7 năm chờ nâng hạng, chứng khoán Việt sang trang mới

Loạt đánh giá tích cực

Rạng sáng 8/10, FTSE Russell công bố nâng hạng thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp, có hiệu lực từ ngày 21/9/2026 sau đợt đánh giá giữa kỳ vào tháng 3/2026. 

Đây được xem là một dấu mốc lịch sử của TTCK Việt Nam và Việt Nam sẽ hưởng lợi trong những thập kỷ tới nhờ cải cách mạnh mẽ thị trường vốn.

Trong phiên giao dịch 8/10, sự thận trọng với thông tin đánh giá giữa kỳ vào tháng 3/2026 khiến nhiều nhóm ngành bất ngờ suy yếu. VN-Index giảm xuống dưới mốc tham chiếu sau khi mở cửa khá hứng khởi. Sự mua ròng trở lại của khối ngoại, với gần 234 tỷ đồng, đã giúp VN-Index tăng 12,53 điểm lên 1.697,83 điểm.

Thanh khoản đạt hơn 33 nghìn tỷ đồng, cải thiện so với nhiều phiên trước.

Trái với các nhà đầu tư nhỏ lẻ, đa số chuyên gia đến từ các công ty chứng khoán và tổ chức tài chính đều có những đánh giá tích cực.

Ông Gary Harron, Giám đốc Khối Dịch vụ Chứng khoán - HSBC Việt Nam, đánh giá, sau nhiều chờ đợi, cuối cùng ngày TTCK Việt Nam được nâng hạng đã tới. Dù kèm theo điều kiện, đây vẫn là dấu hiệu cho thấy vị thế quốc tế đang lên của Việt Nam, đồng thời mở ra cơ hội hưởng lợi dài hạn nhờ cải cách mạnh mẽ thị trường vốn.

Theo ông Gary Harron, Việt Nam đã vươn lên bất chấp mọi hoài nghi, một lần nữa khẳng định vị thế vượt trội trong nhóm thị trường cận biên và mới nổi, với tốc độ tăng trưởng GDP đạt 8,23% trong quý III - mức cao nhất kể từ năm 2011, ngoại trừ năm 2022 với 14,38% khi Việt Nam bắt đầu phục hồi sau đại dịch Covid.

Chuyên gia HSBC nhận định, việc nâng hạng sẽ có hiệu lực từ tháng 9/2026 sau kết quả rà soát giữa kỳ vào tháng 3/2026. Đợt rà soát nhằm đánh giá những tiến bộ của Việt Nam trong việc tạo điều kiện cho các công ty môi giới chứng khoán toàn cầu tham gia thị trường, yếu tố then chốt để hỗ trợ hoạt động mô phỏng chỉ số ( index replication ).

Ông Hoàng Việt Phương, Giám đốc Khối nghiên cứu và Tư vấn đầu tư VNDirect, nhận định việc FTSE công bố nâng hạng TTCK Việt Nam là dấu son lịch sử sau 7 năm nằm trong danh sách chờ.

Điều đó phản ánh cam kết mạnh mẽ của Việt Nam trong việc thúc đẩy các cải cách toàn diện nhằm nâng cao tính minh bạch và đưa chuẩn mực tiệm cận quốc tế, từ đó tạo ra một môi trường đầu tư thuận lợi và dễ tiếp cận hơn cho dòng vốn toàn cầu.

Một bước tiến về chất

Gary Harron đánh giá, với việc nâng hạng, mặc dù có điều kiện, Việt Nam chỉ còn cách nhóm dẫn đầu “thị trường đã phát triển” hai bậc. Kết quả này cũng là sự ghi nhận cho những nỗ lực chung của chính phủ, các cơ quan quản lý và các thành viên thị trường. Đáng chú ý, các cơ quan hữu quan đã công bố kế hoạch hướng tới việc đạt phân hạng Thị trường mới nổi theo chuẩn MSCI vào năm 2030, kỳ vọng mở ra dòng vốn đầu tư lớn hơn.

