Yêu cầu rà soát chính sách học phí đại học, bảo đảm tương xứng với chất lượng đào tạo

Tại cuộc họp về Dự thảo Chiến lược phát triển giáo dục đại học giai đoạn 2026-2035, tầm nhìn đến năm 2045 diễn ra chiều 6/8, Phó thủ tướng Lê Tiến Châu đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo xem xét, hoàn thiện chính sách học phí theo hướng phù hợp với chất lượng đào tạo. Bên cạnh đó, ông cũng yêu cầu mở rộng chính sách tín dụng dành cho sinh viên và tăng cường hỗ trợ người học ở các ngành khoa học cơ bản, công nghệ chiến lược và các lĩnh vực then chốt.

Yêu cầu này được đưa ra trong bối cảnh học phí đại học liên tục tăng trong ba năm gần đây. Theo thống kê tại gần 120 cơ sở giáo dục đại học, mức học phí phổ biến dành cho tân sinh viên dao động từ 20 đến 35 triệu đồng mỗi năm, trong khi mức cao nhất lên tới gần 200 triệu đồng. Phần lớn các trường tăng khoảng 10% so với năm học trước, một số trường tự chủ hoặc đã đạt kiểm định chất lượng có mức điều chỉnh lên tới 47%.

Trước đó, vào tháng 4, Thứ trưởng Giáo dục và Đào tạo Lê Quân từng bày tỏ lo ngại khi chi phí học đại học ngày càng gia tăng, tạo áp lực đáng kể đối với nhiều gia đình. Theo tính toán sơ bộ, tổng chi phí để một sinh viên theo học có thể không dưới 100 triệu đồng mỗi năm, tương đương mức thu nhập bình quân của một người lao động.

Cũng tại cuộc họp, Phó thủ tướng nhấn mạnh chiến lược phát triển giáo dục đại học cần đóng vai trò như một "bản đồ phát triển", xác định rõ mục tiêu và lộ trình để Việt Nam có thêm nhiều trường, ngành và lĩnh vực đào tạo, nghiên cứu đạt trình độ cao, từng bước tiệm cận với thế giới, đồng thời nâng cao chất lượng chung của toàn hệ thống.

Ông yêu cầu chuyển hướng từ mô hình phát triển riêng lẻ từng cơ sở giáo dục sang xây dựng một hệ sinh thái giáo dục đại học quốc gia, tạo sự liên kết và phát triển đồng bộ.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng được giao rà soát hệ thống chỉ tiêu, đặc biệt là quy mô đào tạo, tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ và công tác đào tạo STEM, đồng thời xây dựng hệ thống đánh giá phù hợp với từng nhóm trường.

Theo chỉ đạo, việc phân nhóm các trường và xây dựng chính sách hỗ trợ cần bảo đảm công khai, công bằng, khuyến khích các cơ sở giáo dục cạnh tranh bằng chất lượng đào tạo và những đóng góp thực chất, qua đó tạo động lực nâng cao vị thế trên các bảng xếp hạng và phục vụ hiệu quả cho sự phát triển của đất nước.

Ngoài ra, Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao chủ trì xây dựng cơ sở dữ liệu về nhu cầu nhân lực, việc làm và thu nhập của sinh viên sau tốt nghiệp; phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ để hoàn thiện bộ chỉ số đánh giá chuyển đổi số, dữ liệu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục đại học.

Đối với việc sắp xếp mạng lưới các cơ sở giáo dục đại học, Phó thủ tướng yêu cầu rà soát các trường có cùng chuyên ngành hoặc thế mạnh để nghiên cứu phương án tổ chức lại, tăng cường liên kết hoặc chia sẻ chương trình đào tạo và cơ sở vật chất. Mọi phương án sáp nhập, chuyển giao hoặc giải thể đều phải chứng minh được giá trị gia tăng, đồng thời có giải pháp bảo đảm quyền lợi của người học và xử lý đầy đủ các vấn đề liên quan đến nhân sự, tài chính, đất đai và tài sản công.