Bước vào năm Bính Ngọ 2026, thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước những vận hội mới, nhưng cũng đặt ra bài toán hóc búa cho các nhà đầu tư trong việc lựa chọn danh mục.

Nhìn lại năm 2025, một thực tế đã xảy ra: dù VN-Index ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng, không ít nhà đầu tư cá nhân vẫn ngậm ngùi chịu cảnh thua lỗ ngay trong một năm được coi là "thuận lợi". Sự phân hóa rõ nét của thị trường cho thấy diễn biến của chỉ số chung không còn phản ánh đầy đủ hiệu quả đầu tư của từng cá nhân.

Theo ông Nguyễn Trọng Đình Tâm, Giám đốc Khối Tư vấn đầu tư Khách hàng Cá nhân tại Chứng khoán Thiên Việt (TVS), nguyên nhân của nghịch lý này nằm ở sự dịch chuyển của dòng tiền. Nếu như quý 3/2025 là giai đoạn "hoàng kim" khi dòng tiền lan tỏa rộng khắp, thì càng về cuối năm, độ rộng thị trường càng thu hẹp, chỉ tập trung vào một số mã trụ cột như nhóm Vingroup. Những nhà đầu tư thua lỗ đa phần là do phân bổ vốn vào các nhóm cổ phiếu không còn là tâm điểm của dòng tiền. Bên cạnh đó, việc thiếu kỷ luật, giao dịch theo cảm xúc và sử dụng đòn bẩy margin chưa hợp lý cũng là những "hòn đá tảng" kéo lùi hiệu suất danh mục.

Để không lặp lại sai lầm và tìm kiếm "lộc" đầu năm, chuyên gia TVS khuyến nghị nhà đầu tư cần thay đổi tư duy, hướng tới việc gia tăng các yếu tố định lượng. Việc xác định rõ ràng vùng mua, vùng bán, điểm dừng lỗ và mức chặn lãi trước khi xuống tiền là yêu cầu bắt buộc để hoàn thiện kỷ luật đầu tư. Thay vì đánh cược "all-in" vào một vài mã cổ phiếu, nhà đầu tư nên học cách quản trị danh mục chuyên nghiệp để không bỏ lỡ những cơ hội bứt phá.

Cụ thể, với quy mô đầu tư khoảng 1 tỷ đồng, ông Tâm gợi ý: "Nhà đầu tư nên phân bổ danh mục từ 4 đến 6 cổ phiếu, bao gồm các đại diện hưởng lợi từ chính sách phát triển kinh tế nhà nước, triển vọng nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam bên cạnh các cổ phiếu được dự báo ghi nhận KQKD tăng trưởng tích cực trong năm 2026".

Bên cạnh những yếu tố nội tại, thị trường chứng khoán năm 2026 còn được kỳ vọng sẽ đón nhận những "cú huých" mang tính lịch sử từ bên ngoài. Tâm điểm chú ý đổ dồn vào tháng 9/2026, thời điểm Việt Nam dự kiến chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi. Sự kiện này không chỉ mở toang cánh cửa đón dòng vốn ngoại mà còn giúp cải thiện mạnh mẽ thanh khoản và mặt bằng định giá của thị trường.

Dưới góc nhìn của ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Phân tích Chứng khoán Yuanta Việt Nam, dù dòng vốn giải ngân ngay lập tức có thể chưa tạo đột biến ngắn hạn, nhưng giá trị cốt lõi nằm ở việc mở rộng tệp nhà đầu tư tổ chức quốc tế. Điều này giúp thị trường giảm bớt sự phụ thuộc vào dòng tiền cá nhân trong nước và tăng tính ổn định bền vững. Dự báo trong năm 2026, quy mô dòng vốn từ các quỹ ETF và vốn chủ động đổ vào Việt Nam có thể đạt mức 2–6 tỷ USD, và có thể lên tới 25 tỷ USD trong vòng 5 năm tới.

Tuy nhiên, ông Minh cũng nhấn mạnh rằng việc nâng hạng chứng khoán mới chỉ là bước khởi đầu. Một biến số quan trọng hơn cần quan tâm là câu chuyện nâng hạng tín nhiệm quốc gia, khi Việt Nam hiện chỉ còn cách mức "Đầu tư" (investment grade) đúng một bậc. Nếu mục tiêu này được hiện thực hóa trong năm 2026, chi phí vốn của toàn nền kinh tế có thể giảm xuống dưới 15%, giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực tài chính quốc tế rẻ hơn, từ đó bứt phá về lợi nhuận và khả năng mở rộng đầu tư trong dài hạn.