Theo ông, việc nâng hạng TTCK không chỉ mang tính hình thức. Điều đó ảnh hưởng đến mọi thứ, từ cách các chuyên gia phân tích và truyền thông nhìn nhận một thị trường đến quyết định phân bổ tài sản của các nhà đầu tư trên toàn cầu.

Đặc biệt, với Việt Nam, gỡ bỏ “mác” thị trường cận biên đồng nghĩa với sự ghi nhận và đảm bảo. Thay đổi phân hạng có thể ảnh hưởng lớn đến hành vi và niềm tin của nhà đầu tư, thay đổi quỹ đạo phát triển kinh tế dài hạn của thị trường và giảm sự phụ thuộc vào bất kỳ một đối tác thương mại nào.

Thị trường vốn của Việt Nam đã có bước tiến về nhiều mặt, cả về lượng lẫn chất. Vốn hóa thị trường và số lượng tài khoản giao dịch đã tăng hơn gấp 7 lần trong vòng một thập kỷ qua (hiện đạt gần 11 triệu tài khoản).

Chỉ tính riêng trong năm nay, chỉ số VN-Index tăng một phần ba, vượt mức đỉnh giai đoạn Covid khi sự lạc quan về vai trò của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu ở mức cao nhất.

Chuyên gia HSBC nhìn nhận, việc TTCK được nâng hạng lần này càng thúc đẩy đà cải cách. TTCK Việt Nam đã trải qua một chặng đường dài và còn có thể tiến xa hơn nữa. Sự tham gia của nhà đầu tư tổ chức dài hạn, chẳng hạn như quỹ hưu trí, vốn đóng vai trò lớn tại các thị trường phát triển hơn, có thể nâng cao độ ổn định và gia tăng khả năng tiếp cận vốn của các công ty.

Bộ phận Nghiên cứu Đầu tư Toàn cầu HSBC dự báo tiềm năng dòng vốn nước ngoài có thể lên 3,4-10,4 tỷ USD từ các quỹ đầu tư chủ động và thụ động sau khi nâng hạng.

Còn VNDirect cho rằng, sau khi được nâng hạng, ước tính Việt Nam có thể thu hút khoảng 1-1,5 tỷ USD từ các quỹ mở và quỹ ETF theo dõi các chỉ số của FTSE.

Một số cổ phiếu có khả năng hưởng lợi trực tiếp từ việc nâng hạng FTSE bao gồm VIC, VHM, VCB, SSI, MSN, VNM, FPT, HPG...

Về diễn biến thị trường, theo VNDirect, phần lớn sự lạc quan xoay quanh việc nâng hạng thị trường Việt Nam đã được phản ánh vào diễn biến gần đây.

Tính từ đầu năm, chỉ số VN-Index đã tăng khoảng 33%, đưa định giá tiến gần hơn đến mức trung bình của các thị trường mới nổi MSCI. Mặc dù dòng vốn ngoại được kỳ vọng sẽ gia tăng, nhưng các khoản phân bổ lớn vào Việt Nam có thể chưa diễn ra ngay lập tức - chỉ một số quỹ chủ động có thể phân bổ sớm trước thời điểm nâng hạng chính thức vào 21/9/2026.

Do đó, thị trường có thể phản ứng nhanh chóng với thông báo từ FTSE trước khi chuyển trọng tâm trở lại các yếu tố nền tảng: kết quả kinh doanh quý III của các doanh nghiệp niêm yết, các chính sách hỗ trợ tăng trưởng từ Chính phủ, sự ổn định vĩ mô, câu chuyện tăng trưởng trong trung và dài hạn của Việt Nam.

Theo Maybank Investment Bank (MSVN), kỳ vọng sau một tháng 10 tích lũy, VN-Index sẽ tiếp tục xu hướng tăng với mục tiêu 1.800 điểm, được thúc đẩy bởi chính sách tài khóa và tiền tệ mở rộng, lợi nhuận doanh nghiệp mạnh hơn trong quý IV và khả năng dòng vốn ngoại quay trở lại.