Cảm giác cộm, đau nhói, nóng rát hoặc chảy nước mắt có thể xuất hiện khi một vật lạ lọt vào mắt. Xử trí sai hoặc bỏ qua tình trạng này có thể dẫn đến nhiễm trùng, trầy xước, loét và thậm chí để lại sẹo trên giác mạc, ảnh hưởng tới thị lực.

Theo TS. Douglas Lazzaro, bác sĩ nhãn khoa tại Trường Y Grossman, Đại học New York (Mỹ), lông mi là một trong những dị vật thường gặp. Dù nhỏ, sợi lông mi mắc dưới mi mắt vẫn có thể gây đau đáng kể.

Bụi, cát, vụn mỹ phẩm và keo gắn mi giả cũng có thể lọt vào mắt. Đặc biệt, người làm việc trong lĩnh vực xây dựng còn đối mặt với nguy cơ từ mảnh gỗ, kim loại hoặc sợi thủy tinh. Kính áp tròng cũng là một nguyên nhân khác. Kính có thể bị gấp, mắc dưới mi trên, gây rách trong mắt hoặc đôi khi bị người dùng bỏ quên không lấy ra.

Dụi mắt hay dùng nhíp lấy dị vật có thể khiến tổn thương nặng hơn

Tùy loại dị vật và mức độ tổn thương, mắt có thể bị kích ứng, cộm khi chớp mắt, nhìn mờ hoặc nhạy cảm với ánh sáng. Với dị vật nhỏ như lông mi, hạt cát hay vụn mascara, hành động chớp mắt nhiều lần để kích thích nước mắt tự nhiên, hoặc nhỏ thêm nước mắt nhân tạo đôi khi đủ để đẩy chúng ra ngoài. Nếu rửa không giúp loại bỏ dị vật, người bệnh cần đến cơ sở y tế, tránh tiếp tục tự tìm cách khều, gắp dị vật ra tại nhà. Đặc biệt, nếu tình trạng đau mắt, mắt đỏ, chảy nước mắt hoặc cảm giác cộm không cải thiện sau 24 giờ, bạn cũng cần đi khám lại. 

Với hóa chất như chất tẩy rửa, nước khử khuẩn... vô tình bắn vào mắt, ưu tiên hàng đầu là rửa mắt ngay. Bác sĩ Keith Baratz, chuyên khoa mắt tại Hệ thống y tế Mayo Clinic ở Rochester, bang Minnesota (Mỹ) nhấn mạnh không nên trì hoãn việc này để chờ đến bệnh viện.

Theo hướng dẫn của Mayo Clinic, bạn cần rửa mắt với dòng nước sạch, ấm và nhẹ nhàng trong ít nhất 20 phút. Giữ mi mắt mở để nước cuốn trôi hóa chất (trước đó bạn cần tháo kính áp tròng nếu đang đeo). Không dụi mắt hoặc tự nhỏ thuốc khi chưa được nhân viên y tế hướng dẫn. Các chất có tính kiềm mạnh, như amoniac và nhiều loại dung dịch thông cống, có thể gây tổn thương mắt nghiêm trọng, vì vậy sau khi rửa mắt, bạn nên đến phòng cấp cứu ngay lập tức.

Bác sĩ Avnish Deobhakta, chuyên khoa mắt tại Bệnh viện Mắt và Tai New York, thuộc hệ thống Mount Sinai (Mỹ) lưu ý tổn thương vẫn có thể tiếp diễn sau khi đã rửa mắt. Vì vậy, cảm giác dễ chịu hơn không có nghĩa mắt đã hết nguy hiểm. Người bệnh cũng cần được khám ngay nếu dị vật cắm vào mắt, gây đau nhiều, nhìn mờ hoặc thị lực thay đổi. Những trường hợp này không nên chờ xem triệu chứng có tự hết hay không. 

Các chuyên gia đặc biệt lưu ý không nên dụi mắt khi có dị vật rơi vào mắt. Động tác này có thể khiến dị vật cọ xát hoặc lún sâu hơn vào giác mạc, đồng thời đưa vi khuẩn từ tay vào mắt và làm tăng viêm. Dùng ngón tay, tăm hay nhíp để khều dị vật cũng có thể gây thêm tổn thương.

Để phòng ngừa, người làm việc trong môi trường nhiều bụi, hoặc thực hiện hoạt động có thể làm văng các mảnh vụn (như cắt cỏ, gia công kim loại...) cần đeo kính bảo hộ phù hợp. Kính thuốc thông thường có thể không bảo vệ được mắt một cách đầy đủ khi dị vật vẫn có thể lọt qua khe hở, còn vật cứng bắn mạnh có thể làm vỡ kính và gây chấn thương.

Theo Việt An (Sức khỏe +)