Chủ quan sau vết chó hoang cắn, bé trai 14 tuổi nguy kịch vì bệnh dại

Khoảng một tháng trước khi nhập viện, em L.T.D, 14 tuổi, trú tại Sơn La, bị một con chó hoang cắn vào ngón trỏ tay trái, gây vết thương dài khoảng 12 cm, chảy máu. Con chó này được ghi nhận đã cắn cùng lúc nhiều người trong xóm, song những người khác đều chủ động đến cơ sở y tế tiêm phòng dại theo khuyến cáo. Riêng em D, dù được đưa đi xử trí sát khuẩn vết thương và được bác sĩ tư vấn tiêm vaccine phòng bệnh, gia đình đã không thực hiện tiêm phòng.

Hai ngày trước khi nhập viện, trẻ bắt đầu xuất hiện các triệu chứng bất thường như sốt, đau mỏi cơ vùng tay trái, bồn chồn, kích thích. Đến ngày nhập viện, tình trạng diễn biến nặng với các biểu hiện sợ nước, sợ gió, sợ ánh sáng và âm thanh, tăng tiết đờm dãi, co cứng cơ. Trẻ được đưa đến bệnh viện tuyến dưới thăm khám và nhanh chóng chuyển tuyến khẩn cấp tới Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Tại Khoa Nhi, bệnh nhân nhập viện trong tình trạng tăng tiết đờm dãi nhiều, sợ nước, sợ gió, xuất hiện các cơn thít thanh quản, gồng cứng toàn thân, điểm Glasgow chỉ còn 10–11 điểm, cho thấy ý thức suy giảm nặng. Các bác sĩ đã tiến hành an thần, đặt ống nội khí quản và thở máy để hỗ trợ hô hấp. Đáng chú ý, vết thương do chó cắn trước đó đã liền da, không còn dấu hiệu viêm nhiễm. Tuy nhiên, dựa trên các biểu hiện lâm sàng điển hình, các bác sĩ nghi ngờ bệnh nhân mắc bệnh dại. Chiều ngày 31/12, kết quả xét nghiệm PCR từ bệnh phẩm nước bọt và dịch não tủy đều cho kết quả dương tính với virus dại, xác nhận chẩn đoán.

Theo TS.BS Đặng Thị Thúy, Trưởng Khoa Nhi, bệnh nhân nhập viện với đầy đủ các dấu hiệu lâm sàng của bệnh dại. Điều đáng tiếc là gia đình đã không tiêm phòng dại ngay sau khi trẻ bị chó cắn, dù đã được bác sĩ tư vấn. Đây là cơ hội duy nhất để phòng bệnh và bảo vệ tính mạng.

TS Đặng Thị Thúy cho biết, thời gian ủ bệnh dại có thể kéo dài nhiều tháng. Tuy nhiên, khi bệnh đã khởi phát thì gần như 100% trường hợp đều dẫn đến tử vong, y học hiện nay chưa có biện pháp điều trị đặc hiệu. Vì vậy, bất kỳ ai bị chó, mèo hoặc động vật nghi dại cắn, cào gây chảy máu, hoặc liếm vào vết thương hở, đặc biệt là động vật không rõ nguồn gốc, cần đến cơ sở y tế dự phòng để tiêm vaccine phòng dại càng sớm càng tốt. Trong những trường hợp vết cắn nặng, có nhiều vết cắn hoặc vết cắn ở gần hệ thần kinh trung ương như đầu, mặt, cổ, người bệnh cần được tiêm huyết thanh kháng dại kết hợp với tiêm vaccine theo đúng phác đồ.

“Bệnh dại hoàn toàn có thể phòng tránh được bằng tiêm phòng vaccine sau khi bị động vật cắn. Đây là biện pháp duy nhất để bảo vệ tính mạng. Sự chậm trễ hoặc chủ quan đồng nghĩa với việc đánh mất cơ hội sống cho chính mình và người thân", TS Đặng Thị Thúy nhấn mạnh.

Trong bối cảnh kỳ nghỉ Tết Dương lịch kéo dài, nhiều gia đình về quê hoặc đi du lịch, nguy cơ tiếp xúc với chó, mèo thả rông, chó hoang tại các vùng nông thôn, khu dân cư và điểm du lịch gia tăng, đặc biệt với trẻ em. Các bác sĩ khuyến cáo người dân không được chủ quan trước bất kỳ vết cắn, vết cào hay vết liếm nào của động vật, kể cả khi vết thương nhỏ, nông hoặc đã nhanh liền da. Ngay sau khi bị động vật cắn, cần rửa kỹ vết thương dưới vòi nước chảy với xà phòng, sát khuẩn đúng cách và đến cơ sở y tế dự phòng để tiêm phòng dại sớm nhất có thể, tuyệt đối không chờ theo dõi động vật hay tin vào các biện pháp dân gian.

Với trẻ em, người lớn cần giám sát chặt chẽ, không để trẻ chơi đùa hay trêu chọc chó mèo, nhất là những con không rõ nguồn gốc hoặc chưa được tiêm phòng. Mỗi gia đình cần chủ động tiêm phòng dại đầy đủ cho vật nuôi, không thả rông và hạn chế để chó mèo tiếp xúc với người lạ. Bệnh dại không có cơ hội thứ hai, chỉ một lần chậm trễ trong tiêm phòng cũng có thể dẫn đến hậu quả không thể cứu vãn.