Sự thật phía sau trào lưu “chanh chữa bách bệnh”: Không chỉ là hiểu lầm mà còn yếu tố trục lợi

Trao đổi về hiện tượng này, ThS.BS Hoàng Văn Khanh, công tác tại Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Hà Nội, cho rằng việc nhiều người tin vào công dụng “chữa bách bệnh” của chanh xuất phát từ nhiều yếu tố tâm lý và môi trường thông tin hiện nay.

Trước hết, trong bối cảnh lo ngại về thực phẩm bẩn và hóa chất, xu hướng tìm đến các phương pháp “tự nhiên” ngày càng phổ biến. Những cách làm đơn giản, ít tốn kém như sử dụng chanh dễ dàng được đón nhận mà không cần kiểm chứng.

Bên cạnh đó, với những bệnh nhân mắc bệnh mạn tính – nơi y học hiện đại chủ yếu kiểm soát chứ khó chữa dứt điểm – nhu cầu tìm kiếm một “lối thoát” nhanh chóng khiến họ dễ tin vào các lời quảng bá quá mức.

Một nguyên nhân khác là sự bùng nổ của thông tin sai lệch trên mạng xã hội. Những câu chuyện “khỏi bệnh” lan truyền trong các hội nhóm khiến nhiều người rơi vào tâm lý đám đông, tin tưởng dựa trên cảm xúc thay vì cơ sở khoa học.

Theo bác sĩ Khanh, “khoa học không có chỗ cho thông tin sai sự thật”, và việc phản biện những quan điểm sai lệch là trách nhiệm của người làm chuyên môn.

Cùng quan điểm, bác sĩ Dương Minh Tuấn từ Bệnh viện Bạch Mai chỉ ra một thực tế đáng lo ngại: nhiều nội dung “chia sẻ từ tâm” thực chất lại là một hình thức kiếm tiền trá hình.

Theo ông, không ít người sáng tạo nội dung tuyên bố không bán hàng, nhưng lại gắn các đường link sản phẩm trong phần bình luận hoặc livestream. Khi người xem mua hàng qua những liên kết này, họ nhận được hoa hồng tiếp thị.

Bác sĩ Tuấn phân tích, công thức thường thấy là tạo nội dung gây sốc để thu hút sự chú ý, khơi gợi nỗi sợ bệnh tật, đưa ra thông tin đi ngược y khoa để tạo khác biệt, rồi dẫn dắt người xem đến hành vi mua sản phẩm. Hệ quả là người bệnh mất phương hướng, trong khi người làm nội dung lại hưởng lợi từ chính sự cả tin đó.

Các chuyên gia nhấn mạnh, chanh chỉ là một loại thực phẩm và hoàn toàn không thể thay thế thuốc điều trị. Việc thổi phồng công dụng của nó thành “phương thuốc chữa bách bệnh” không chỉ sai lệch mà còn tiềm ẩn nguy cơ gây hại cho sức khỏe cộng đồng.

Trước thực trạng này, giới chuyên môn cho rằng cần có sự phối hợp từ nhiều phía. Cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm soát và xử lý nghiêm các hành vi lan truyền thông tin y khoa sai lệch.

Đồng thời, người dân cũng cần nâng cao cảnh giác, không tin vào những lời quảng bá chưa được kiểm chứng, bởi những thông tin sai lệch về sức khỏe có thể gây hậu quả nghiêm trọng không kém bất kỳ mối nguy nào khác.