6 kiểu dùng giấy bạc vừa phí đồ ăn lại “phá gan”, hại thận, dễ cháy nổ nhưng cực hiếm gia đình nào chưa từng làm

Giấy bạc từ lâu là “trợ thủ” trong bếp của nhiều gia đình, nhà hàng. Nó giúp đồ ăn thơm ngon, giữ nóng, đỡ dính khay và tiết kiệm công rửa dọn. Nhưng đằng sau sự tiện lợi ấy lại là hàng loạt rủi ro mà hầu hết chúng ta đều xem nhẹ. Trong khi đó, rất nhiều người thường dùng giấy bạc theo cảm tính, sự truyền miệng mà không biết dùng thế nào mới đúng, thực phẩm nào phù hợp và thực phẩm nào nào không. 

Dùng giấy bạc sai cách không chỉ khiến món ăn mất dinh dưỡng, mà còn khiến gan và thận cùng nhiều cơ quan khác phải “gánh độc”. Thậm chí làm tăng nguy cơ cháy nổ. Dưới đây là 6 kiểu dùng giấy bạc tai hại nhưng phổ biến đến bất ngờ:

1. Bọc hay lót giấy bạc trong lò vi sóng

Dùng giấy bạc để đậy hay lót trong lò vi sóng thường thấy vì tiện. Tuy nhiên kim loại phản xạ sóng vi ba. Thức ăn chín không đều. Vị thức ăn có thể bị lạ khi ion kim loại ngấm ra bề mặt. Cơ chế gây hại bao gồm tia lửa điện và nhiệt cục bộ. Tia lửa có thể làm cháy thực phẩm và hỏng lò. Nếu thực phẩm mặn hoặc có axit, nhôm bị hòa tan và đi vào thức ăn. Nhôm tích tụ lâu ngày gây áp lực cho gan và thận. Người có chức năng thận kém dễ bị nhiễm độc hơn.

Bạn nên dùng nắp an toàn cho lò hoặc giấy nến chuyên dụng. Không bao giờ cho kim loại vào lò vi sóng. Nếu cần đậy, dùng giấy bọc thực phẩm chuyên cho lò vi sóng.

2. Dùng giấy bạc với đồ ăn có tính axit

Bọc cà chua, chanh, giấm hay nước sốt chua bằng giấy bạc rất phổ biến. Vị món ăn sẽ có vị kim loại. Một số vitamin tan trong nước có thể bị phân hủy. Chất dinh dưỡng giảm, mùi vị thay đổi. Axit làm hòa tan lớp nhôm bề mặt, sinh ra ion nhôm Al3+. Ion này dễ thấm vào nước sốt và thịt. Nhôm tích tụ ở gan và xương. Với thận yếu, nhôm không được bài xuất tốt nên tích tụ nhiều hơn. Một số nghiên cứu còn cảnh báo về liên quan giữa nhiễm nhôm và rối loạn thần kinh.

Thay vì bọc trực tiếp, hãy dùng hộp thủy tinh hoặc gốm để ướp và bảo quản. Nếu buộc phải dùng giấy bạc, lót trước một lớp giấy nến hoặc đặt thức ăn trong màng bọc an toàn rồi mới phủ giấy bạc bên ngoài.

3. Lót giấy bạc trong nồi chiên không dầu

Nhiều người lót giấy bạc để dễ vệ sinh. Giấy bạc dễ bám dầu và cản luồng khí nóng. Thức ăn chín không đều. Dầu bắn lên giấy bạc có thể bị nhiệt hóa, gây mùi khét và tạo hợp chất độc. Khi giấy bạc bay lên và chạm thanh nhiệt, nó có thể bắt lửa. Nhiều hóa chất độc được tạo thành khi dầu quá nóng. Những aldehyde và acrolein là các chất gây kích ứng và có độc tính với gan và thận. Hợp chất oxy hóa lipid làm giảm giá trị dinh dưỡng của dầu.

Dùng khay chịu nhiệt chuyên dụng hoặc giấy nướng chịu nhiệt thay thế. Nếu muốn lót, chỉ lót nơi không cản luồng khí và cố định giấy bạc kỹ để không bay lên.

4. Nướng ở nhiệt độ quá cao hoặc tiếp xúc lửa trần với giấy bạc 

Nướng trực tiếp trên lửa hoặc ở nhiệt độ rất cao khi dùng giấy bạc làm cho bề mặt thực phẩm cháy cạnh. Vị cháy làm mất hương gốc của thực phẩm. Nhiều vitamin nhạy nhiệt bị phân hủy. Thức ăn bị tạo thành các sản phẩm cháy có hại. Nhiệt quá cao còn phá cấu trúc nhôm, giải phóng hạt kim loại vi mô. Đồng thời tạo ra các polycyclic aromatic hydrocarbons và heterocyclic amines khi thịt bị cháy. Những chất này có thể gây viêm mạn, gây stress oxy hóa cho gan và ảnh hưởng đến tim mạch và hệ thần kinh.

Giới hạn nhiệt khi nướng và tránh để giấy bạc tiếp xúc trực tiếp với lửa. Dùng khay gang hoặc thép không gỉ và hạn chế nướng quá 200 độ C. Gỡ bỏ phần cháy đen trước khi ăn.

5. Bọc thức ăn thừa ướt hoặc mặn trong giấy bạc để vào tủ lạnh

Bọc giấy bạc nhanh rồi cho vào tủ là thói quen tiết kiệm thời gian. Nhưng giấy bạc không kín hoàn toàn. Không khí, hơi nước và vi khuẩn vẫn xâm nhập. Thức ăn dễ nhiễm khuẩn hơn. Mùi và vị dễ thay đổi. Thức ăn ẩm hoặc mặn làm tăng tốc độ hòa tan nhôm. Khi lưu trữ lâu, lượng nhôm trong thức ăn tăng dần. Vi khuẩn như Bacillus cereus sinh độc tố có thể gây ngộ độc nặng. Việc ăn lại đồ thừa chứa nhôm và độc tố ảnh hưởng tới gan, thận và hệ tiêu hóa.

Hãy dùng hộp kín bằng thủy tinh hoặc nhựa an toàn thực phẩm để bảo quản. Để thức ăn nguội hẳn trước khi cho vào tủ. Không để đồ ăn quá 2 giờ ở nhiệt độ phòng.

6. Lót giấy bạc dưới đáy lò nướng hoặc bếp than

Lót kín đáy lò để hứng dầu là thói quen phổ biến. Nhưng giấy bạc làm nghẽn luồng khí và phản xạ nhiệt. 

Kết quả là nướng không đều và bộ phận gia nhiệt phải hoạt động quá mức. Dầu mỡ tích tụ trên giấy bạc có thể bắt lửa. Khi dầu bốc cháy, sinh ra khói đen chứa acetaldehyde và các hạt mịn. Khói này chứa các hóa chất gây tổn thương phổi, tim và có thể phân bố độc tố đến gan. Ngoài ra tuổi thọ thiết bị giảm và nguy cơ hỏa hoạn tăng cao.

Thay bằng khay hứng chuyên dụng hoặc giấy nướng chịu nhiệt. Vệ sinh lò định kỳ để tránh tích tụ dầu mỡ. Không che kín toàn bộ đáy lò bằng giấy bạc.