Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026: Đẩy sớm lịch thi và những điều chỉnh quan trọng thí sinh cần nắm vững

Theo khung kế hoạch vừa được Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố, kỳ thi năm nay dự kiến sẽ diễn ra vào hai ngày 11 và 12/6, đẩy lên sớm hơn khoảng hai tuần so với thông lệ các năm trước. Việc điều chỉnh mốc thời gian này nhằm thúc đẩy tinh thần học tập nghiêm túc, giải quyết dứt điểm chương trình trong năm học và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho công tác tuyển sinh đại học sau đó.

Về cấu trúc môn thi, kỳ thi 2026 vẫn duy trì sự ổn định như năm 2025 để tránh gây xáo trộn tâm lý cho học sinh lớp 12. Mỗi thí sinh sẽ phải hoàn thành tổng cộng bốn bài thi, trong đó hai môn bắt buộc là Toán và Ngữ văn. Đối với hai môn còn lại, các em được quyền tự chọn trong danh mục đa dạng gồm: Vật lý, Hóa học, Sinh học, Lịch sử, Địa lý, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Tin học, Công nghệ và Ngoại ngữ. Đáng chú ý, năm 2026 sẽ là năm tổ chức thi hoàn toàn theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Điều này đồng nghĩa với việc những thí sinh tự do từng theo học chương trình cũ (2006) nếu muốn tham gia dự thi để lấy kết quả xét tốt nghiệp hoặc đại học đều phải làm quen và thực hiện bài thi theo chương trình mới.

Bên cạnh những ổn định về môn thi, công tác tổ chức và hậu cần lại ghi nhận nhiều điều chỉnh đáng kể để phù hợp với thực tế sắp xếp đơn vị hành chính. Đáng chú ý nhất là việc tinh giản hóa hồ sơ, giấy tờ cho thí sinh. Giờ đây, các em sẽ không còn phải quản lý quá nhiều văn bản rời rạc khi "Giấy báo dự thi" và "Thẻ dự thi" đã được tích hợp làm một. Tương tự, "Giấy chứng nhận tốt nghiệp tạm thời" và "Giấy chứng nhận kết quả thi" cũng được gộp chung thành một loại duy nhất do trường THPT nơi thí sinh nộp hồ sơ trực tiếp cấp phát. Toàn bộ hồ sơ đăng ký của thí sinh cũng sẽ chỉ lưu giữ tại trường phổ thông thay vì luân chuyển qua nhiều cấp như trước.

Công tác giám sát và chấm thi cũng được siết chặt hơn để đảm bảo tính minh bạch tuyệt đối. Các quy định về thanh tra, kiểm tra được sửa đổi để tương thích với việc chuyển giao bộ phận thanh tra giáo dục về Thanh tra Chính phủ và Thanh tra tỉnh. Đặc biệt, quy trình chấm phúc khảo năm nay có sự thay đổi mang tính đối thoại cao: tất cả các bài thi có biến động điểm sau khi phúc khảo đều phải tổ chức đối thoại trực tiếp với người chấm đợt đầu. Theo dự kiến, những bài thi có mức điểm lệch từ 0,25 trở lên so với điểm đã công bố sẽ được điều chỉnh chính thức. Mọi dữ liệu liên quan đến quá trình này đều được xuất từ phần mềm, niêm phong dưới sự giám sát nghiêm ngặt của lực lượng công an và các tổ chuyên trách.

Nhìn lại kỳ thi năm 2025 với hơn 1,16 triệu thí sinh và tỷ lệ đỗ tốt nghiệp đạt mức ấn tượng 99,2%, có thể thấy áp lực cạnh tranh vào các trường đại học vẫn rất lớn khi có tới 7,6 triệu nguyện vọng được đăng ký. Những đổi mới trong kỳ thi năm 2026 không chỉ nhằm mục tiêu đánh giá chất lượng giáo dục phổ thông mà còn là bước chuẩn bị kỹ lưỡng để thí sinh có tâm thế vững vàng nhất bước vào ngưỡng cửa đại học.