Lầm tưởng bản thân chỉ mắc bệnh đường hô hấp thông thường nên tự dùng thuốc, người phụ nữ 48 tuổi bàng hoàng khi y bác sĩ phát hiện các khối nấm bít tắc hoàn toàn xoang hàm.

Nhiều tuần liền chịu đựng cơn nghẹt mũi dai dẳng kèm đau nhức mặt, chị Bích (48 tuổi) quyết định tới Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM thăm khám. Tại đây, ê-kíp điều trị đã thực hiện can thiệp phẫu thuật nội soi, hút sạch mủ bẩn và loại bỏ triệt để các ổ vi nấm bít kín hốc xoang cho bệnh nhân.

ThS.BS.CKII Trần Thị Thúy Hằng, Trưởng khoa Tai Mũi Họng, Trung tâm Tai Mũi Họng, cho hay qua soi nội soi ghi nhận niêm mạc mũi người bệnh rơi vào trạng thái sưng bềnh, khe mũi giữa đọng nhiều dịch mủ nhầy cùng tình trạng vẹo vách ngăn.

Ổ nấm tàn phá hốc xoang vì chủ quan tự chữa bệnh

Đáng chú ý, kết quả chụp cắt lớp vi tính (CT) phản ánh niêm mạc xoang hàm phải xuất hiện các điểm vôi hóa nghi do nấm tích tụ. Niêm mạc hai bên xoang sàng và xoang trán đều bị dày lên, riêng phức hợp lỗ ngách sàng - hàm bên phải đã rơi vào trạng thái tắc nghẽn hoàn toàn. Bác sĩ kết luận chị Bích bị viêm đa xoang nghi do nấm xoang hàm trên nền vẹo vách ngăn.

Phân tích chuyên môn từ bác sĩ Hằng chỉ ra xoang hàm là hốc xoang có thể tích lớn nhất trong hệ thống xoang cạnh mũi, vị trí nằm ở xương hàm trên ngay bên dưới hốc mắt và hai má. Cơ quan này đảm nhận nhiệm vụ sưởi ấm, làm ẩm dòng không khí trước khi lưu thông xuống đường hô hấp bên dưới.

Bệnh lý viêm xoang hàm do nấm hình thành khi các bào tử vi nấm — phổ biến nhất là chủng Aspergillus — xâm nhập, sinh sôi gây ra phản ứng viêm và phù nề niêm mạc. Tình trạng tổn thương thường chỉ xuất hiện đơn độc một bên mũi.

Bệnh nhân thường đối mặt các dấu hiệu như nghẹt mũi dai dẳng, chảy dịch mũi hôi hám, khứu giác suy giảm, đau tức vùng mặt và đôi khi xuất hiện cơn sốt. Trái ngược với tình trạng viêm xoang thông thường, căn bệnh này diễn tiến dai dẳng và gần như không ghi nhận đáp ứng với các phương pháp điều trị nội khoa bằng thuốc.

Người phụ nữ 48 tuổi nghẹt mũi kéo dài, bác sĩ phát hiện nhiều ổ nấm trong xoang hàm - Ảnh 1.

Phẫu thuật nội soi giải phóng đường thở

Chuyên gia nhận định nguyên nhân gây bệnh xuất phát từ việc hít phải bào tử nấm ngoài môi trường, kết hợp các yếu tố nguy cơ như suy giảm miễn dịch, vệ sinh mũi xoang sai cách hoặc cấu trúc mũi bất thường. Ở trường hợp chị Bích, vách ngăn bị lệch đã làm cản trở quá trình dẫn lưu, khiến dịch nhầy ứ đọng lâu ngày tạo môi trường lý tưởng cho nấm phát triển.

Bác sĩ Hằng nhấn mạnh một khi khối nấm đã định hình trong hốc xoang, dùng thuốc uống hay thuốc xịt đều không mang lại tác dụng. Can thiệp phẫu thuật nội soi mũi xoang nhằm gắp bỏ toàn bộ tổ chức nấm và tái lập sự thông thoáng hốc xoang được xem là giải pháp điều trị tối ưu nhất hiện nay.

Nếu trì hoãn can thiệp, khối nấm sẽ tiếp tục phát triển về kích thước, tàn phá cấu trúc thành xoang và xâm lấn sang các vùng lân cận như hốc mắt hay nền sọ, dẫn đến nhiều biến chứng đe dọa tính mạng.

Quá trình can thiệp nội soi cho thấy lỗ thông xoang hàm phải bị bít kín, bên trong chứa lượng lớn mủ bẩn và nấm. Các bác sĩ đã hút sạch dịch tích tụ, lấy trọn vẹn mô nấm gửi xét nghiệm giải phẫu bệnh. Kết quả giải phẫu bệnh xác nhận bệnh nhân nhiễm nấm Aspergillus với tính chất khối nấm khô, đặc quánh gây tắc nghẽn hoàn toàn đường dẫn lưu.

Sức khỏe bệnh nhân phục hồi tốt sau phẫu thuật và được xuất viện sau 2 ngày theo dõi. Lần tái khám sau đó ghi nhận phẫu trường phục hồi tốt, triệu chứng nghẹt mũi giải quyết hoàn toàn.

Để ngăn ngừa nguy cơ tái phát, người bệnh cần tuân thủ phác đồ chăm sóc hậu phẫu như siết chặt vệ sinh mũi bằng nước muối sinh lý, bổ sung đủ nước, giữ ấm đường thở, đeo khẩu trang khi ra đường và tránh xa khói bụi, không khí lạnh hay dị nguyên.

Bác sĩ khuyến cáo cộng đồng nên hạn chế tiếp xúc môi trường ẩm mốc, nhiều bụi bẩn; duy trì thói quen xịt rửa mũi họng hàng ngày; chủ động điều trị dứt điểm các bệnh lý răng hàm mặt nhằm chặn đứng nguy cơ nấm xoang hàm từ răng. Ngoài ra, việc duy trì dinh dưỡng, vận động và nghỉ ngơi khoa học giúp củng cố hệ miễn dịch.

Khi nhận thấy dấu hiệu nghẹt mũi một bên kéo dài, chảy dịch mũi mùi hôi khó chịu hoặc dùng thuốc chữa viêm xoang thông thường không có dấu hiệu thuyên giảm, người dân cần lập tức đến cơ sở y tế có chuyên khoa Tai Mũi Họng để thăm khám sớm.