn. “Chúng ta đang dần chuyển từ nỗi sợ hãi sang sự tò mò và tôn trọng đối với cá mập”, Skomal nói.

Đây là lần đầu tiên trong lịch sử có người thực hiện chặng bơi vòng quanh đảo Martha’s Vineyard – một khu vực nổi tiếng với những vùng biển sâu, lạnh, có sự xuất hiện của cá mập trắng gần bờ biển Nantucket chỉ vài ngày qua.

Pugh hy vọng thử thách này sẽ góp phần thay đổi nhận thức cộng đồng và tạo ra sức ép dư luận nhằm yêu cầu các chính sách bảo vệ loài cá mập chặt chẽ hơn trên toàn cầu.