Được xướng tên ở bục vinh quang cao nhất với tấm Huy chương Vàng Olympic Vật lý quốc tế lần thứ 56 (IPhO 2026), thế nhưng điều đọng lại sâu sắc nhất trong lòng Tạ Ngọc Minh lại là những nốt trầm đầy tiếc nuối.

Đối với chàng trai chuyên Lý đến từ Bắc Ninh, hành trình bước ra biển lớn không chỉ có ánh hào quang của chiến thắng, mà còn là bài học về sự nghiêm túc và tinh thần tự chủ trong học tập.

Nỗi lo lắng sau phòng thi thực hành và cú lội ngược dòng bất ngờ

Trở về từ đấu trường quốc tế, Tạ Ngọc Minh – học sinh lớp 12 Trường THPT Chuyên Bắc Ninh – vẫn không quên được cảm giác lo âu đè nặng sau khi hoàn thành bài thi thực hành. Sự cố từ những lỗi sai không đáng có khiến em đánh mất đi những điểm số quý giá, tới mức nam sinh này gần như đã gạt bỏ suy nghĩ về việc có thể chạm tay vào tấm Huy chương Vàng.

Bước vào kỳ thi với tâm thế nỗ lực hết mình để cống hiến bằng tất cả những gì đã tích lũy, Minh thừa nhận bản thân vô cùng bất ngờ khi kết quả chính thức được ban hành. Tấm Huy chương Vàng của chàng trai đất học Bắc Ninh đã góp phần làm nên một kỳ tích lịch sử cho đội tuyển Việt Nam tại IPhO 2026. Lần đầu tiên, cả 5 thành viên tham dự đều đoạt huy chương với 4 Huy chương Vàng và 1 Huy chương Bạc, thiết lập cột mốc thành tích cao nhất của nước nhà từ trước đến nay tại đấu trường Olympic Vật lý quốc tế.

Em Tạ Ngọc Minh và thầy giáo tại cuộc thi Olympic Vật lý quốc tế lần thứ 5. (Ảnh: NVCC)
Em Tạ Ngọc Minh và thầy giáo tại cuộc thi Olympic Vật lý quốc tế lần thứ 5. Ảnh: NVCC

Thành công rực rỡ này là quả ngọt sau một chiến dịch ôn luyện vô cùng khắc nghiệt. Ngay sau khi danh sách đội tuyển chính thức được chốt, Minh cùng các đồng đội chỉ có vỏn vẹn một tháng để tập trung cao độ. Khoảng thời gian này, cả đội phải chuyển vào sinh hoạt tại ký túc xá và học tập liên tục tại Trường Đại học Sư phạm. Với lịch học dày đặc cùng các giáo sư, giảng viên đầu ngành, các chàng trai vàng phải căng mình tiếp thu lý thuyết song song với thực hành cường độ cao để nhanh chóng thích nghi với cấu trúc đề thi quốc tế. Khi màn đêm buông xuống, thay vì nghỉ ngơi, Minh lại tiếp tục tự học, miệt mài giải các đề thi IPhO và Olympic châu Á các năm trước để mài giũa tư duy.

Quyết định thay đổi bước ngoặt và truyền thống gia đình

Ít ai biết rằng, người hùng Vật lý của Việt Nam từng có xuất phát điểm là một học sinh chuyên Toán. Những năm học cấp hai tại Trường THCS Nguyễn Đăng Đạo (Bắc Ninh), Toán học mới là niềm đam mê chiếm trọn thời gian của Minh vào năm lớp 6 và lớp 7. Tuy nhiên, nhận thấy bản thân khó lòng cạnh tranh sòng phẳng với các bạn cùng trang lứa trong đội tuyển Toán, Minh đã đưa ra một quyết định dũng cảm: chuyển hướng sang đội tuyển Vật lý.

Bước ngoặt định mệnh này đã mở ra một chân trời mới. Càng đi sâu vào thế giới của những định luật vật lý, Minh càng bị cuốn hút. Nam sinh chủ động tìm kiếm các tài liệu chuyên sâu, luyện tập các dạng đề nâng cao để nắm bắt bản chất cốt lõi của hiện tượng thay vì chỉ học vẹt các công thức khô khan.

Sự bền bỉ đó đã mang lại chuỗi thành tích đáng nể phục. Trong hai năm liên tiếp 2025 và 2026, Minh đều xuất sắc giành giải Nhất kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia môn Vật lý. Đầu năm 2026, em tiếp tục khẳng định năng lực bằng tấm Huy chương Bạc tại kỳ thi Olympic Vật lý châu Á diễn ra ở Busan (Hàn Quốc), trở thành một trong những thí sinh có điểm số cao nhất của đoàn Việt Nam và tạo bước đệm hoàn hảo để chinh phục đỉnh cao IPhO.

Sự phát triển vượt bậc của Minh có sự đồng hành thầm lặng từ gia đình. Sinh ra trong một gia đình có truyền thống hiếu học, với người cha cũng là cựu học sinh chuyên Toán của Trường THPT Chuyên Bắc Ninh và từng góp mặt trong đội tuyển học sinh giỏi quốc gia môn Hóa học, Minh luôn nhận được sự thấu hiểu từ cha mẹ. Dù có nền tảng gia đình vững chắc, bố mẹ em chưa từng áp đặt mà luôn tôn trọng, để em tự do lựa chọn và chịu trách nhiệm với con đường đi của mình.

Không có bí quyết đặc biệt ngoài sự chủ động

Chia sẻ về hành trình đã qua, tân chủ nhân Huy chương Vàng quốc tế khiêm tốn cho biết em không có bí quyết học tập nào quá cao siêu. Chìa khóa duy nhất của Minh là sự tập trung tối đa khi nghe thầy cô giảng bài trên lớp để nắm chắc kiến thức nền tảng, sau đó tự mày mò nghiên cứu sâu để hiểu rõ bản chất vấn đề.

Khép lại một chương rực rỡ của tuổi học trò, Tạ Ngọc Minh đã vạch sẵn cho mình những mục tiêu tiếp theo trước khi bước chân vào giảng đường đại học. Nam sinh dự định sẽ tranh thủ thời gian rảnh rỗi để học IELTS và thi bằng lái xe máy. Để tiếp tục nuôi dưỡng tình yêu với khoa học, Minh đã quyết định lựa chọn đầu quân vào ngành Vật lý của Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội, hứa hẹn sẽ còn tiến xa hơn nữa trên con đường nghiên cứu học thuật sau này.

PV (SHTT)