Thành Long, Lý Liên Kiệt nói gì về sức mạnh thật sự của Lý Tiểu Long?

Hơn nửa thế kỷ sau khi qua đời, Lý Tiểu Long vẫn là nhân vật đặc biệt của thế giới phim võ thuật. Khả năng thực chiến của ông mạnh đến mức nào, có tương xứng với hình tượng gần như bất khả chiến bại trên màn ảnh hay không vẫn là chủ đề gây nhiều tranh luận.

Trong số những người từng nói về Lý Tiểu Long có Thành Long và Lý Liên Kiệt - hai ngôi sao võ thuật nổi bật của điện ảnh Hoa ngữ sau thời đại của ông. Cả hai đều thừa nhận tầm vóc người tiền bối, song cách họ lý giải sức mạnh của Lý Tiểu Long không hoàn toàn giống nhau.

Lý Liên Kiệt: "Đó là chân công phu"

Lý Liên Kiệt thuộc nhóm dành cho Lý Tiểu Long đánh giá rất cao.

Trong những cuộc trò chuyện được truyền thông Trung Quốc dẫn lại, khi được hỏi Lý Tiểu Long thực sự biết võ hay chỉ sở hữu kỹ năng phục vụ điện ảnh, ngôi sao Hoàng Phi Hồng khẳng định đó là "chân công phu" và đánh giá đàn anh có khả năng thực chiến.

Tuy nhiên, điều Lý Liên Kiệt đề cao không nằm ở việc Lý Tiểu Long có thể đánh bại bao nhiêu đối thủ.

Theo ông, giá trị đặc biệt của huyền thoại võ thuật nằm ở tư duy vượt khỏi giới hạn môn phái. Lý Tiểu Long nghiên cứu nhiều hệ thống chiến đấu, lựa chọn những yếu tố phù hợp rồi xây dựng phương pháp riêng, tập trung vào hiệu quả và khả năng thích nghi khi giao đấu.

Đây cũng là lý do Lý Liên Kiệt dành sự tôn trọng lớn cho Triệt Quyền Đạo.

Trong cách nhìn của tài tử, hệ thống do Lý Tiểu Long phát triển không đơn thuần tập hợp những động tác đẹp mắt. Nó thể hiện tư duy chọn lọc những gì hữu dụng cho tấn công và phòng thủ. Bên cạnh võ thuật, Lý Tiểu Long còn dành sự quan tâm cho lý luận và triết học.

Vì vậy, Lý Liên Kiệt không chỉ nhìn người tiền bối như một diễn viên hành động. Ông đánh giá Lý Tiểu Long dưới góc độ một võ thuật gia có khả năng nghiên cứu và sáng tạo.

Hai người đồng thời đại diện cho những cách tiếp cận khác nhau. Lý Liên Kiệt trưởng thành từ quá trình huấn luyện võ thuật có hệ thống, nổi bật với quyền pháp, binh khí và độ chính xác của động tác. Trong khi đó, Lý Tiểu Long hướng mạnh tới tính ứng dụng, tốc độ và việc phá bỏ những khuôn mẫu có sẵn.

Thành Long từng đứng chung phim trường với Lý Tiểu Long

Nếu Lý Liên Kiệt nhìn Lý Tiểu Long từ góc độ một hậu bối nghiên cứu võ thuật, Thành Long lại có trải nghiệm đặc biệt hơn: từng trực tiếp làm diễn viên đóng thế bên cạnh huyền thoại này.

Ông tham gia Fist of Fury và Enter the Dragon vào thời điểm Lý Tiểu Long đang ở đỉnh cao danh tiếng, còn bản thân vẫn là một diễn viên trẻ gần như vô danh.

Thành Long từng kể Lý Tiểu Long có ảnh hưởng rất lớn tới mình. Ông ngưỡng mộ từ cách đàn anh nói chuyện đến cách tung đòn. Theo ký ức của Thành Long, trên phim trường, mọi người gần như nhìn Lý Tiểu Long như "một vị thần".

