Chủ tịch Quốc hội: Không biến ngân hàng thành “giấy chứng nhận an toàn” cho trái phiếu

Sáng 17-8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng.

Một trong những nội dung được quan tâm là đề xuất bổ sung quy định cho phép ngân hàng thương mại làm đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp.

Theo dự thảo, ngân hàng thương mại được thực hiện hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm trái phiếu doanh nghiệp theo quy định của pháp luật về chứng khoán.

Góp ý về nội dung này, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu dự luật phải quy định rõ quyền, nghĩa vụ của các bên liên quan, đồng thời có cơ chế kiểm soát xung đột lợi ích.

“Quan trọng hơn hết là phải tuân thủ quản trị rủi ro. Không biến hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm của ngân hàng thành giấy chứng nhận an toàn cho trái phiếu doanh nghiệp”, Chủ tịch Quốc hội nói.

Theo Chủ tịch Quốc hội, đây là vấn đề cần được tính toán kỹ khi thiết kế quy định. Việc ngân hàng tham gia quản lý tài sản bảo đảm phải đi cùng yêu cầu quản trị rủi ro và cơ chế kiểm soát phù hợp.

Lo xung đột lợi ích

Trước đó, tại phiên thảo luận về dự án luật, một số đại biểu Quốc hội cũng bày tỏ lo ngại về khả năng phát sinh xung đột lợi ích khi ngân hàng thực hiện hoạt động này.

Trong trường hợp ngân hàng vừa cấp tín dụng cho doanh nghiệp, vừa quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu, các đại biểu đề nghị phải có quy định để hoạt động được thực hiện độc lập, minh bạch, tránh lạm dụng vị thế của ngân hàng.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cũng đề nghị cơ quan soạn thảo quy định cụ thể hơn nghĩa vụ của ngân hàng thương mại khi làm đại lý quản lý tài sản bảo đảm trái phiếu doanh nghiệp, đồng thời có cơ chế kiểm soát xung đột lợi ích và bảo đảm an toàn hoạt động ngân hàng.

Một số ý kiến tại phiên thảo luận trước đó cũng đề nghị làm rõ để nhà đầu tư không nhầm lẫn giữa các vai trò của ngân hàng trong một đợt phát hành trái phiếu, trong đó có đại lý quản lý tài sản bảo đảm và bảo lãnh thanh toán.

Chỉ bổ sung quyền, cách làm sẽ theo luật chứng khoán

Giải trình tại phiên họp, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn cho biết dự thảo Luật Các tổ chức tín dụng lần này chỉ bổ sung quyền được thực hiện chức năng đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp đối với ngân hàng thương mại.

Theo ông Phạm Đức Ấn, Luật Các tổ chức tín dụng hiện quy định tổ chức tín dụng chỉ được thực hiện những hoạt động mà pháp luật cho phép. Vì vậy, cần bổ sung cơ sở pháp lý để ngân hàng thương mại thực hiện nghiệp vụ này.

Các quy định cụ thể về cách thức thực hiện sẽ được quy định tại pháp luật về chứng khoán, nhằm bảo đảm hoạt động an toàn, minh bạch và tránh xung đột lợi ích.

Tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu lưu ý dự thảo Luật Các tổ chức tín dụng mới quy định quyền của ngân hàng thương mại được thực hiện hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm trái phiếu doanh nghiệp, trong khi pháp luật về chứng khoán hiện chưa có quy định cụ thể về hoạt động này.

Do đó, nếu cần sửa đổi, bổ sung pháp luật về chứng khoán để triển khai nghiệp vụ, cơ quan soạn thảo cần nghiên cứu thời điểm có hiệu lực phù hợp.

Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy định về đại lý quản lý tài sản bảo đảm trái phiếu doanh nghiệp; làm rõ địa vị pháp lý, quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của ngân hàng thương mại, cùng cơ chế kiểm soát xung đột lợi ích.

Bà cũng đề nghị phân định rõ hoạt động đại lý quản lý tài sản với hoạt động bảo lãnh tín dụng và bảo đảm thống nhất với pháp luật về chứng khoán.

Phải giới hạn việc áp dụng tỷ lệ an toàn khác

Cũng tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn lưu ý quy định cho phép áp dụng một hoặc một số tỷ lệ bảo đảm an toàn khác với mức chung cần được giới hạn rõ phạm vi, điều kiện và thời hạn.

Theo ông, cơ quan soạn thảo cần xác định lộ trình cụ thể đưa các tỷ lệ này về ngưỡng chuẩn, đồng thời có cơ chế giám sát, kiểm soát rủi ro để tránh bị lạm dụng.

Giải trình về nội dung này, Thống đốc Phạm Đức Ấn khẳng định quy định trong dự thảo không nhằm nới lỏng các yêu cầu an toàn dẫn đến rủi ro mà hướng tới việc áp dụng phù hợp với từng chủ thể.

Ông dẫn chứng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn gần đây được nâng từ 30% lên 40%. Với một số tổ chức tín dụng được đánh giá tốt hơn, tỷ lệ này có thể được nâng lên 50%.

Dự luật sửa đổi, bổ sung một số điều của ba luật dự kiến được Quốc hội xem xét, thông qua vào chiều 24-8.