Tủ lạnh có thể ngăn thực phẩm bị hỏng, nhưng nếu không sử dụng đúng cách, nó cũng có thể trở thành thiên đường cho vi khuẩn.

Bạn đã bao giờ chú ý đến nhiệt độ của tủ lạnh chưa? Trên thực tế, nhiều khi mọi người không đặt tủ lạnh ở nhiệt độ chính xác. Nhiệt độ tủ lạnh quá cao có thể gây nguy cơ mất an toàn thực phẩm và làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm.

5-60 độ C là "vùng nguy hiểm" để bảo quản thực phẩm. Khoảng nhiệt độ này thích hợp cho vi khuẩn phát triển. Thực phẩm phải ở nhiệt độ này trong thời gian ngắn nhất có thể để giữ được lâu mà không bị hỏng. Để ức chế hoàn toàn sự phát triển của vi khuẩn, người ta thường khuyến nghị nên giữ ngăn tủ lạnh dưới 5 độ C và lý tưởng nhất là giữ ở nhiệt độ từ 2-4 độ C.

Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu trên khắp thế giới đã phát hiện ra rằng nhiệt độ thực tế của tủ lạnh gia dụng thường không đáp ứng tiêu chuẩn này. Một cuộc khảo sát lấy mẫu ngẫu nhiên đối với 359 hộ gia đình ở Bắc Kinh (Trung Quốc) vào năm 2021 cho thấy 17,27% số hộ gia đình được khảo sát có nhiệt độ ngăn tủ lạnh vượt quá 8 độ C, 51,25% có nhiệt độ tủ lạnh từ 4,1-8 độ C và chỉ 31,48% có nhiệt độ trong phạm vi lý tưởng là 0-4 độ C. 

Một nghiên cứu khác tổng hợp dữ liệu khảo sát từ 16 quốc gia châu Âu và phát hiện ra rằng nhiệt độ trung bình của các ngăn tủ lạnh gia dụng là 6,4 độ C. Một nghiên cứu của New Zealand cho thấy 60% tủ lạnh gia dụng không được giữ trong phạm vi nhiệt độ khuyến nghị. Trong một cuộc khảo sát tương tự được thực hiện tại Hoa Kỳ, khoảng 30% nhiệt độ ngăn tủ lạnh vượt quá tiêu chuẩn.

Trong các cuộc khảo sát này, nhiệt độ tủ lạnh cao nhất mà các nhà nghiên cứu đo được thường vượt quá 10 độ C và nhiệt độ tủ lạnh của một số người trả lời lên tới 17 độ C. Việc bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh như vậy không khác nhiều so với việc bảo quản trực tiếp ở nhiệt độ phòng.

Điều gì xảy ra nếu nhiệt độ vượt quá giới hạn?

Vượt quá giới hạn nhiệt độ làm lạnh có thể không gây hư hỏng thực phẩm ngay lập tức, nhưng vẫn làm tăng sự phát triển của vi khuẩn và tăng khả năng gây ngộ độc thực phẩm.

Nhiệt độ tăng sẽ thúc đẩy sự phát triển của một số loại vi khuẩn vốn phát triển chậm trong tủ lạnh, đáng chú ý nhất là Listeria. Loại vi khuẩn này dễ xuất hiện trong pho mát mềm, thịt chế biến sẵn và các loại thực phẩm khác được bảo quản lạnh, đôi khi có thể gây nhiễm trùng nghiêm trọng, đặc biệt là đối với phụ nữ mang thai, người già và các nhóm khác.

Các thí nghiệm đã chỉ ra rằng khi nhiệt độ bảo quản là 2,5 độ C, Listeria mất khoảng 2,5 ngày để tăng gấp đôi số lượng của nó trên một lát giăm bông, nhưng khi nhiệt độ tăng lên 7,8 độ C, số lượng vi khuẩn tăng gấp đôi trong vòng chưa đầy 24 giờ. Vi khuẩn sinh sôi càng nhanh và số lượng càng lớn thì khả năng bị bệnh do ăn thực phẩm bị nhiễm bẩn càng cao.

