Ngày càng nhiều người trẻ mắc đột quỵ do xuất huyết não, đâu là thủ phạm?

Đáng báo động hơn, tình trạng đột quỵ do xuất huyết não đang có xu hướng gia tăng ở người trẻ. Việc bệnh khởi phát sớm hơn là điều rất đáng báo động và điều này cho thấy chúng ta cần quyết liệt hơn trong phòng ngừa ban đầu.

Một nghiên cứu tại Mỹ được công bố trên tạp chí Đột quỵ của Hiệp hội Tim mạch Mỹ đã gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh về thực trạng này. Dữ liệu nghiên cứu được thu thập từ hơn 803.000 người bệnh nhập viện do xuất huyết não, chia thành 5 giai đoạn, mỗi giai đoạn 3 năm trong khoảng thời gian từ năm 2004 đến 2018. 

Người bệnh được phân theo 4 nhóm tuổi cụ thể là: 18-44 tuổi, 45-64 tuổi, 65-74 tuổi và từ 75 tuổi trở lên. Kết quả cho thấy, đột quỵ do xuất huyết não đã tăng thêm 11% ở người trẻ trong vòng 15 năm. Đáng chú ý, tốc độ tăng ở nhóm dưới 65 tuổi lại nhanh hơn so với nhóm từ 75 tuổi trở lên.

Nhìn nhận về thực trạng này dưới góc độ y tế công cộng, Tiến sĩ Karen Furie, Trưởng khoa Thần kinh tại Bệnh viện Rhode Island, đồng thời là Chủ nhiệm khoa Thần kinh tại Trường Y Warren Alpert thuộc Đại học Brown (Mỹ), nhận định: “Từ góc độ y tế công cộng, những kết quả này rất đáng lo ngại và cho thấy các yếu tố nguy cơ chưa được kiểm soát tốt ở người trẻ”. Nữ tiến sĩ cũng nhấn mạnh: “Bệnh khởi phát sớm hơn là điều rất đáng báo động và cho thấy chúng ta cần quyết liệt hơn trong phòng ngừa ban đầu”.

Nguyên nhân chính dẫn đến sự gia tăng đáng ngại này xuất phát từ một yếu tố nguy cơ quen thuộc nhưng thường bị ngó lơ: huyết áp cao. Trong số những người bị đột quỵ do xuất huyết não, tỷ lệ người có huyết áp cao tăng từ 74,5% lên 86,4% trong thời gian nghiên cứu. Đây là con số đáng chú ý, bởi huyết áp cao được xem là yếu tố nguy cơ lớn của dạng đột quỵ này, bên cạnh tuổi tác tăng dần. 

Theo tiến sĩ Karen Furie, các phát hiện này đáng lo vì cho thấy huyết áp ở người trẻ đang được kiểm soát kém, khiến họ có nguy cơ mất đi những năm tháng lao động và sinh hoạt hiệu quả nhất. Bà chia sẻ thêm: “Đột quỵ do xuất huyết não xảy ra sau nhiều thập kỷ mạch máu bị tổn thương do huyết áp cao không được kiểm soát. Thật tồi tệ khi điều này đang xảy ra”.  

Nếu xu hướng này không được đảo ngược, hậu quả có thể rất nặng nề. Tiến sĩ Furie cảnh báo: “Điều đáng lo là người bệnh có thể phải sống chung với di chứng trong nhiều năm, thậm chí hàng chục năm. Gánh nặng khi đó không chỉ đặt lên bản thân họ mà còn lên gia đình và xã hội”. 

Các nhà nghiên cứu cho rằng các nghiên cứu trong tương lai cần tập trung nhiều hơn vào nhóm tuổi trẻ bởi đây là nhóm có khả năng đóng góp kinh tế cao. Nếu tỷ lệ đột quỵ do xuất huyết não tăng lâu dài trong nhóm này, gánh nặng bệnh tật với quốc gia có thể lớn hơn so với khi mức tăng chủ yếu xảy ra ở nhóm rất cao tuổi.  

Từ kết quả nghiên cứu, vấn đề quan trọng nhất vẫn là kiểm soát các yếu tố nguy cơ mạch máu ngay từ khi còn trẻ, đặc biệt là huyết áp. Để bảo vệ sức khỏe trước khi quá muộn, Tiến sĩ Karen Furie khuyến cáo: “Chúng ta cần áp dụng chế độ ăn lành mạnh, hoạt động thể chất thường xuyên, hạn chế rượu bia, tránh sử dụng chất kích thích, đồng thời theo dõi các yếu tố nguy cơ mạch máu ngay từ khi còn trẻ”. Theo bà, đây là cách quan trọng để các yếu tố nguy cơ không âm thầm tích tụ và bùng phát thành đột quỵ khi người trẻ bước vào độ tuổi 40-50.