Dấu hiệu sớm của sốc nhiệt dễ bị bỏ qua trong đợt nắng nóng trên 40 độ C

Các bệnh viện ghi nhận nguy cơ nhập viện do sốc nhiệt tăng cao trong những ngày nền nhiệt liên tục duy trì ở mức rất cao. Đáng chú ý, nhiều người xuất hiện triệu chứng sớm nhưng vẫn tiếp tục làm việc ngoài trời khiến tình trạng nhanh chóng chuyển nặng.

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, trong các ngày 25 và 26-5, nắng nóng tiếp tục bao trùm diện rộng tại miền Bắc và miền Trung. Khu vực từ Thanh Hóa đến Đà Nẵng có nơi trên 40°C, Bắc Bộ phổ biến 36-38°C, nhiều điểm vượt 39°C.

Tại miền Đông Nam Bộ, nhiệt độ cao nhất dao động 35-36°C, có nơi trên 36°C. Khung giờ nắng nóng gay gắt tập trung từ 12h-16h.

Các chuyên gia khí tượng cho biết nhiệt độ thực tế ngoài trời có thể cao hơn dự báo từ 2-4°C do hiệu ứng hấp thụ nhiệt của mặt đường nhựa và bê tông. Đây là yếu tố làm tăng nguy cơ kiệt sức vì nhiệt, đặc biệt với người lao động ngoài trời, người cao tuổi và trẻ nhỏ.

Theo bác sĩ Nguyễn Minh Hiếu, Trung tâm Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai, sốc nhiệt là tình trạng cơ thể mất khả năng điều hòa thân nhiệt sau thời gian dài tiếp xúc với môi trường nhiệt độ cao hoặc ánh nắng trực tiếp.

Trong đó, say nóng thường xảy ra khi làm việc lâu trong môi trường oi bức, kín gió hoặc vận động cường độ cao khiến cơ thể không kịp thải nhiệt. Say nắng xuất hiện khi vùng đầu, cổ, gáy bị ánh nắng chiếu trực tiếp, gây ảnh hưởng trung tâm điều hòa thân nhiệt trong não.

Bác sĩ Hiếu cho biết nhiều người thường bỏ qua các dấu hiệu ban đầu như mệt lả, khát nước, buồn nôn, hoa mắt hoặc chuột rút khi đang ở ngoài trời nắng. Đây là thời điểm cơ thể bắt đầu quá tải nhiệt và cần được xử trí sớm để tránh biến chứng nguy hiểm.

Ở mức độ nhẹ, người bệnh có thể mệt mỏi, chóng mặt, tim đập nhanh và mất nước. Khi diễn tiến nặng hơn, tình trạng có thể chuyển sang đau đầu dữ dội, khó thở, rối loạn ý thức, co giật, hôn mê, thậm chí trụy tim mạch.

Trẻ nhỏ, người cao tuổi và người mắc bệnh nền là nhóm có nguy cơ cao do khả năng điều hòa thân nhiệt kém hơn người bình thường. Người làm việc ngoài trời như công nhân xây dựng, shipper, bộ đội hoặc vận động viên cũng dễ gặp tình trạng này khi tiếp xúc nắng nóng kéo dài.

Với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, biểu hiện ban đầu thường là sốt cao, khát nhiều và mất nước. Trong khi đó, người trưởng thành thường xuất hiện tình trạng da khô nóng, sốt trên 40°C, tim đập nhanh, buồn nôn và chuột rút.

Theo khuyến cáo của bác sĩ, khi phát hiện người có dấu hiệu sốc nhiệt cần nhanh chóng đưa ra khỏi nơi nóng bức, tới khu vực thoáng mát hoặc có điều hòa. Người bệnh nên được cởi bớt quần áo, lau mát bằng khăn ẩm tại vùng cổ, nách, bẹn kết hợp quạt để hỗ trợ hạ thân nhiệt.

Nếu còn tỉnh táo, người bệnh có thể uống oresol pha đúng hướng dẫn, nước lọc hoặc nước hoa quả để bù nước. Trường hợp bất tỉnh cần đặt nằm nghiêng an toàn và gọi cấp cứu ngay.

Các bác sĩ lưu ý không tự ý dùng thuốc hạ sốt như Paracetamol vì sốc nhiệt không phải sốt do nhiễm trùng. Người dân cũng không nên uống nước đá lạnh, tự pha nước muối hoặc chườm đá trực tiếp lên cơ thể vì có thể làm giảm khả năng thoát nhiệt tự nhiên.

Để phòng ngừa sốc nhiệt trong những ngày nắng nóng gay gắt, chuyên gia khuyến cáo hạn chế hoạt động ngoài trời trong khung giờ 10h-16h, uống đủ nước trước và sau khi vận động, mặc quần áo sáng màu và che chắn kỹ khi ra ngoài.

Chế độ ăn nên tăng cường rau xanh, trái cây để bổ sung nước và điện giải tự nhiên. Rượu bia cần hạn chế do có thể làm tăng nguy cơ mất nước và kiệt sức trong thời tiết nắng nóng kéo dài.

Với học sinh đang trong giai đoạn ôn thi, bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và oxy cao áp Việt Nam, khuyến cáo cần ngủ đủ giấc, nghỉ ngơi hợp lý và bổ sung nước thường xuyên. Tình trạng mất nước hoặc sốc nhiệt có thể ảnh hưởng trực tiếp đến trí nhớ và khả năng tập trung trong nhiều ngày.

Các bác sĩ cảnh báo nếu không được xử trí kịp thời, sốc nhiệt có thể dẫn tới tổn thương não, suy gan, suy thận, thậm chí suy đa tạng nguy hiểm đến tính mạng. Người dân không nên chủ quan với tình trạng mệt lả, chóng mặt hay buồn nôn khi ở ngoài trời lâu trong những ngày nhiệt độ tăng cao.