Tại một trong những cơ sở đào tạo kỹ thuật danh giá nhất cả nước là Trường Đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TP.HCM), một thực trạng đáng lo ngại vừa được công bố: cứ 10 sinh viên theo học thì có đến 6 em không thể tốt nghiệp đúng thời hạn.
06-1767672399-nghich-ly-truong-top-vi-sao-60-sinh-vien-bach-khoa-tphcm-khong-the-ra-truong-dung-han.jpg
60% sinh viên Bách khoa TP.HCM không thể ra trường đúng hạn. Ảnh minh họa.

Số liệu thống kê năm 2025 cho thấy tỷ lệ ra trường đúng kế hoạch của ngôi trường này chỉ vỏn vẹn 40,6%, thấp nhất trong toàn hệ thống Đại học Quốc gia TP.HCM.

Không chỉ riêng khối kỹ thuật, nhiều trường thành viên khác cũng ghi nhận chỉ số này ở mức dưới 50%, như Trường Đại học Quốc tế (44,7%) và Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (47,2%). Ở chiều ngược lại, các đơn vị đào tạo chuyên ngành đặc thù như Trường Đại học Khoa học Sức khỏe lại dẫn đầu với tỷ lệ ấn tượng 87,5%. Sự chênh lệch này đã đặt ra dấu hỏi lớn về "sức khỏe" của hệ thống đào tạo và những rào cản đang trực tiếp kìm chân sinh viên trên con đường hoàn thành chương trình học.

Qua phân tích toàn diện, Trung tâm Khảo thí và Đánh giá chất lượng đào tạo đã chỉ đích danh bốn nguyên nhân cốt lõi: nợ học phần, rào cản ngoại ngữ, tâm lý và áp lực tài chính. Trong đó, chuẩn đầu ra tiếng Anh được xem là "điểm nghẽn" lớn nhất. Thực tế cho thấy, có tới 54% sinh viên Trường Đại học Công nghệ Thông tin và 35% sinh viên Trường Đại học Khoa học Tự nhiên vẫn chưa thể đạt chuẩn tiếng Anh theo lộ trình. Ngay cả những ngành đặc thù như Khoa học Sức khỏe, dù có tỷ lệ tốt nghiệp chung cao, vẫn có gần một nửa sinh viên gặp khó khăn với môn ngoại ngữ này.

Việc sinh viên chậm trễ tốt nghiệp không chỉ là vấn đề cá nhân mà còn ảnh hưởng đến hiệu quả quản trị đại học. Theo các chuyên gia, tỷ lệ tốt nghiệp đúng hạn phản ánh khả năng vận hành của cả một hệ thống. Trên thế giới, chỉ số này thường dao động từ 30% đến dưới 60%, cho thấy đây là thách thức mang tính toàn cầu. Để giải quyết bài toán này, các trường đang chuyển hướng sang sử dụng các công cụ hiện đại như bảng điều khiển phân tích dữ liệu, hệ thống cảnh báo sớm và thậm chí là trí tuệ nhân tạo để dự báo nguy cơ chậm tiến độ của người học.

Nhằm hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ tốt nghiệp đúng hạn lên mức 70% vào năm 2030, Đại học Quốc gia TP.HCM đang triển khai những chiến lược quyết liệt. Trọng tâm là việc chuẩn hóa công cụ đánh giá năng lực tiếng Anh bậc 3/6 (B1) thống nhất trong toàn hệ thống để tháo gỡ "nút thắt" ngoại ngữ. Song song đó, chương trình đào tạo sẽ được rà soát theo hướng tinh gọn, thực tiễn hơn. Đặc biệt, việc xây dựng một hệ sinh thái chăm sóc người học toàn diện với cơ chế phát hiện sớm sinh viên có nguy cơ bỏ học hoặc chậm trễ sẽ là chìa khóa để đảm bảo sinh viên có thể ra trường đúng kỳ vọng, sẵn sàng gia nhập thị trường lao động.