Trong những đêm hè oi bức, việc bật quạt điện hết công suất và chĩa thẳng vào giường ngủ đã trở thành thói quen của nhiều người để tìm kiếm cảm giác mát lạnh tức thì.

Sự dễ chịu, mát mẻ ngay lập tức này giúp chúng ta nhanh chóng chìm vào giấc ngủ. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của các chuyên gia giấc ngủ, hành vi tưởng chừng như vô hại này lại là một cách sử dụng chưa tối ưu và tiềm ẩn nhiều hệ lụy cho sức khỏe.  

Tổ chức nghiên cứu giấc ngủ uy tín tại Mỹ Sleep Foundation cảnh báo rằng việc để luồng gió thổi trực tiếp vào cơ thể suốt đêm có thể dẫn đến sự mất cân bằng nhiệt cục bộ, đồng thời gây ảnh hưởng tiêu cực đến niêm mạc hô hấp. Không dừng lại ở đó, luồng gió mạnh và liên tục từ quạt còn vô tình khuấy động bụi bẩn, phấn hoa hay lông thú nuôi trong phòng. 

Theo Học viện Dị ứng, Hen suyễn và Miễn Dịch Mỹ (AAAAI), những tác nhân dị ứng này khi bị phát tán vào không khí sẽ làm trầm trọng hơn các triệu chứng hô hấp, đặc biệt nguy hiểm đối với những người có cơ địa dị ứng hoặc mắc bệnh hen suyễn.  

21-1782056568-thoi-quen-bat-quat-khi-ngu-bi-rat-nhieu-chuyen-gia-canh-bao-hay-sua-ngay-hom-nay
Ảnh minh họa

Hệ quả của việc "làm lạnh trực diện" không chỉ dừng lại ở đường hô hấp. Trang Healthline chỉ ra rằng, luồng không khí thổi liên tục làm tăng tốc độ bay hơi độ ẩm trên bề mặt cơ thể. Đây chính là lý do vì sao nhiều người thường thức dậy vào buổi sáng với cảm giác khô họng, khô mũi và khô mắt rất khó chịu. 

Thêm vào đó, tình trạng đau mỏi cổ vai gáy sau một đêm ngủ dậy cũng không hề hiếm gặp. Các chuyên gia lý giải hiện tượng này xuất phát từ phản ứng co cứng nhẹ của cơ bắp khi cơ thể phải tiếp xúc với luồng khí lạnh kéo dài trong một tư thế cố định suốt quá trình ngủ sâu.  

Dù vậy, chúng ta không cần phải "tẩy chay" chiếc quạt điện, bởi các chuyên gia nhấn mạnh rằng thiết bị này không hề gây hại nếu được sử dụng đúng cách. Sai lầm của chúng ta nằm ở chỗ đang ép quạt làm nhiệm vụ "làm lạnh trực tiếp" thay vì tận dụng nó để hỗ trợ lưu thông không khí. Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) cho biết, một môi trường ngủ lý tưởng cần có không khí mát mẻ nhưng ổn định, hoàn toàn tránh việc thay đổi nhiệt độ đột ngột hoặc có luồng gió lạnh tập trung vào cơ thể quá lâu. 

Đồng quan điểm, Sleep Foundation cũng khẳng định nguyên tắc cốt lõi là phải tạo ra luồng khí tuần hoàn để giúp cơ thể duy trì thân nhiệt ổn định, từ đó hạn chế tối đa việc bị tỉnh giấc giữa đêm do lạnh hoặc khô. Thậm chí, âm thanh đều đặn từ cánh quạt còn có thể đóng vai trò như một dạng "white noise" (tiếng ồn trắng) giúp che bớt tiếng ồn từ môi trường xung quanh, hỗ trợ bạn vào giấc dễ dàng hơn, miễn là bạn không tăng mức gió quá mạnh.  

Để biến chiếc quạt thành "người bạn đồng hành" hoàn hảo cho giấc ngủ, các chuyên gia đồng thuận rằng bí quyết không nằm ở công suất lớn mà nằm ở hướng gió và cách phân tán luồng không khí.  

Trước hết, bạn cần từ bỏ tuyệt đối thói quen chĩa thẳng quạt vào mặt hoặc ngực khi nằm ngủ. Thay vào đó, hãy hướng quạt vào tường hoặc phía cuối giường. Cách làm này sẽ tạo ra dòng khí phản xạ, giúp làm mát gián tiếp toàn bộ không gian mà không gây lạnh cục bộ cho bất kỳ vùng cơ thể nào. 

Đồng thời, hãy luôn ưu tiên bật chế độ quay (oscillation) cùng mức gió thấp đến trung bình. Sự điều chỉnh này đảm bảo không khí được phân tán đồng đều khắp phòng, xóa bỏ tình trạng nơi thì quá lạnh, nơi lại quá nóng.  

Bên cạnh việc điều chỉnh hướng gió, khâu vệ sinh thiết bị định kỳ cũng đóng vai trò quan trọng nhưng lại thường bị ngó lơ. AAAAI lưu ý rằng lớp bụi bám trên cánh quạt lâu ngày sẽ bị phát tán ngược trở lại không khí khi quạt vận hành, gây kích ứng đường hô hấp của những người nhạy cảm. 

Cuối cùng, hãy chú ý đến độ ẩm trong phòng ngủ, bởi quạt chạy lâu trong không gian khô hanh sẽ làm trầm trọng thêm tình trạng khô mũi họng vào sáng hôm sau. Để khắc phục, các chuyên gia khuyến nghị bạn nên chủ động bổ sung độ ẩm tự nhiên hoặc đảm bảo phòng ngủ luôn có độ thông thoáng nhất định, không quá đóng kín. 

Thay đổi những chi tiết nhỏ này sẽ giúp bạn vừa tận hưởng đêm hè mát mẻ, vừa bảo vệ trọn vẹn sức khỏe của bản thân và gia đình.