Nhiều trẻ đuối nước bị dốc ngược: Thói quen tưởng cứu người lại có thể khiến bé mất mạng!

Trẻ thiệt mạng vì sơ cứu sai cách

Trong bản tin của VTV đăng tải, các chuyên gia cảnh báo: hầu hết các trẻ đuối nước không được sơ cứu đúng cách, dẫn đến mất đi cơ hội sống sót quý giá, thậm chí để lại di chứng nặng nề.

Cụ thể, trưởng hợp một cậu bé 7 tuổi vừa được chuyển từ thở máy sang thở oxy sau 4 ngày điều trị tại Bệnh viện Nhi Trung ương. Trước đó, bé trượt chân ngã xuống hồ, may mắn được phát hiện kịp thời và đưa lên bờ. Người dân đã hỗ trợ sơ cứu. Tuy nhiên, bên cạnh những người thực hiện ép tim thổi ngạt đúng cách, vẫn có người bế bé dốc ngược lên với hy vọng "nước trong phổi chảy ra", dù đây là cách làm sai lầm và nguy hiểm.

“Đúng là bản thân mình nếu gặp thì cũng làm thế. Nghe người ta bảo dốc lên thì nước mới chảy ra được”, người nhà bệnh nhi (Ba Vì ,Hà Nội) chia sẻ.

PGS.TS.BS Tạ Anh Tuấn (Trưởng khoa Điều trị tích cực nội khoa, Bệnh viện Nhi Trung ương) cho biết, trong số 5 trẻ đuối nước tiếp nhận gần đây, có đến 3 trường hợp bị người lớn dốc ngược chạy đi cấp cứu. Việc này khiến thời gian ép tim bị trì hoãn, trẻ ngừng tuần hoàn lâu hơn, làm giảm khả năng máu và oxy lên não.

“Có hai cháu sống sót nhưng mang di chứng thần kinh, một cháu không qua khỏi." - ông nói.

Với trường hợp bé trai 7 tuổi kể trên, bé may mắn vì thời gian chìm dưới nước ngắn. Tuy nhiên, nếu tim đã ngừng mà còn bị dốc ngược thì dù có dùng phương pháp hiện đại cũng rất khó cứu hoặc sẽ để lại di chứng thần kinh nặng nề.

Một trường hợp đau lòng khác là bé gái 6 tuổi ở Hải Dương. Sau khi bị ngã xuống ao vài phút, bé được người thân vội vã dốc ngược lên thay vì tiến hành hồi sức tim phổi đúng cách. Dù các bác sĩ đã nỗ lực hết sức, bệnh nhi cuối cùng vẫn không thể qua khỏi.

Theo khuyến cáo của Bộ Y tế, không nên cố tìm cách cho nước trong phổi nạn nhân chảy hết ra ngoài bằng cách xốc nước (vác nạn nhân chạy cho nước chảy ra) vì sẽ bỏ lỡ thời gian vàng hồi sức cấp cứu tim phổi, chỉ cần chậm trễ 4 phút sẽ dẫn đến nguy cơ chết não.

Trong quá trình hồi sức cấp cứu tim phổi, nước trong phổi sẽ tự động thoát ra ngoài.

Năm nguyên tắc vàng sơ cứu đuối nước

Bác sĩ Bệnh viện Nhi Trung ương gợi ý:

Bước 1: Gọi trợ giúp, cần nhanh chóng tìm sự trợ giúp của những người xung quanh khi thấy trẻ bị đuối nước bằng cách gọi to, gọi cấp cứu 115.

Bước 2: Nhanh chóng đưa trẻ ra khỏi nước bằng mọi cách. Có hai phương pháp là cứu đuối gián tiếp và cứu đuối trực tiếp.

- Cứu đuối gián tiếp: Sử dụng các dụng cụ sẵn có (phao, dây, gậy, quần áo, các vật có thể nổi trên nước…) để cứu người đuối nước khi còn đang tỉnh. Tùy theo tình hình mà chọn phương án phù hợp, an toàn và hiệu quả.

- Cứu đuối trực tiếp: Phương pháp này dành cho đối tượng cứu hộ chuyên nghiệp, được đào tạo có đủ sức khỏe và năng lực ở thời điểm thực hiện hoặc đối tượng không chuyên có kỹ năng bơi và cứu đuối. Người cứu xuống nước, bơi đến đưa nạn nhân lên bờ.

Bước 3: Kiểm tra xem trẻ có thở và tỉnh không

Khi trẻ được đưa lên bờ, ngay lập tức xem trẻ có thở không bằng cách nhìn xem lồng ngực của trẻ có di động không.

Đặt tai của mình lên gần miệng và mũi trẻ xem có cảm thấy không khí thở ra không (thở ngáp được xem là không thở). Trong khi kiểm tra hơi thở, người cứu cũng có thể lay gọi để xem đứa trẻ có phản ứng không.

Bước 4: Nếu trẻ không thở, hãy bắt đầu hồi sức tim, phổi (CPR) ngay:

- Đặt trẻ nằm ngửa trên nền cứng.

- Nếu nghi ngờ chấn thương cổ, hãy di chuyển trẻ bằng cách di chuyển toàn bộ cơ thể (đầu, cổ, cột sống và hông) với nhau, giữ cho tất cả chúng thẳng hàng; không ngửa đầu nâng cằm, chỉ cần ấn góc hàm.

- Nếu không nghi ngờ chấn thương cổ, giữ đầu trẻ ngửa ra sau và nâng cằm để thông đường thở (kỹ thuật ngửa đầu - nâng cằm).

- Tiến hành hồi sức tim, phổi (CPR) cho trẻ bằng cách:

Thổi ngạt: Với trẻ nhỏ, đặt miệng của bạn trên cả mũi và miệng của trẻ để thổi ngạt được kín. Với trẻ lớn hơn, một tay ép cánh mũi và đưa miệng của bạn thổi vào miệng của trẻ. Thổi chậm, đều trong 1- 2 giây và ngực của trẻ sẽ phồng lên, thổi ngạt 5 nhịp thở đầu tiên.

Ép tim ngoài lồng ngực: Ngay sau thổi ngạt 5 nhịp đầu tiên, tiến hành ép tim ngoài lồng ngực. Sử dụng một tay đặt vuông góc với lồng ngực, (trẻ lớn/người lớn có thể dùng hai tay).

Vị trí ép tim: 1/2 dưới xương ức, ấn xuống ngực sâu khoảng 1/3 -1/2 lồng ngực theo đường kính trước sau. Tốc độ ép tim 100-120 lần/phút. Những lần tiếp theo tiếp tục thực hiện theo chu kỳ 30 lần ép tim/2 lần thổi ngạt.

Tiếp tục ép tim và thổi ngạt liên tục (cả trong quá trình vận chuyển cấp cứu) cho tới khi trẻ tự thở lại được, hồng hào trở lại.

Bước 5: Sau khi nạn nhân tỉnh cần đặt nạn nhân ở tư thế an toàn: Nằm nghiêng, kê cao gối hai bên vai, nới rộng quần áo để phòng tránh trẻ bị ngạt thở trở lại. Lau khô người, thay quần áo và ủ ấm bé sau đó nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất.

Các bác sĩ lưu ý, không được ngừng hồi sức tim phổi nếu trẻ chưa có nhịp thở. Khi ép tim ngoài lồng ngực, không ấn ngực quá mạnh sẽ gây gãy xương sườn, đụng dập phổi. Cần đưa trẻ bị đuối nước đến các cơ sở y tế để tiếp tục kiểm tra và theo dõi các biến chứng sau đuối nước.