Đời sống
28/10/2026 11:155 vật dụng quen thuộc trong nhà được bác sĩ Mỹ khuyên hạn chế để giảm nguy cơ ung thư
Một số vật dụng được sử dụng hằng ngày có thể trở thành nguồn phát tán hóa chất trong nhà, từ không khí đến thực phẩm và bụi sinh hoạt. Để hạn chế nguy cơ tiếp xúc với các chất có khả năng gây ung thư, Tiến sĩ Jay Luthar, giảng viên Trường Y Harvard kiêm Giám đốc Y khoa Lutanen Health, cùng bác sĩ Daryl Eber, Trưởng khoa Chẩn đoán hình ảnh tại Tổ chức Y tế 3T Radiology & Research (Mỹ), khuyến nghị người dân chú ý đến 5 nhóm sản phẩm dưới đây.
Dung dịch tẩy rửa mạnh và sáp thơm tổng hợp
Các sản phẩm vệ sinh, khử trùng có nồng độ hóa chất cao cùng sáp thơm tổng hợp là nhóm vật dụng đầu tiên được các chuyên gia lưu ý. Theo tổng hợp nghiên cứu công bố năm 2024, một số sản phẩm khử trùng gốc hóa chất có thể làm tăng nồng độ chất ô nhiễm trong nhà, trong đó có chloroform. Chất này được Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) xếp vào nhóm 2B, tức có thể gây ung thư.
Thay vì sử dụng bình xịt phòng để che lấp mùi khó chịu, Tiến sĩ Luthar ưu tiên thông gió tự nhiên, vận hành máy lọc không khí và vệ sinh bề mặt bằng xà phòng đơn chất hoặc muối nở. Những lựa chọn này giúp ông hạn chế việc đưa thêm hóa chất vào không gian sinh hoạt.
Hộp nhựa dùng để đựng và hâm nóng thức ăn
Hộp nhựa bảo quản thực phẩm cũng nằm trong danh sách cần cân nhắc, bởi một số loại có thể giải phóng các hóa chất như phthalate và bisphenol. Đây là những chất có khả năng gây rối loạn nội tiết, trong khi nhiệt độ cao có thể làm tăng sự di chuyển của các phân tử hóa chất từ vật liệu nhựa sang thức ăn.
Theo nội dung được đề cập, IARC đã xếp ba dẫn xuất phthalate vào danh mục các tác nhân có thể gây ung thư dựa trên những mô hình thử nghiệm tiền lâm sàng. Để hạn chế nguy cơ thôi nhiễm khi bảo quản hoặc làm nóng thực phẩm, Tiến sĩ Luthar thay thế hộp nhựa bằng hộp thủy tinh chịu nhiệt và đồ chứa bằng thép không gỉ.
Bếp gas khi không gian thiếu thông gió
Việc sử dụng bếp gas trong môi trường kín, đặc biệt khi không có hệ thống hút mùi phù hợp, có thể khiến các chất ô nhiễm phát sinh từ quá trình đốt cháy tích tụ trong không khí. Một trong những chất được đề cập là benzene, tác nhân gây ung thư nhóm 1 có liên quan trực tiếp đến cơ chế ức chế tủy xương và bệnh bạch cầu cấp.
Bác sĩ Daryl Eber khuyến cáo người dùng tăng cường thông gió bằng cách kết hợp quạt hút với việc mở cửa sổ. Một lựa chọn khác là chuyển sang bếp từ, thiết bị làm nóng bằng cảm ứng điện từ và không tạo ra sản phẩm phụ từ phản ứng đốt cháy như bếp gas.
Nội thất làm từ gỗ công nghiệp
Ván dăm, ván ép và gỗ sợi mật độ trung bình (MDF) là những vật liệu phổ biến trong sản xuất nội thất. Tuy nhiên, keo kết dính được sử dụng trong quá trình sản xuất có thể phát thải formaldehyde, đặc biệt trong điều kiện độ ẩm cao.
IARC xác định formaldehyde là chất gây ung thư biểu mô vòm mũi họng và ung thư máu. Vì vậy, để hạn chế tiếp xúc với hóa chất phát thải từ đồ nội thất, người tiêu dùng được khuyến nghị ưu tiên gỗ tự nhiên hoặc sản phẩm có chứng nhận không phát thải formaldehyde công nghiệp.
Thảm và vải bọc nội thất chống thấm, chống bám bẩn
Nhóm vật dụng thứ năm là các sản phẩm được xử lý để chống thấm nước hoặc hạn chế bám bẩn, chẳng hạn thảm trải sàn và vải bọc sofa. Những sản phẩm này có thể chứa hợp chất per- và polyfluoroalkyl (PFAS).
Trong nhóm hóa chất này, axit perfluorooctanoic (PFOA) được IARC xếp vào nhóm gây ung thư cho người, trong khi axit perfluorooctanesulfonic (PFOS) thuộc nhóm có thể gây ung thư. Dù nguy cơ hấp thu qua da từ đồ nội thất được đánh giá thấp hơn so với đường tiêu hóa, sự phân rã của sợi vải theo thời gian vẫn có thể tạo ra bụi chứa PFAS trong không gian kín.
Để giảm tiếp xúc với những hợp chất này, các chuyên gia khuyến khích lựa chọn vật liệu tự nhiên không qua xử lý hóa chất như bông, len, lanh và lụa.
Những thay đổi trên tập trung vào việc giảm nguồn hóa chất tiềm ẩn trong môi trường sống hằng ngày, từ sản phẩm vệ sinh, vật dụng nhà bếp đến đồ nội thất. Việc lựa chọn vật liệu thay thế và cải thiện thông gió là những biện pháp được các chuyên gia đề xuất nhằm hạn chế phơi nhiễm với các chất đáng lo ngại.
Hải Yến (SHTT)
Bài đọc nhiều
