Chênh lệch nhiệt lớn, tập sai thời điểm, uống đồ lợi tiểu… khiến cơ thể mất nước, rối loạn tuần hoàn, làm nguy cơ sốc nhiệt và đột quỵ tăng cao.

Nắng nóng cực đoan làm gia tăng nguy cơ đột quỵ, đặc biệt khi nhiệt độ ngoài trời lên tới 36–37°C, trong khi phòng điều hòa duy trì 24–25°C. Chênh lệch lớn này khiến mạch máu co giãn đột ngột, cơ thể khó thích nghi kịp.

Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, đây là yếu tố kích hoạt phổ biến nhưng thường bị bỏ qua. Nhiều người đi nắng về vào phòng lạnh ngay, hoặc từ phòng lạnh bước ra trời nóng mà không có giai đoạn chuyển tiếp.

Nắng nóng cao điểm: Những đối tượng nào dễ bị đột quỵ?

Không ít trường hợp tắm nước lạnh ngay sau khi đi ngoài trời nắng. Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột dễ gây co mạch, choáng váng, tăng nguy cơ sốc nhiệt, nhất là ở người cao tuổi, trẻ nhỏ và lao động ngoài trời.

Ở chiều ngược lại, tắm nước quá nóng trong phòng kín cũng nguy hiểm. Nhiệt độ cao làm giãn mạch nhanh, có thể khiến huyết áp tụt đột ngột, kết hợp không gian thiếu thoáng khí dễ dẫn tới ngất.

Tập thể dục sai thời điểm là một yếu tố đáng chú ý. Ngay cả buổi sáng, mặt đường vẫn tích nhiệt cao. Khi chạy bộ, đạp xe cường độ lớn, cơ thể vừa sinh nhiệt, vừa hấp thụ thêm nhiệt từ môi trường.

Tập dưới nắng gắt vào khung giờ trưa và đầu giờ chiều làm nguy cơ tăng rõ rệt. Người tập dễ rơi vào tình trạng kiệt sức, rối loạn nhịp tim, thậm chí đột quỵ.

Thói quen dùng rượu bia, cà phê hoặc nước ngọt có gas để giải khát càng làm tình trạng xấu đi. Những loại đồ uống này có tác dụng lợi tiểu, làm cơ thể mất nước nhanh hơn, đồng thời che lấp cảm giác mệt và chóng mặt.

Chế độ ăn nhiều muối trong mùa nóng cũng là yếu tố bất lợi. Việc sử dụng nhiều nước chấm, đồ hộp khiến cơ thể giữ nước, tăng huyết áp, tạo áp lực lên hệ tim mạch.

Bên cạnh đó, khẩu phần nhiều thịt đỏ, đồ chiên xào, thực phẩm nhiều đường thúc đẩy xơ vữa động mạch. Khi kết hợp với mất nước và nhiệt độ cao, nguy cơ nhồi máu não, nhồi máu cơ tim tăng đáng kể.

Sau khi di chuyển ngoài trời nắng, cơ thể cần thời gian nghỉ để hạ nhiệt. Việc vào phòng điều hòa ngay lập tức có thể gây sốc nhiệt, làm tăng nguy cơ biến cố tim mạch.

Nhóm nguy cơ cao gồm người trên 65 tuổi, người mắc tăng huyết áp, tiểu đường, bệnh tim mạch, béo phì hoặc từng bị đột quỵ. Những người này cần theo dõi sức khỏe định kỳ, tuân thủ điều trị và duy trì uống nước đều đặn.

Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau đầu dữ dội, chóng mặt, nói khó, méo miệng, yếu liệt một bên cơ thể hoặc rối loạn ý thức, cần nghĩ đến đột quỵ hoặc sốc nhiệt. Người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế gần nhất càng sớm càng tốt.

Các biện pháp như cạo gió, chích lể, tự uống nước chanh muối hoặc dùng thuốc hạ sốt không có tác dụng xử trí nguyên nhân. Ngược lại, chúng có thể làm chậm “thời gian vàng” cấp cứu.

Chuyên gia khuyến cáo hạn chế ra ngoài trong khung giờ 10–16 giờ. Người phải làm việc ngoài trời nên chia nhỏ thời gian, nghỉ xen kẽ ở nơi râm mát, bổ sung nước thường xuyên.

Khi di chuyển dưới nắng, cần đội mũ rộng vành, đeo kính râm, che kín vùng gáy. Trang phục nên sáng màu, mỏng, thấm hút mồ hôi tốt, kết hợp sử dụng kem chống nắng phù hợp.

HL (SHTT)