Bí mật của những cây cảnh giá hơn 9 tỷ đồng ở Ninh Bình

Nghề trồng hoa và cây cảnh ở làng Vị Khê có lịch sử hơn 800 năm. Trải qua nhiều thăng trầm, người dân nơi đây vẫn kiên trì gìn giữ và phát triển nghề, đưa Vị Khê thành một trong những làng nghề cây cảnh nổi tiếng cả nước.

Nghệ nhân Nguyễn Công Khanh (SN 1972, trú tại phường Vị Khê, tỉnh Ninh Bình), Chủ tịch Hội Sinh vật cảnh phường Vị Khê, cho biết, hơn 95% hộ dân trong phường vẫn gắn bó với nghề cây cảnh.

Riêng tại làng cổ Vị Khê, gần như 100% số hộ đều làm nghề. Trong đó, nhiều gia đình sở hữu vườn cây trị giá hàng chục tỷ đồng.

Đến các nhà vườn ở làng Vị Khê, dễ dàng bắt gặp những cây sanh, tùng, sung... được chăm sóc, tạo tác trong hàng chục năm, đã trở thành những “tác phẩm sống”, được định giá lên tới hàng tỷ đồng.

Với bề dày lịch sử và uy tín lâu năm, các tác phẩm cây cảnh do những nghệ nhân ở làng Vị Khê tạo tác luôn được giới chơi cây săn đón. Vì thế, tại đây không hiếm những thương vụ tiền tỷ.

Tiếp nối truyền thống, nghệ nhân Nguyễn Công Khanh gắn bó với nghề cây cảnh từ nhỏ. Ông sở hữu khu vườn rộng khoảng 5.000m2 với hơn 200 tác phẩm cây cảnh, chủ yếu là giống sanh Nam Điền.

Ông chia sẻ, từ đầu năm 2025 đến nay ông đã bán 6 tác phẩm cây cảnh. Riêng tháng 8 vừa qua, ông bán 2 cây sanh nghệ thuật cổ thụ với tổng giá trị 3 tỷ đồng.

Trong hai tác phẩm vừa bán, 1 cây được tạo tác dáng long hoá, cây còn lại tạo dáng trực hoá, đều có tuổi đời khoảng 70-80 năm.

Trước đó, ông Khanh cũng thực hiện nhiều giao dịch tiền tỷ; giá trị lớn nhất là năm 2018 khi hai tác phẩm “Tam Đa” và “Đi cùng năm tháng” được bán với giá 9,5 tỷ đồng. Theo ông, cả hai tác phẩm này từng nhiều lần đạt giải vàng tại các triển lãm cây cảnh lớn trong nước.

Không chỉ ông Khanh, nhiều gia đình khác ở Vị Khê cũng sở hữu những vườn cây “khủng” và có những giao dịch giá trị lớn.

Gần đây, ông Nguyễn Thành Nam (SN 1982) đã bán một cặp sanh dáng long hoá cho khách hàng ở tỉnh Thái Bình cũ (nay là Hưng Yên) với giá 4,2 tỷ đồng. Những giao dịch như vậy cho thấy sức hút đặc biệt của cây cảnh Vị Khê trên thị trường.

Tuy nhiên, đằng sau mỗi tác phẩm cây cảnh có giá trị cao là cả quá trình hàng chục năm chăm sóc, tạo tác mà các nghệ nhân dồn tâm huyết, thổi hồn vào từng nhành cây, tán lá.

Ông Khanh chia sẻ, để tạo nên một tác phẩm cây cảnh có giá trị, việc đầu tiên và quan trọng nhất là chọn được phôi cây phù hợp. Từ phôi ban đầu, nghệ nhân phải dành nhiều năm nuôi dưỡng, cắt tỉa, uốn nắn để định hình thế dáng.

Mỗi tác phẩm ra đời là kết quả của cả một quá trình rất dài, đòi hỏi sự kiên nhẫn, tỉ mỉ và niềm đam mê lớn. Dựa vào dáng tự nhiên của cây, dưới bàn tay khéo léo và óc sáng tạo của mỗi nghệ nhân, từng gốc cây dần biến thành một tác phẩm nghệ thuật sống động.

“Những cây được bán với giá tiền tỷ thường có tuổi đời trên dưới 100 năm. Như hai cây tôi vừa bán tháng trước, nghe tiền tỷ thì tưởng lớn, nhưng tôi đã chăm sóc, uốn nắn gần 30 năm mới đạt dáng ưng ý để bán. Nếu quy ra ngày công thì chẳng đáng là bao.

Vì thế, đối với nghề này, để gặt hái được thành quả, ngoài niềm đam mê, phải có sự kiên trì rất lớn”, ông Khanh bộc bạch.