Đời sống
17/11/2026 15:334 thói quen trong căn bếp tưởng vô hại nhưng có thể âm thầm gây hại sức khỏe
Căn bếp là nơi chuẩn bị những bữa ăn hằng ngày, nhưng cũng có thể trở thành nguồn gây mất an toàn thực phẩm nếu các khâu sơ chế và bảo quản không được thực hiện đúng cách. Đáng nói, một số thói quen đã trở nên quá quen thuộc khiến nhiều người không nhận ra những rủi ro đi kèm.
Dùng chung thớt cho thực phẩm sống và chín
Không ít gia đình chỉ sử dụng một chiếc thớt để thái thịt cá sống, sau đó dùng tiếp cho thức ăn đã nấu chín hoặc hoa quả. Nếu chỉ rửa qua bằng nước rồi tiếp tục sử dụng, chiếc thớt có thể trở thành nơi truyền vi khuẩn từ thực phẩm sống sang đồ ăn đã chế biến.
Thịt, cá sống có thể chứa các vi khuẩn gây bệnh như Salmonella, E. coli và Campylobacter. Trong quá trình sơ chế, chúng có thể bám lại trên bề mặt thớt, đặc biệt ở những vết dao cắt và khe nứt nhỏ. Khi tiếp tục thái đồ chín trên cùng bề mặt, vi khuẩn có thể lây nhiễm chéo sang thực phẩm.
Người ăn phải thực phẩm nhiễm khuẩn có thể bị tiêu chảy, nôn mửa hoặc nhiễm trùng đường tiêu hóa. Trẻ nhỏ và người cao tuổi là những nhóm dễ gặp biến chứng hơn khi mắc các bệnh này.
Cách đơn giản nhất để hạn chế nguy cơ là sử dụng hai chiếc thớt riêng: một chiếc dành cho thịt, cá sống và chiếc còn lại dùng cho thức ăn chín, rau củ, trái cây. Các gia đình cũng nên vệ sinh thớt kỹ sau mỗi lần sử dụng, thay mới khi bề mặt xuất hiện nhiều vết nứt, rãnh sâu.

Đun dầu ăn đến khi bốc khói hoặc chiên đi chiên lại nhiều lần
Chờ dầu thật nóng, thậm chí bốc khói mới cho thực phẩm vào chảo là thói quen không hiếm gặp. Một số người còn giữ lại dầu sau khi chiên để tiếp tục sử dụng, thay vì bỏ đi.
Khi bị đun nóng vượt quá điểm bốc khói, dầu ăn bắt đầu phân hủy, tạo ra các hợp chất như Acrolein, Aldehyde và những sản phẩm oxy hóa không có lợi cho sức khỏe. Dầu tiếp tục được sử dụng ở nhiệt độ cao nhiều lần cũng sẽ xuống cấp, biến đổi màu sắc, mùi vị và thành phần hóa học.
Việc thường xuyên sử dụng dầu đã biến chất có thể làm tăng lượng hợp chất có hại đi vào cơ thể, ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch và quá trình chuyển hóa.
Vì vậy, khi chiên xào, không nên đợi dầu bốc khói mới cho thực phẩm vào. Phần dầu đã qua nhiều lần sử dụng, có màu sẫm, mùi lạ hoặc xuất hiện dấu hiệu biến chất cũng cần được loại bỏ, thay vì cố tận dụng để tiết kiệm.

Đựng thức ăn nóng trong hộp nhựa không rõ nguồn gốc
Hộp nhựa, hộp xốp và túi nilon thường được sử dụng để đựng thức ăn vì nhẹ, rẻ và tiện lợi. Tuy nhiên, không phải sản phẩm nào cũng phù hợp để tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm nóng.
Một số loại hộp nhựa kém chất lượng, không rõ nguồn gốc có thể chứa các hóa chất như BPA (Bisphenol A), Phthalates và phụ gia tạo màu. Khi tiếp xúc với nhiệt độ cao hoặc thực phẩm có tính axit, khả năng thôi nhiễm một số chất từ vật liệu vào thức ăn có thể tăng lên.
Đây là lý do không nên dùng hộp nhựa tùy tiện để đựng canh vừa nấu, thức ăn nóng hoặc đưa vào lò vi sóng khi chưa kiểm tra hướng dẫn của nhà sản xuất. Việc tiếp xúc lâu dài với một số hóa chất có khả năng ảnh hưởng đến hoạt động nội tiết và sức khỏe.
Thủy tinh chịu nhiệt, gốm sứ và inox phù hợp là những lựa chọn nên ưu tiên khi bảo quản hoặc đựng thức ăn nóng. Nếu sử dụng hộp nhựa, người tiêu dùng cần chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, được xác nhận an toàn với thực phẩm và có ký hiệu phù hợp với mục đích sử dụng. Không phải mọi loại hộp nhựa đều có thể dùng trong lò vi sóng.

Để thịt rã đông tự nhiên ở nhiệt độ phòng
Lấy thịt từ ngăn đá ra rồi đặt trên bàn bếp vài tiếng để tự rã đông là cách làm quen thuộc của nhiều gia đình. Tuy nhiên, trong lúc phần bên trong vẫn còn đông cứng, lớp thịt bên ngoài đã có thể đạt đến nhiệt độ thuận lợi cho vi khuẩn phát triển.
Nếu để thịt ở nhiệt độ phòng quá lâu, vi khuẩn trên bề mặt có điều kiện sinh sôi nhanh chóng. Việc nấu chín sau đó không phải lúc nào cũng loại bỏ được các độc tố đã hình thành trong quá trình bảo quản không đúng cách.
Rã đông sai cách còn ảnh hưởng đến chất lượng thực phẩm, khiến thịt giảm độ tươi ngon và có thể mất đi một phần dinh dưỡng.
Thay vì để thịt trên bàn bếp hàng giờ, các gia đình nên chuyển thực phẩm từ ngăn đá xuống ngăn mát tủ lạnh để rã đông từ từ. Nếu cần chế biến ngay, có thể sử dụng phương pháp rã đông bằng nước lạnh hoặc lò vi sóng theo hướng dẫn an toàn thực phẩm.
Những thói quen kể trên thường xuất phát từ mong muốn tiết kiệm thời gian và công sức. Tuy nhiên, chỉ cần thay đổi cách sử dụng thớt, xử lý dầu ăn hay bảo quản thực phẩm, các gia đình đã có thể hạn chế đáng kể những nguy cơ mất an toàn ngay trong căn bếp của mình.
HL (SHTT)