Đề xuất chuyển toàn bộ chuyến bay quốc tế về sân bay Long Thành

Việc đưa toàn bộ chuyến bay quốc tế từ Tân Sơn Nhất về Long Thành được xem là bước đi chiến lược để hình thành trung tâm trung chuyển hàng không của khu vực phía Nam.

Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) vừa báo cáo và xin ý kiến về phương án phân chia khai thác giữa sân bay quốc tế Long Thành và sân bay Tân Sơn Nhất, trong bối cảnh Long Thành dự kiến đưa vào vận hành năm 2026.

Theo ACV, liên danh Incheon Airport (IAC) – đơn vị tư vấn quản lý, khai thác sân bay Long Thành – đã tiến hành phân tích, đánh giá và đề xuất hai phương án khai thác.

Hai phương án phân chia khai thác

Phương án 1: Chuyển toàn bộ chuyến quốc tế sang Long Thành, Tân Sơn Nhất khai thác nội địa. Phương án này giúp tối ưu kết nối trung chuyển, giảm chi phí vận hành, tránh tình trạng hành khách di chuyển mất 4,5 giờ giữa hai sân bay, đồng thời tận dụng khả năng khai thác 24/24 của Long Thành. Hạn chế là hành khách quốc tế chặng ngắn từ TP HCM phải di chuyển xa hơn.

Phương án 2: Giữ lại một phần chuyến quốc tế cự ly ngắn (<1.000 km) ở Tân Sơn Nhất. Tuy thuận tiện cho khách trong khu vực, phương án này làm tăng chi phí, phân mảnh mạng bay, gây khó khăn cho hành khách nối chuyến và giảm khả năng cạnh tranh của Long Thành.

Phân tích của Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) cho thấy nếu áp dụng phương án 1, Long Thành có thể đạt 92 triệu khách năm 2060, cao hơn gần 27% so với phương án 2. Kinh nghiệm quốc tế cũng khẳng định mô hình tập trung quốc tế tại một sân bay duy nhất giúp tăng mạnh tỷ lệ khách nối chuyến, như Incheon (Hàn Quốc) đạt trên 10% sau khi dồn toàn bộ quốc tế từ Gimpo năm 2001.

Các bên liên quan nói gì?

Cục Hàng không Việt Nam, trong thông báo tháng 6-2025, cho biết nhất trí cao với phương án chuyển toàn bộ chuyến bay quốc tế thường lệ từ Tân Sơn Nhất sang Long Thành, nhằm thuận tiện trong quản lý, khai thác và tối ưu nguồn lực, đồng thời bảo đảm Long Thành trở thành trung tâm trung chuyển cạnh tranh với các sân bay lớn trong khu vực.

IATA và các hãng hàng không quốc tế đang khai thác tại TP HCM cũng đồng thuận với phương án này, cho rằng việc dồn quốc tế về Long Thành sẽ giảm rủi ro gián đoạn hành khách nối chuyến, tránh nhầm lẫn về điểm khởi hành và củng cố năng lực cạnh tranh của Long Thành.

Trong nhóm hãng hàng không Việt Nam, Vietnam Airlines đề xuất giữ quốc tế ngoài ASEAN tại Long Thành và để lại một số chuyến ASEAN ở Tân Sơn Nhất trong giai đoạn đầu, nhưng đồng ý rằng về dài hạn cần tập trung toàn bộ quốc tế về Long Thành. Bamboo Airways cũng ủng hộ phương án của ACV, song kiến nghị xây dựng lộ trình chuyển đổi để các hãng có thời gian thích ứng.

Hàng hóa hàng không cũng sẽ chuyển về Long Thành

Ngoài hành khách, Long Thành được quy hoạch khu logistics 257 ha, kết nối trực tiếp với cao tốc, cảng biển, đường sắt, đủ khả năng tiếp nhận máy bay hàng hóa cỡ lớn. Việc đưa toàn bộ hàng hóa quốc tế từ Tân Sơn Nhất về đây sẽ giảm áp lực hạ tầng nội đô, đồng thời tạo điều kiện để Việt Nam trở thành trung tâm logistics hàng không khu vực, thu hút đầu tư và ứng dụng mô hình logistics xanh.

Theo Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng hàng không giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2050, Long Thành được định vị là cảng hàng không quốc tế lớn nhất cả nước, công suất thiết kế 100 triệu khách và 5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm khi hoàn thành. Giai đoạn 1, dự kiến khai thác từ giữa 2026, sẽ đạt 25 triệu khách/năm, đủ tiếp nhận đồng thời chuyến bay quốc tế và nội địa với hạ tầng hiện đại.

Tân Sơn Nhất hiện đã vượt công suất thiết kế, phục vụ hơn 40 triệu khách năm 2024, dự báo 46 triệu khách năm 2025. Dù nhà ga T3 sắp hoàn thành, quỹ đất hạn chế khiến khả năng mở rộng lâu dài không đáng kể. Việc duy trì cả chuyến quốc tế và nội địa tại đây được đánh giá tiềm ẩn nguy cơ tắc nghẽn và giảm chất lượng phục vụ.