Sức khỏe não bộ có thể được cải thiện ở nhiều độ tuổi nhờ thường xuyên vận động, ăn uống lành mạnh, ngủ đủ giấc và duy trì thói quen rèn luyện trí não.
Những thói quen đơn giản, duy trì đều đặn có thể góp phần hỗ trợ khả năng nhận thức và sức khỏe tinh thần.

Não bộ có thể thay đổi theo thời gian

Nghiên cứu do các nhà khoa học tại Trung tâm Sức khỏe Não bộ thuộc Đại học Texas (Mỹ) thực hiện, dựa trên dữ liệu của Dự án Sức khỏe Não bộ và được công bố trên Tạp chí Báo cáo Khoa học (Scientific Reports) cho thấy: Những người tham gia có thể cải thiện nhiều khía cạnh của sức khỏe não bộ, từ khả năng chú ý, tập trung, ghi nhớ đến khả năng phục hồi nhận thức và sức khỏe tinh thần.

Đáng chú ý, những người có kết quả ban đầu thấp hơn lại ghi nhận mức tiến bộ đáng kể. Điều này cho thấy khả năng nhận thức không phải một năng lực cố định và việc bắt đầu ở mức thấp không có nghĩa là không thể cải thiện.

Một trong những điểm quan trọng của nghiên cứu là hiệu quả có liên quan đến tính đều đặn. Theo đó, những người dành khoảng 5 - 15 phút mỗi ngày cho các hoạt động rèn luyện trí não và chủ động xây dựng thói quen lành mạnh có xu hướng đạt kết quả tốt hơn.

Theo các chuyên gia, phát hiện này phù hợp với khả năng não bộ thay đổi, hình thành và củng cố các kết nối thần kinh mới, dựa trên trải nghiệm và quá trình học tập (tính mềm dẻo thần kinh). Khả năng này vẫn tồn tại khi con người trưởng thành và già đi.

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là mọi chức năng nhận thức đều duy trì nguyên vẹn theo tuổi tác. Một số khả năng như tốc độ xử lý thông tin có thể giảm dần. Trong khi đó, khả năng suy luận, vốn kiến thức và điều chỉnh cảm xúc có thể được duy trì, thậm chí cải thiện nhờ kinh nghiệm sống.

Rèn luyện não bộ không nhất thiết phải phức tạp

Các chuyên gia cho rằng việc chăm sóc não bộ cần được thực hiện như một thói quen lâu dài, thay vì chỉ dựa vào những bài tập trí nhớ hoặc trò chơi trí tuệ. 

Trước hết, nên hạn chế làm nhiều việc cùng lúc. Khi cần tập trung vào những công việc đòi hỏi tư duy, có thể dành khoảng 30 - 45 phút làm một việc duy nhất, hạn chế sử dụng điện thoại và các yếu tố gây xao nhãng khác. Sau đó, nên nghỉ trong một khoảng thời gian ngắn để não bộ phục hồi.

Chế độ ăn Địa Trung Hải giúp bảo vệ sức khoẻ tim mạch, giảm khả năng mắc đái tháo đường và bảo vệ sức khoẻ não bộ
Chế độ ăn Địa Trung Hải giúp bảo vệ sức khoẻ tim mạch, giảm khả năng mắc đái tháo đường và bảo vệ sức khoẻ não bộ

Hoạt động thể chất cũng đóng vai trò quan trọng. Khoảng 30 phút vận động với cường độ vừa phải mỗi ngày có thể giúp giảm nguy cơ suy giảm nhận thức. Chế độ ăn nhiều rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, hạt, cá và thực phẩm giàu chất béo lành mạnh, tương tự chế độ ăn Địa Trung Hải, cũng được đánh giá có lợi cho sức khỏe não bộ.

Bên cạnh đó, bỏ thuốc lá và hạn chế rượu bia cũng giúp giảm những yếu tố nguy cơ có thể ảnh hưởng đến não và sức khỏe tổng thể.

Học điều mới, duy trì kết nối xã hội

Não bộ cần được thử thách bằng những trải nghiệm mới. Học ngoại ngữ, chơi nhạc cụ, vẽ, đọc sách, giải câu đố hoặc chơi các trò chơi chiến lược như cờ vua.... đều có thể tạo ra những kích thích nhận thức khác nhau. Khi một hoạt động trở nên quá quen thuộc, việc tăng dần độ khó có thể giúp duy trì sự thử thách.

Tuy nhiên, việc nghỉ ngơi cũng quan trọng không kém. Làm việc trí óc liên tục có thể gây mệt mỏi và giảm khả năng tập trung. Chỉ vài phút tạm rời các thiết bị điện tử, thư giãn và không tiếp nhận thêm thông tin có thể giúp não bộ phục hồi. Giấc ngủ đầy đủ cũng là một phần thiết yếu của quá trình này.

Cuối cùng, không nên bỏ qua các mối quan hệ xã hội. Duy trì liên lạc với gia đình, bạn bè, tham gia hoạt động cộng đồng hoặc tìm kiếm những cuộc trò chuyện có ý nghĩa có thể giúp giảm cô đơn và cô lập xã hội... Đây đều là những yếu tố có liên quan đến sức khỏe não bộ và chất lượng cuộc sống ở người lớn tuổi.

Theo Hà Chi (Suckhoecong.vn)