Mỹ đề xuất thu phí kỷ lục 70.000 USD với du học sinh ở lại sau tốt nghiệp: Siết chặt "cửa sau" nhập cư

Theo đó, các trường đại học tại Mỹ có thể phải nộp khoản phí lên tới 70.000 USD (tương đương khoảng 1,8 tỷ đồng) cho mỗi sinh viên tham gia chương trình Thực tập tùy chọn (OPT) lần đầu, cùng thêm 30.000 USD cho mỗi đợt gia hạn tiếp theo.

Gánh nặng tài chính khổng lồ trước cánh cửa việc làm

Căn cứ theo nội dung dự thảo của DHS, nghĩa vụ tài chính này được áp dụng trực tiếp lên các trường đại học đã có chứng nhận SEVP (đủ điều kiện tuyển sinh quốc tế) khi bảo lãnh cho sinh viên diện thị thực F-1 đăng ký chương trình OPT. Theo quy trình mới được đề xuất, cơ sở giáo dục bắt buộc phải hoàn tất khoản phí 70.000 USD trước khi nhập thông tin đề xuất lên Hệ thống Thông tin sinh viên và Khách trao đổi (SEVIS). Chỉ sau khi bước nộp phí này hoàn tất, du học sinh mới đủ điều kiện gửi đơn xin cấp phép làm việc lên Cục Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS). Trong trường hợp nhà trường không thanh toán khoản tiền trên, USCIS sẽ thẳng thừng từ chối hồ sơ.

Đáng chú ý, văn bản thông báo của DHS hiện vẫn chưa nêu rõ liệu các trường đại học có được phép thu lại hoặc chuyển giao gánh nặng chi phí này sang cho chính sinh viên hay doanh nghiệp tuyển dụng hay không. Toàn bộ nguồn tiền thu được từ chính sách này dự kiến sẽ được nộp trực tiếp vào Kho bạc Mỹ.

Từ trước đến nay, chương trình OPT vốn được xem là "bàn đạp" vàng cho các sinh viên diện visa F-1 được phép ở lại Mỹ thực tập từ 12 đến 36 tháng đối với các công việc liên quan trực tiếp đến chuyên ngành đào tạo. Đây là bước đệm tối quan trọng giúp các cử nhân quốc tế tích lũy kinh nghiệm làm việc thực tế, mở đường chuyển đổi sang visa lao động dài hạn trước khi tiến tới mục tiêu xin thẻ xanh và trở thành thường trú nhân hợp pháp.

Quyết tâm xóa bỏ "cửa sau" và bảo vệ thị trường lao động nội địa

Lý giải về đề xuất gây xôn xao này, đại diện Bộ An ninh Nội địa Mỹ khẳng định mục tiêu cốt lõi là nhằm triệt phá triệt để tình trạng chương trình OPT bị biến tướng thành "cửa sau" để người nước ngoài tràn vào lực lượng lao động Mỹ, cũng như việc biến du học sinh thành nguồn nhân công giá rẻ. Thời gian qua, cơ quan chức năng đã bóc trần hàng loạt sai phạm nhức nhối, từ việc du học sinh đăng ký các địa điểm làm việc không hợp lệ cho đến sự tồn tại của các đường dây tinh vi mang tính chất "trả tiền để ở lại" (pay-to-stay).

DHS tin tưởng rằng việc áp mức phí cao ngất ngưởng sẽ buộc các trường đại học phải nâng cao trách nhiệm, thắt chặt khâu giám sát và sàng lọc khắt khe hơn trước khi phê duyệt cho sinh viên tham gia OPT. Về phía du học sinh, họ cũng buộc phải chứng minh năng lực thực sự vượt trội, qua đó giải tỏa áp lực cạnh tranh không công bằng cho người lao động bản xứ trước làn sóng nhân lực nước ngoài giá rẻ. Bước đi này hoàn toàn nhất quán với hàng loạt sắc lệnh được Tổng thống Mỹ ban hành thời gian gần đây nhằm bảo vệ thị trường việc làm trong nước và siết chặt các diện nhập cư theo diện việc làm.

Quy định ngặt nghèo được đưa ra trong bối cảnh bức tranh du học tại xứ sở cờ hoa đang xuất hiện nhiều dấu hiệu suy giảm. Thống kê đến hết năm học 2024-2025 ghi nhận Mỹ có khoảng 1,18 triệu sinh viên quốc tế theo học, trong đó cộng đồng du học sinh Việt Nam chiếm gần 25.600 người.

Tuy nhiên, các báo cáo mới nhất chỉ ra rằng số lượng du học sinh nhập học tại Mỹ vào mùa thu vừa qua đã sụt giảm tới 17%, đồng thời có tới gần 60% các trường đại học ghi nhận lượng hồ sơ từ nước ngoài sụt giảm đáng kể. Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này bắt nguồn từ việc giới chức Mỹ liên tục ban hành hàng loạt đề xuất và quy định siết chặt mới, khiến cho con đường du học và tìm kiếm cơ hội ở lại làm việc sau tốt nghiệp của sinh viên quốc tế ngày càng trở nên hẹp dần.

PV (SHTT)