Sau hơn một thập kỷ trôi qua, câu chuyện về cuộc đời của cậu bé Đa Đa ngày ấy vẫn là một trong những đề tài gây tranh luận gay gắt nhất về ranh giới giữa việc tạo nên một thiên tài và sự áp đặt cực đoan của cha mẹ.

Lái máy bay từ năm 5 tuổi để ghi danh vào Sách Kỷ lục Guinness, rút ngắn toàn bộ chương trình phổ thông trong vỏn vẹn 2 năm và chính thức bước chân vào giảng đường đại học khi mới lên 8, Hà Nghị Đức từng là cái tên tạo nên một cơn địa chấn truyền thông trên khắp Trung Quốc.

Cậu bé 5 tuổi lái máy bay lập kỷ lục Guinness, 8 tuổi đỗ đại học: "Thần đồng" ngày ấy giờ thế nào? - Ảnh 1.
Cậu bé Hà Nghị Đức khi mới 5 tuổi đã điều khiển thành công một chiếc máy bay siêu nhẹ hồi năm 2010. Ảnh: Reuters

Tuổi thơ nghẹt thở với những kỷ lục phi thường

Năm 2010, cậu bé Hà Nghị Đức (He Yide), biệt danh Đa Đa, đã làm nên điều không tưởng khi thực hiện thành công chuyến bay kéo dài 35 phút, vượt hành trình gần 30km băng qua Công viên Động vật hoang dã Bắc Kinh. Ở tuổi lên 5, cậu chính thức được Tổ chức Kỷ lục Guinness Thế giới công nhận là phi công trẻ tuổi nhất hành tinh trên chiếc máy bay siêu nhẹ. Thành tích vô tiền khoáng hậu này lập tức biến Hà Nghị Đức thành biểu tượng của một "thần đồng" xuất chúng.

Tuy nhiên, đằng sau hào quang đó là một chế độ rèn luyện khắc nghiệt được thiết lập bởi cha của cậu – ông Hà Liệt Thắng, một doanh nhân được dư luận Trung Quốc đặt biệt danh là "Ông bố Đại bàng". Mang tư duy nuôi dạy con theo kiểu "sinh tồn", ông Hà cho rằng một đứa trẻ cần phải liên tục bị đẩy qua những giới hạn của bản thân để tôi luyện tính tự lập, ý chí kiên cường và khả năng thích nghi tuyệt đối với hoàn cảnh.

Thay vì được cắp sách đến trường vui chơi cùng bạn bè đồng trang lứa, Hà Nghị Đức phải tuân theo một thời biểu thép do cha trực tiếp giảng dạy tại nhà. Mỗi ngày của cậu bắt đầu từ lúc 6 giờ 45 phút và kết thúc vào 20 giờ 30 phút, đan xen dày đặc giữa học văn hóa, luyện võ Taekwondo và chơi cờ vua.

Đỉnh điểm của sự khắc nghiệt là vào năm 2012, hình ảnh cậu bé Đa Đa mới 4 tuổi đầu phải chạy chân trần, chỉ mặc độc một chiếc quần đùi giữa trời tuyết rơi âm 13 độ C tại New York (Mỹ) được lan truyền đã tạo nên một làn sóng phẫn nộ và tranh cãi dữ dội trên mạng xã hội Trung Quốc. Chưa dừng lại ở đó, chuỗi ngày lớn lên của cậu tiếp tục được lấp đầy bằng những thử thách điên rồ: học lái du thuyền, tham gia các giải đấu quốc tế, hay thậm chí là leo núi Phú Sĩ (Nhật Bản) ngay trong điều kiện mưa bão gầm rú.

Song song với việc vắt kiệt thể lực, "Ông bố Đại bàng" còn thúc đẩy tư duy kinh doanh và học thuật của con trai một cách thần tốc. Năm 7 tuổi, Hà Nghị Đức đã được cha đưa thẳng đến cơ quan quản lý để đăng ký thành lập một công ty đứng tên chính mình. Với việc nắm giữ tới 40% cổ phần, cậu bé 7 tuổi trở thành cổ đông lớn nhất của doanh nghiệp và nhanh chóng thu hút sự chú ý của hàng loạt nhà đầu tư mạo hiểm.

Trên con đường học vấn, tốc độ phát triển của Hà Nghị Đức cũng khiến dư luận phải bàng hoàng. Cậu hoàn thành toàn bộ chương trình trung học chỉ trong vòng 2 năm. Đến năm 2013, khi mới 8 tuổi, cậu bé đã vượt qua kỳ tuyển sinh khốc liệt để chính thức trở thành sinh viên của Đại học Nam Kinh – một trong những cơ sở giáo dục danh giá và có tiếng tăm bậc nhất tại Trung Quốc.

Làn sóng tranh cãi của các chuyên gia và cuộc sống kín tiếng hiện tại

Dù gặt hái được những thành tựu gây chấn động, phương pháp giáo dục mang tính cực đoan của gia đình họ Hà lại vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ giới chuyên gia giáo dục. Ông Gu Li, Giám đốc một trung tâm nghiên cứu giáo dục tại Nam Kinh, nhận định rằng dù mô hình này có những giá trị tham khảo nhất định trong việc xây dựng bản lĩnh và sự tự tin cho trẻ, nhưng không thể áp dụng một cách máy móc vì mỗi đứa trẻ sở hữu một đặc điểm phát triển hoàn toàn khác biệt.

Gay gắt hơn, ông Tôn Vân Hiểu, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Thanh thiếu niên và Trẻ em Trung Quốc, đã đưa ra lời cảnh báo đanh thép về những hậu quả tâm lý kéo dài cả đời nếu đứa trẻ gặp sự cố trong quá trình rèn luyện quá đà. Theo ông, thay vì bị ép buộc thực hiện những thử thách vượt quá tầm vóc như lái máy bay, việc trẻ em được vui chơi, khám phá tự nhiên hay đơn giản là nặn đất sét đôi khi còn mang lại nhiều giá trị cốt lõi hơn cho sự phát triển tự nhiên.

Cậu bé 5 tuổi lái máy bay lập kỷ lục Guinness, 8 tuổi đỗ đại học: "Thần đồng" ngày ấy giờ thế nào? - Ảnh 2.
Hà Nghị Đức chọn cuộc sống kín tiếng hơn để tiếp tục tập trung vào con đường học tập và nghiên cứu chuyên sâu.

Theo ghi nhận từ trang Sohu, sau hơn một thập kỷ đứng ở đầu sóng ngọn gió, "thần đồng" Hà Nghị Đức hiện tại đã không còn xuất hiện dày đặc trước ống kính truyền thông như trước. Cậu đang chọn cho mình một cuộc sống kín tiếng hơn để tiếp tục tập trung vào con đường học tập và nghiên cứu chuyên sâu.

Dẫu vậy, mỗi khi xã hội Trung Quốc nổ ra các cuộc tranh luận về ranh giới giữa việc nuôi dạy một đứa trẻ xuất chúng với việc ép uổng, áp đặt kỳ vọng quá lớn của cha mẹ lên vai con cái, câu chuyện về hành trình trưởng thành đầy giông bão của Hà Nghị Đức và phương pháp "giáo dục Đại bàng" vẫn luôn được lật mở lại như một bài học sâu sắc.

Nguồn: Sohu