Rượu bia dường như đã trở thành một phần khó tránh khỏi trong những dịp lễ Tết hay những ngày cuối năm bận rộn. Tuy nhiên, đằng sau những chén rượu cuộc vui, nhiều người đang vô tình đẩy lá gan của mình vào tình trạng tổn thương nghiêm trọng bởi những thói quen sai lầm sau khi uống.
16-1771207105-sai-lam-pho-bien-sau-khi-uong-ruou-co-the-sinh-ra-chat-cuc-doc-cho-gan.webp
Ảnh minh họa

Một trong những sai lầm phổ biến nhất mà nhiều người mắc phải là sử dụng Paracetamol để xoa dịu cơn đau đầu sau khi nhậu. Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng (Hội Y học Dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam) cảnh báo đây là một thói quen tiềm ẩn rủi ro cực kỳ lớn cho sức khỏe.

Cơ chế gây độc này đến từ quá trình chuyển hóa phức tạp tại gan. Khi uống rượu, gan phải làm việc để chuyển hóa ethanol thành acetaldehyde, một chất độc trực tiếp gây ra cảm giác nhức đầu, đỏ mặt và uể oải. Để trung hòa độc chất, gan cần đến "lá chắn" bảo vệ là glutathione. Tuy nhiên, ở những người uống rượu thường xuyên hoặc suy dinh dưỡng, lượng dự trữ này vốn đã bị suy giảm.

Trong khi đó, Paracetamol khi đi vào cơ thể lại tạo ra NAPQI – một chất trung gian cực độc. Bình thường, NAPQI sẽ bị glutathione khử độc, nhưng khi nguồn dự trữ này cạn kiệt, NAPQI sẽ trực tiếp tấn công tế bào gan. Hệ quả có thể dẫn đến tổn thương gan nặng, thậm chí là suy gan cấp tính. Đối với những người nghiện rượu mạn tính hoặc có bệnh lý về gan, Paracetamol không còn là thuốc giảm đau mà chính là "giọt nước tràn ly" khiến gan suy sụp.

Bên cạnh việc dùng thuốc vô tội vạ, không ít người tin rằng các biện pháp như xông hơi, vào phòng sauna hay chạy bộ gắng sức sẽ giúp cơ thể "đổ mồ hôi cho nhanh hết rượu". Thực tế, đây là một quan niệm hoàn toàn sai lầm.

Theo bác sĩ Hoàng, lượng cồn thải qua mồ hôi là rất nhỏ, không đáng kể so với 90% lượng rượu mà gan phải miệt mài xử lý. Ngược lại, việc cố gắng vận động mạnh hay xông hơi khi đang say còn làm tăng nguy cơ giãn mạch, tụt huyết áp và mất nước. Thực tế đã ghi nhận nhiều trường hợp ngất xỉu, thậm chí đột quỵ do cố tình "đốt cháy" nồng độ cồn bằng các phương pháp cực đoan này.

Nhiều người tự hào khi thấy mình "uống khỏe hơn" theo thời gian, nhưng thực chất đây là dấu hiệu cho thấy gan đang phải huy động thêm hệ enzyme CYP2E1 để xử lý cồn. Cái giá phải trả cho việc ít say hơn chính là gan bị tấn công bởi các gốc tự do, làm tăng nguy cơ viêm gan, xơ gan và thậm chí là ung thư. Bác sĩ Hoàng khẳng định: "Việc 'tập uống khỏe' thực chất là con đường khiến gan suy yếu dần theo thời gian".

Đối với các sản phẩm giải rượu trên thị trường, người dùng cũng không nên đặt quá nhiều kỳ vọng. Mặc dù chứa các thành phần hỗ trợ như glutathione, vitamin hay điện giải giúp giảm mệt mỏi và chống oxy hóa, nhưng chúng không hề làm giảm nhanh nồng độ cồn trong máu như quảng cáo.

Các chuyên gia nhấn mạnh rằng gan cần thời gian để thực hiện nhiệm vụ của mình và hoàn toàn không có "lối tắt" an toàn nào cho quá trình này. Thay vì tìm đến các biện pháp cực đoan hay thuốc giảm đau bừa bãi, cách bảo vệ cơ thể tốt nhất sau khi uống rượu là nghỉ ngơi, uống đủ nước và ăn nhẹ để phục hồi.