Tuyển sinh đại học năm 2025: Sai sót từ đâu?

Trường phải đảm bảo quyền lợi cho thí sinh

Phản ánh với Tiền Phong, anh N.X.B (Hà Nội) cho biết, con trai thừa điểm trúng tuyển nguyện vọng 1 vào Trường ĐH Kinh tế (ĐH Quốc gia Hà Nội), nhưng trên hệ thống xác nhận nhập học của Bộ GD&ĐT lại trúng tuyển nguyện vọng 4.

Anh N.X.B đã phản ánh tới nhà trường và được phản hồi, thí sinh làm thủ tục nhập học bình thường, nhà trường sẽ có văn bản gửi Bộ GD&ĐT. Tuy thế, anh B vẫn lo lắng, không xác nhận nhập học được ở cổng tuyển sinh của Bộ GD&ĐT, sau này, ngành học có bị thay đổi hay không?

Năm nay, số thí sinh mắc kẹt giữa trúng tuyển và trượt không hiếm, đẩy phụ huynh, thí sinh vào tính huống dở khóc dở cười.

Tuy nhiên, những sai sót, vướng mắc đang được các cơ sở giáo dục ĐH tìm cách khắc phục, tháo gỡ. Trường ĐH Sư phạm TPHCM có văn bản gửi Bộ GD&ĐT và các trường có liên quan tạo điều kiện để thí sinh được tiếp tục xét tuyển khi phát hiện những trường hợp không đạt điểm chuẩn nhưng có tên trong danh sách trúng tuyển và ngược lại.

Nhà trường đã làm việc với đại diện lãnh đạo, bộ phận tuyển sinh của từng cơ sở giáo dục đại học và bước đầu đã nhận được sự hợp tác rất tích cực. Nhiều cơ sở giáo dục đại học đã đồng ý việc tiếp nhận thí sinh và cho phép nhập học.

Sau khi các cơ sở đào tạo công bố thí sinh trúng tuyển, một số sai sót về kết quả xét tuyển đã được phát hiện. Theo kết quả rà soát của các trường, sai sót chủ yếu là do dữ liệu đầu vào, việc xác lập điều kiện đầu vào trong xét tuyển không chính xác, trong khi hệ thống, thuật toán hoạt động bình thường.

Năm 2025, tổng số thí sinh đăng kí dự tuyển và số lượng nguyện vọng xét tuyển cao hơn, do vậy thời gian để các trường rà soát kĩ lưỡng dữ liệu và tổ chức xét tuyển dài hơn.

Theo quy chế tuyển sinh, việc giải quyết sai sót thuộc trách nhiệm của các trường. Tuy nhiên theo ghi nhận, hằng ngày Bộ GD&ĐT nhận được khoảng 20-30 phản ánh, kiến nghị của thí sinh, gia đình qua điện thoại đường dây nóng, trong đó chủ yếu kiến nghị về ưu tiên khu vực, đối tượng hoặc điều chỉnh thứ tự nguyện vọng…

Khắc phục sai sót từ con người

Nhận định nguyên nhân ban đầu của sự sai lệch dữ liệu nêu trên đến từ sai sót do con người trong quá trình nhập liệu và rà soát, kiểm tra dữ liệu, không phải do các hệ thống, phần mềm của Bộ GD&ĐT hay của trường. Những năm trước, các sai sót đã được khắc phục phần nào khi trường ĐH tổ chức xét tuyển sớm. Năm nay, tất cả các phương thức xét tuyển chung 1 đợt nên dẫn đến nguồn dữ liệu khổng lồ.

Theo Bộ GD&ĐT, năm 2025, tổng số thí sinh đăng kí dự thi lên tới 852.000 với 7,6 triệu nguyện vọng vào hơn 4.000 lượt ngành, chương trình đào tạo của hơn 400 trường ĐH, cao đẳng. Quy chế tuyển sinh cho phép thí sinh đăng kí nhiều nguyện vọng và không cần chọn phương thức, tổ hợp xét tuyển, hệ thống phần mềm xét tuyển sẽ tự lựa chọn phương thức, tổ hợp xét tuyển có lợi nhất cho thí sinh. Do vậy, tổng số nguyện vọng thực tế phải xét tuyển trên hệ thống lên tới trên 50 triệu, tăng khoảng 2 lần so với năm 2024.

Bộ GD&ĐT khẳng định, những trường hợp chưa truy cập được thông tin trong những ngày qua là do các trường chưa hoàn thành rà soát, hoàn thiện dữ liệu; những trường hợp có sai sót đều được giải quyết kịp thời, đúng quy định; tất cả thí sinh đủ điều kiện trúng tuyển chắc chắn sẽ được thông báo trúng tuyển kịp thời để nhập học đúng thời hạn.

Bộ GD&ĐT sẽ tiếp tục lắng nghe, nghiên cứu tiếp thu các ý kiến phản ánh để có phương hướng điều chỉnh quy chế tuyển sinh, kế hoạch tuyển sinh và chỉ đạo các trường đại học, cao đẳng thực hiện tốt hơn cho các năm tới.

Năm nay, tổng số nguyện vọng thực tế phải xét tuyển trên hệ thống của Bộ GD&ÐT lên tới trên 50 triệu (mỗi nguyện vọng ngành xét theo từng phương thức, tổ hợp xét tuyển được coi như một nguyện vọng trên hệ thống), tăng khoảng 2 lần so với năm 2024.

Theo PGS.TS Nguyễn Phong Điền, Phó Giám đốc ĐH Bách khoa Hà Nội, vấn đề sai sót cơ bản năm nay là do điều kiện đủ tiêu chuẩn xét tuyển vào một ngành của mỗi trường. Các trường tự đề ra nhiều phương thức, nhiều tổ hợp xét tuyển nên số lượng điều kiện tăng vọt và không chặt chẽ.

Dữ liệu đầu vào không chuẩn sẽ dẫn đến sai sót. Ông Điền mong muốn năm sau, cần giảm số lượng tổ hợp, phương thức xét tuyển và cũng cần thiết khống chế số lượng nguyện vọng/thí sinh.

Chỉ cần một dữ liệu tuyển sinh nào đó không chuẩn xác, kết quả sẽ bị xô lệch không chỉ một trường ĐH mà cả hệ thống. Ví dụ, năm nay, Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐH Quốc gia Hà Nội) xác định tuyển sinh tổ hợp D66 nhưng quên không bổ sung môn thành phần.

Những năm trước, tổ hợp D66 gồm Ngữ văn, Giáo dục Công dân và tiếng Anh. Nhưng theo chương trình giáo dục 2018, tổ hợp này gồm: Ngữ văn, Giáo dục kinh tế và Pháp luật, tiếng Anh.

Nhà trường không bổ sung môn Giáo dục kinh tế và Pháp luật vào tổ hợp D66, nên khi lọc ảo, hệ thống chỉ xét các thí sinh đăng kí nguyện vọng vào trường thi theo chương trình giáo dục 2006 (có môn Giáo dục công dân), những thí sinh thi theo chương trình 2018 bị loại. Sau khi công bố điểm chuẩn, hàng chục thí sinh có ý kiến, nhà trường phải có văn bản xin ý kiến Bộ GD&ĐT và xét tuyển cho những thí sinh này.