Gian lận thi VioEdu: Điều đáng lo hơn cả những bài thi bị hủy

Theo ban tổ chức, trong quá trình giám sát trực tuyến tại một số điểm thi ở Hà Nội, nhiều hành vi tiêu cực đã bị phát hiện. Từ việc cố tình đặt camera sai góc để tạo “điểm mù”, sao chép và phát tán đề thi, đến việc giám thị trực tiếp vào khu vực thi để nhắc bài, hỗ trợ thí sinh làm bài – tất cả đã làm méo mó tính công bằng của một sân chơi vốn dành cho học sinh.

Đáng chú ý, chính những người có nhiệm vụ giám sát lại trở thành người tiếp tay cho gian lận. Theo các chuyên gia giáo dục, đây không còn là lỗi kỹ thuật của một kỳ thi trực tuyến, mà phản ánh vấn đề sâu xa hơn về nhận thức và thái độ của người lớn đối với sự trung thực trong giáo dục.

TS Đặng Minh Tuấn, giảng viên Trường Đại học Giáo dục, cho rằng hiện tượng này cho thấy “bệnh thành tích” vẫn âm ỉ trong môi trường học đường. Khi mục tiêu giáo dục bị thay thế bằng áp lực phải có giải thưởng, thứ hạng, gian lận dễ dàng nảy sinh, ngay cả trong một cuộc thi dành cho học sinh nhỏ tuổi.

Theo ông Tuấn, điều đáng sợ không phải chỉ là những bài thi bị hủy, mà là việc trẻ em tận mắt chứng kiến người lớn hướng dẫn cách lách luật, chấp nhận chiến thắng bằng con đường không trung thực. Điều này có thể khiến các em hình thành suy nghĩ lệch lạc, coi trọng kết quả hơn sự thật và xem nhẹ giá trị đạo đức.

Ở góc độ khác, chuyên gia Hoàng Ngọc Vinh nhận định đây là một “bi kịch về liêm chính”, đồng thời là hồi chuông cảnh báo về đạo đức nghề nghiệp. Khi giáo viên sẵn sàng bỏ qua nguyên tắc để chạy theo thành tích, những giá trị cốt lõi của giáo dục cũng bị tổn hại nghiêm trọng.

Các chuyên gia cũng cảnh báo, việc người lớn “chống lưng” cho học sinh trong thi cử không chỉ tạo ra kết quả giả tạo, mà còn tước đi cơ hội để các em nhận diện năng lực thật của bản thân. Về lâu dài, điều này có thể làm suy giảm sự tự tin và ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình phát triển.

Dù thừa nhận các cuộc thi trực tuyến có nhiều lợi ích, như mở rộng cơ hội tiếp cận và phù hợp xu hướng số hóa, giới chuyên môn nhấn mạnh yếu tố minh bạch và trung thực phải được đặt lên hàng đầu. Sau sự việc, việc xử lý vi phạm là cần thiết, nhưng quan trọng hơn là nhìn lại triết lý giáo dục.

Bởi lẽ, mục tiêu cuối cùng của giáo dục không phải là tạo ra những bảng thành tích đẹp, mà là hình thành những con người trung thực, biết tôn trọng giá trị lao động thật. Nếu một cuộc thi khiến học sinh hiểu rằng thất bại trung thực đáng quý hơn chiến thắng gian dối, thì đó mới là thành công đúng nghĩa.