Dâu tằm tác động bất ngờ đến vi khuẩn ruột và chuyển hóa

Vì sao các chế phẩm dâu tằm có hiệu quả khác nhau?

Hệ vi sinh vật đường ruột đóng vai trò quan trọng trong việc tiêu hóa thức ăn, duy trì môi trường ruột và tạo ra các chất ảnh hưởng đến toàn bộ cơ thể. Theo Giáo sư Anna Prescha tại Đại học Y Wroclaw (Ba Lan), dâu tằm chứa lượng lớn polyphenol và polysaccharide có khả năng tương tác tích cực với các vi sinh vật này.

Phần lớn các nghiên cứu hiện nay tập trung vào dâu tằm trắng (Morus alba), song quả dâu tằm đen (Morus nigra) cũng cho thấy nhiều tiềm năng. Lá dâu tằm chứa nhiều polyphenol, polysaccharide và 1-deoxynojirimycin (DNJ) - hợp chất nổi tiếng với khả năng tác động đến quá trình chuyển hóa carbohydrate. Trong khi đó, quả dâu tằm đen lại rất giàu anthocyanin, các hợp chất phenolic khác và polysaccharide.

Tuy nhiên, đặc tính của sản phẩm cuối cùng phụ thuộc rất lớn vào quy trình xử lý nguyên liệu. Các phương pháp như sấy khô, lên men hoặc chiết xuất có thể làm thay đổi đáng kể hàm lượng cũng như sự cân bằng của các hợp chất hoạt tính.

Do đó, hai chế phẩm thu được từ cùng một loại lá hoặc quả dâu tằm vẫn có thể sở hữu thành phần hóa học khác biệt và tạo ra phản ứng sinh học khác nhau.

Vi khuẩn ruột chuyển hóa dâu tằm thành các chất có lợi

Các nghiên cứu cho thấy các chế phẩm từ lá và quả dâu tằm có khả năng biến đổi số lượng cũng như hoạt động của một số chủng vi khuẩn ruột. Nhiều thực nghiệm ghi nhận sự gia tăng của các vi sinh vật có lợi, kéo theo tăng sản xuất các acid béo chuỗi ngắn bao gồm acetate, propionate và butyrate.

Những acid béo chuỗi ngắn này được tạo ra khi vi khuẩn đường ruột lên men chất dinh dưỡng từ thực phẩm. Chúng giúp củng cố lớp niêm mạc ruột và tham gia vào hệ thống tín hiệu hóa học kết nối ruột với quá trình chuyển hóa trên toàn cơ thể. 

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra chiết xuất dâu tằm tạo ra sự thay đổi hệ vi sinh liên quan đến sự cải thiện các chỉ số chuyển hóa đường và chất béo.

Mặc dù vậy, tác động này có sự khác biệt rõ rệt giữa từng loại chế phẩm. Chẳng hạn, các phân đoạn thu được qua phương pháp chiết xuất bằng nước kết hợp xử lý bằng enzyme pectate lyase thể hiện tiềm năng prebiotic mạnh mẽ nhất.

Hiệu quả cao nhất thường đến từ sự kết hợp của nhiều thành phần thay vì các hợp chất riêng lẻ. Trên mô hình chuột thí nghiệm được cho ăn chế độ nhiều chất béo, phân đoạn quả dâu tằm trắng chứa đồng thời polyphenol và polysaccharide mang lại những cải thiện tích cực hơn hẳn so với khi dùng riêng từng hợp chất. Sự kết hợp này cũng giúp cải thiện một số chỉ số liên quan đến hội chứng chuyển hóa và sức khỏe đường ruột.

Công trình tổng quan này khởi nguồn từ Nhóm Nghiên cứu Sinh viên Nutri-Sfera tại Đại học Y Wroclaw, dựa trên đề xuất của hai sinh viên Marta Miszczak (ngành Dinh dưỡng) và Karolina Kłosowska-Buryło (ngành Dược). Sự kết hợp giữa góc nhìn dinh dưỡng và dược học đã giúp nhóm nghiên cứu đánh giá dâu tằm vừa như một nguồn nguyên liệu thực vật phức hợp, vừa là nhân tố tiềm năng tác động lên hệ vi sinh và sự chuyển hóa.

Dù các kết quả ban đầu rất khả quan, hầu hết bằng chứng hiện nay mới chỉ dừng lại ở các thử nghiệm trên động vật và trong phòng thí nghiệm. Những thay đổi ghi nhận trên chuột hoặc nuôi cấy phòng thí nghiệm chưa chắc đã chuyển hóa thành lợi ích sức khỏe thực tế cho người.

Trong thời gian tới, cần thêm nhiều thử nghiệm lâm sàng kiểm chứng, xác định chính xác dòng sản phẩm dâu tằm nào có thể thay đổi hệ vi sinh ruột ở người, mức độ tác động ra sao và liệu chúng có mang lại cải thiện rõ rệt cho sức khỏe chuyển hóa cũng như đường ruột hay không. 

Nghiên cứu này đã được công bố trên tạp chí Sinh học Phân tử (Biomolecules).

Theo Quỳnh Trang (Suckhoecong.vn)