Ngoài ra, nhiệt độ quá cao có thể khiến một số mầm bệnh khó phát triển trong tủ lạnh bắt đầu phát triển. Ví dụ, nhiệt độ tối thiểu cần thiết để phát triển Salmonella và Escherichia coli sản sinh độc tố Shiga là khoảng 7 độ C. Nếu nhiệt độ trong tủ lạnh vượt quá tiêu chuẩn, chúng có thể tiếp tục phát triển trong tủ lạnh.

Làm thế nào để đảm bảo nhiệt độ tủ lạnh

Đôi khi nhiệt độ tủ lạnh quá cao là do thiết bị cũ hoặc trục trặc, nhưng thường là do mọi người không hiểu về nhiệt độ tủ lạnh, có thể khắc phục bằng cách thường xuyên đo nhiệt độ tủ lạnh và điều chỉnh mức làm lạnh.

Tủ lạnh truyền thống không thể hiển thị nhiệt độ mà chỉ có núm điều chỉnh cường độ làm mát. Số càng cao thì khả năng làm mát càng mạnh. Nếu bạn không sử dụng nhiệt kế để đo, rất khó để xác nhận cài đặt có phù hợp hay không.

Bạn có thể đặt một nhiệt kế đặc biệt trong tủ lạnh để theo dõi nhiệt độ theo thời gian hoặc bạn có thể sử dụng nhiệt kế thông thường để đo nhiệt độ thường xuyên. Để đo chính xác hơn, bạn có thể đặt nhiệt kế vào một cốc nước và để nước trong tủ lạnh trong 5-8 giờ trước khi đọc.

Ngày nay, nhiều tủ lạnh mới có cảm biến nhiệt độ tích hợp, có thể dễ dàng hiểu được nhiệt độ thực tế của tủ lạnh. Tuy nhiên, cảm biến chỉ đo nhiệt độ của một điểm trong tủ lạnh, có thể không phản ánh nhiệt độ tổng thể.

Có sự khác biệt rõ ràng về nhiệt độ ở các vị trí khác nhau trong tủ lạnh. Thông thường, nhiệt độ ở đáy và mặt sau của tủ lạnh thấp hơn, trong khi nhiệt độ ở trên cùng và gần cửa tủ lạnh cao hơn. Chênh lệch nhiệt độ có thể lên tới hơn 2 độ C. Để an toàn, bạn có thể đo và xác nhận ở các vị trí khác nhau trong tủ lạnh.

Ngoài ra, việc giảm thất thoát khí lạnh và tránh biến động nhiệt độ trong tủ lạnh cũng rất quan trọng. Cửa mở càng ngắn thì biến động nhiệt độ trong tủ lạnh càng nhỏ. Bạn có thể sử dụng các công cụ như hộp đựng đồ để sắp xếp tủ lạnh và giảm thời gian mở tủ lạnh để tìm đồ.

Lượng thực phẩm trong tủ lạnh cũng sẽ có tác động nhất định đến hiệu quả làm mát, tình huống lý tưởng là chứa khoảng 75%. Không khí lạnh trong tủ lạnh dễ thoát ra ngoài khi cửa tủ mở, nếu chứa quá đầy sẽ ảnh hưởng đến luồng không khí lạnh bên trong tủ lạnh.

Kiểm soát chặt chẽ nhiệt độ tủ lạnh có thể cải thiện tính an toàn của thực phẩm được làm lạnh, nhưng ngay cả như vậy, chúng vẫn không thể được giữ quá lâu. Nhìn chung, thức ăn thừa chỉ có thể được giữ trong tủ lạnh tối đa 3-4 ngày, tốt nhất là không quá 2 ngày. Nếu vượt quá thời hạn, hãy vứt bỏ chúng mà không cần do dự.

Theo Mỹ Diệu (Thanh Niên Việt)