Chi đậm quỹ bình ổn để chặn giá xăng dầu vượt mốc 30.000 đồng

Bắt đầu từ 0h30 ngày 14/3, Liên Bộ Công Thương - Tài chính đã chính thức áp dụng mức giá bán lẻ tối đa mới đối với các mặt hàng xăng dầu. Đáng chú ý, đây đã là kỳ điều hành thứ 4 chỉ trong vòng 4 ngày liên tiếp, một động thái hiếm hoi cho thấy sức nóng của thị trường năng lượng hiện nay. 

Dù vậy, tín hiệu đáng mừng cho người tiêu dùng là toàn bộ giá bán lẻ trong nước vẫn được giữ nguyên so với kỳ điều chỉnh diễn ra trước đó một ngày.

Cụ thể, mặt hàng xăng E5 RON 92 tiếp tục neo ở mức 22.500 đồng/lít, trong khi xăng RON 95 giữ giá 25.570 đồng/lít. Các mặt hàng dầu cũng duy trì sự ổn định: dầu diesel ở mức 27.020 đồng/lít, dầu hỏa 26.930 đồng/lít và dầu mazut là 18.660 đồng/kg.

Sự ổn định này không tự nhiên mà có, nhất là khi "chảo lửa" xung đột tại Trung Đông đã đẩy giá dầu thô toàn cầu vọt lên quanh mức 100 USD/thùng, tương đương mức tăng 35% so với trước khi căng thẳng bùng phát. 

Để che chắn cho thị trường nội địa khỏi cú sốc này, nhà điều hành đã quyết định sử dụng mạnh tay Quỹ bình ổn giá. Theo tính toán, nếu không có dòng tiền can thiệp kịp thời này, giá xăng dầu trong nước chắc chắn đã một lần nữa xuyên thủng cột mốc 30.000 đồng/lít.

Mức chi từ quỹ trong kỳ điều hành này được đánh giá là rất "khủng". Các mặt hàng xăng E5 RON 92, RON 95, dầu hỏa và dầu mazut đều được bù tới 4.000 đồng/lít (hoặc kg đối với mazut). Riêng mặt hàng dầu diesel được hỗ trợ lên tới 5.000 đồng/lít. Đây đã là lần thứ 3 nhà điều hành phải mở "hầu bao" Quỹ bình ổn chỉ trong 4 phiên giao dịch gần nhất.

Lý giải về tần suất điều chỉnh dày đặc này, ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), cho biết cơ chế cũ với chu kỳ cố định vào ngày thứ Năm hàng tuần đã bộc lộ rõ sự chậm trễ. 

Khi thị trường thế giới biến động dữ dội, tăng giảm đột ngột theo từng ngày, thậm chí từng giờ, việc chờ đợi trọn vẹn một tuần để điều chỉnh giá tính trên cơ sở kỳ trước là không còn phù hợp.

Do đó, một bước ngoặt về chính sách đã được thiết lập. Dựa trên Nghị quyết số 36/NQ-CP ban hành ngày 6/3/2026 về phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 2/2026, Thủ tướng đã cho phép Bộ Công Thương áp dụng cơ chế điều hành linh hoạt. 

Giờ đây, hễ giá xăng dầu thế giới có diễn biến bất thường, biên độ tăng vượt mức 7%, cơ quan quản lý hoàn toàn có quyền can thiệp giá sớm hơn, thậm chí tính toán theo từng ngày kết hợp với việc xả Quỹ bình ổn để giảm xóc cho thị trường.

Tuy nhiên, cuộc chiến giữ giá này đang phải đối mặt với áp lực thời gian. Trước đợt xả quỹ này, quy mô Quỹ bình ổn giá xăng dầu còn nhỉnh hơn 5.600 tỷ đồng. Ông Linh thẳng thắn cảnh báo, nếu tiếp tục gồng gánh mức chi 4.000 - 5.000 đồng cho mỗi lít xăng dầu như hiện tại, nguồn lực của quỹ dự kiến sẽ cạn kiệt chỉ trong khoảng 15 ngày tới.

Để chuẩn bị cho kịch bản xấu nhất khi giá thế giới chưa hạ nhiệt, Liên Bộ Công Thương - Tài chính đang ráo riết xây dựng các phương án trình Thủ tướng. Các giải pháp đang được đặt lên bàn cân bao gồm việc tạm ứng ngân sách hoặc kích hoạt các nguồn dự phòng. 

Song song đó, hai Bộ cũng đang khẩn trương nghiên cứu để đề xuất Chính phủ báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét phương án giảm thuế bảo vệ môi trường, qua đó bổ sung thêm một công cụ tài khóa đắc lực để bình ổn thị trường năng lượng trong giai đoạn cam go sắp tới.