Tuy nhiên, sự ngưỡng mộ không đồng nghĩa Thành Long muốn thần thánh hóa mọi thứ liên quan tới người tiền bối.

Trong cuộc phỏng vấn năm 1997 được South China Morning Post công bố lại, Thành Long nhìn Triệt Quyền Đạo theo hướng thực tế. Theo ông, Lý Tiểu Long học hỏi từ nhiều hệ thống võ thuật rồi kết hợp chúng thành phương pháp phù hợp với bản thân.

Thành Long đặc biệt ghi nhận tính tiên phong của đàn anh, trong đó có khả năng đưa những động tác và vũ khí vốn đã tồn tại vào điện ảnh rồi biến chúng thành những hình ảnh có sức nhận diện trên toàn cầu.

Không chọn trở thành "Lý Tiểu Long thứ hai"

Ảnh hưởng của Lý Tiểu Long rất lớn, nhưng Thành Long cuối cùng lại xây dựng sự nghiệp bằng một con đường khác.

Sau khi Lý Tiểu Long qua đời, điện ảnh Hong Kong từng xuất hiện nhiều gương mặt cố gắng mô phỏng phong cách của ông. Thành Long chọn hướng ngược lại.

Thay vì xây dựng một nhân vật luôn áp đảo đối thủ, Thành Long kết hợp võ thuật với hài hình thể, tận dụng đạo cụ, không gian và những pha mạo hiểm để tạo ra ngôn ngữ hành động riêng.

Nhân vật của ông có thể bị đánh, bỏ chạy hay mắc sai lầm, sau đó tận dụng mọi thứ xung quanh làm công cụ chiến đấu. Cách tiếp cận này trở thành dấu ấn trong những tác phẩm như Drunken Master, Project A hay Police Story.

Thành Long cũng nhìn thấy mặt trái phía sau hào quang của người tiền bối.

Theo lời ông, danh tiếng quá lớn khiến những người xung quanh liên tục kỳ vọng Lý Tiểu Long phải mạnh hơn, phi thường hơn và không ngừng vượt qua giới hạn. Điều Thành Long rút ra là một ngôi sao không nên cố biến bản thân thành "siêu nhân" trong mắt công chúng.

Quan điểm này đôi lúc khiến những phát biểu của Thành Long bị hiểu thành xem nhẹ Lý Tiểu Long. Tuy nhiên, những câu chuyện ông kể về người đàn anh lại thể hiện sự kính trọng.

Trong ký ức của Thành Long, Lý Tiểu Long dù là siêu sao vẫn ăn uống, trò chuyện cùng các diễn viên đóng thế và quan tâm khi họ gặp chấn thương. Người tiền bối cũng từng giúp Thành Long có thêm cơ hội thực hiện những cảnh quay quan trọng hơn.

Hai góc nhìn về một huyền thoại

Đặt nhận xét của Thành Long và Lý Liên Kiệt cạnh nhau, sự khác biệt chủ yếu nằm ở góc nhìn.

Lý Liên Kiệt tập trung vào tư duy võ học, khả năng thực chiến và tinh thần vượt khỏi ranh giới môn phái của Lý Tiểu Long. Thành Long nhìn từ trải nghiệm trực tiếp trên phim trường, vừa kính phục tài năng vừa thấy được con người phía sau hình tượng huyền thoại.

Vì thế, sức mạnh của Lý Tiểu Long khó có thể chỉ được giải đáp bằng câu hỏi ông sẽ thắng hay thua trong một trận đấu giả định.

Di sản rõ nét hơn nằm ở ảnh hưởng mà ông để lại cho điện ảnh võ thuật, đưa Kung Fu trở thành một phần của văn hóa đại chúng toàn cầu và mở đường cho những thế hệ tiếp theo. Thành Long và Lý Liên Kiệt sau đó đều bước tiếp trên con đường ấy, nhưng mỗi người lại xây dựng phong cách riêng thay vì trở thành bản sao của Lý Tiểu Long.

PV (SHTT)