Đời sống
15/12/2025 08:59Cảnh báo sốc: Ngủ dậy bỗng điếc tai khi trời lạnh - Chuyên gia chỉ ra 72 giờ vàng cứu vãn thính lực!
Số ca điếc đột ngột tăng mạnh khi trời lạnh
Trao đổi với PV VietNamNet, PGS.TS Phạm Thị Bích Đào (Bệnh viện Đại học Y Hà Nội) cho biết, mỗi lần thời tiết chuyển mùa, đặc biệt khi nhiệt độ xuống thấp, các bác sĩ tai mũi họng tiếp nhận nhiều trường hợp điếc đột ngột hơn bình thường.
Nhiều bệnh nhân xuất hiện tình trạng này sau khi đi xe máy quãng đường dài trong gió lạnh, tắm khuya bằng nước lạnh hoặc làm việc trong môi trường nhiệt độ thấp như kho đông lạnh, phòng điều hòa hoạt động cường độ cao. Số ca mắc tăng rõ rệt vào những đợt rét đậm, rét hại.
PGS.TS Bích Đào chia sẻ, biểu hiện của bệnh thường rất điển hình. Có bệnh nhân cho biết tối hôm trước vẫn nghe bình thường, nhưng sáng ngủ dậy thì một bên tai bỗng nghe kém hẳn.
Điều đáng lo ngại là dù có những dấu hiệu khá rõ, người bệnh lại thường chủ quan. Điếc đột ngột thường xuất hiện nhanh chóng trong vài giờ hoặc sau một đêm, đa phần chỉ xảy ra ở một bên tai.
Người bệnh có thể kèm theo ù tai, cảm giác căng tức trong tai, chóng mặt ở mức độ nhẹ hoặc nặng. Mức suy giảm thính lực rất đa dạng, từ giảm nhẹ, giảm nhiều cho tới điếc sâu hoàn toàn. Tuy nhiên, do không đau tai, không chảy dịch, nhiều người nhầm lẫn đây chỉ là tình trạng “nghẹt tai do lạnh” và chậm trễ đi khám.
Vì sao thời tiết lạnh dễ gây điếc đột ngột?
Theo PGS.TS Phạm Thị Bích Đào, khi trời rét sâu, cơ thể có cơ chế tự bảo vệ bằng cách co các mạch máu ngoại biên để giữ nhiệt. Tuy nhiên, phản ứng này lại có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tai trong – cơ quan giữ vai trò then chốt trong chức năng nghe.
Tai trong, đặc biệt là ốc tai, có cấu trúc rất nhạy cảm và được nuôi dưỡng bởi hệ thống mạch máu cực nhỏ, gần như không có tuần hoàn bàng hệ. Chỉ cần lượng máu nuôi bị gián đoạn trong thời gian ngắn cũng có thể gây tổn thương nghiêm trọng.
Trong điều kiện lạnh sâu, các mạch máu nuôi tai trong có thể co thắt đột ngột, làm giảm tưới máu. Đồng thời, nhiệt độ thấp còn khiến máu tăng độ nhớt, dễ hình thành các vi huyết khối nhỏ gây tắc nghẽn vi tuần hoàn.
Khi các tế bào lông trong ốc tai bị thiếu oxy và dưỡng chất, chúng sẽ bị tổn thương rất nhanh. Ở một số trường hợp, phản ứng viêm hoặc đáp ứng miễn dịch tiềm ẩn cũng có thể bị kích hoạt, đặc biệt ở những người có cơ địa nhạy cảm. Hệ quả là thính lực suy giảm cấp tính hoặc mất đột ngột, gần như không có dấu hiệu cảnh báo trước.
72 giờ đầu – mốc quyết định khả năng hồi phục
PGS.TS Phạm Thị Bích Đào nhấn mạnh, điếc đột ngột là một tình trạng cấp cứu y khoa. Ba ngày đầu kể từ khi xuất hiện triệu chứng được xem là “thời gian vàng” trong điều trị.
Nếu được can thiệp sớm, khả năng phục hồi thính lực rất cao. Ngược lại, nếu điều trị muộn, tổn thương tế bào thính giác có thể trở nên không hồi phục, dẫn đến điếc vĩnh viễn.
Các chuyên gia khuyến cáo, khi nghi ngờ bị điếc đột ngột, người bệnh cần đến khám chuyên khoa tai mũi họng càng sớm càng tốt. Tuyệt đối không nên chờ bệnh “tự khỏi” hoặc tự ý mua thuốc uống kéo dài tại nhà, vì điều này có thể khiến mất đi cơ hội phục hồi thính lực.
Để hạn chế nguy cơ trong mùa lạnh, người dân cần giữ ấm tai, cổ và gáy khi ra ngoài; tránh để gió lạnh thổi trực tiếp vào tai khi ngủ; hạn chế tắm khuya và tắm nước lạnh. Đặc biệt, khi xuất hiện các dấu hiệu như ù tai, nghe kém đột ngột hoặc chóng mặt, việc đi khám sớm chính là cách tốt nhất để bảo vệ thính lực và chất lượng cuộc sống lâu dài.
Bài đọc nhiều
