Đề xuất để Nhà nước quyết định giá đất dựa trên dữ liệu, hạn chế giá ảo

Sáng 19/8, thừa ủy quyền của Thủ tướng, Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng trình Quốc hội định hướng xây dựng dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi).

Theo Bộ trưởng Hùng, sau hai năm triển khai, Luật Đất đai 2024 đã có nhiều quy định mang tính đột phá, góp phần hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng đất. Tuy nhiên, quá trình thực hiện cũng bộc lộ một số vướng mắc, trong đó có những quy định chưa đồng bộ với mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.

Dự thảo luật sửa đổi tập trung vào 7 nhóm chính sách. Đáng chú ý là đề xuất điều chỉnh cơ chế tài chính đất đai và giá đất theo hướng Nhà nước quyết định giá dựa trên dữ liệu và phương pháp định giá.

Theo phương án được Chính phủ đưa ra, dữ liệu về đất đai sẽ được kết nối với dữ liệu của các lĩnh vực liên quan để phục vụ việc xác định giá. Mục tiêu là hạn chế tình trạng giá đất bị tác động, thao túng hoặc tạo ra những mức giá không phản ánh đúng thực tế.

Bên cạnh đó, Chính phủ dự kiến xây dựng chính sách phù hợp về tiền sử dụng đất và tiền thuê đất đối với đất sản xuất, kinh doanh cũng như các dự án phát triển nhà ở cho thuê.

Theo dự thảo, việc xác định giá đất của Nhà nước sẽ căn cứ vào mục đích sử dụng, thời hạn sử dụng, thông tin đầu vào và các quy định pháp luật có liên quan.

Bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất được đề xuất sử dụng để tính các khoản thu ngân sách từ đất. Đây cũng có thể trở thành căn cứ xác định giá trị quyền sử dụng đất khi cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước và tính tiền bồi thường trong trường hợp Nhà nước thu hồi đất.

Trong khi đó, quy định hiện hành đang áp dụng giá đất cụ thể để tính bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất. Mức giá này đồng thời được sử dụng trong một số trường hợp như tính tiền sử dụng đất khi giao đất không thông qua đấu giá, đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư; tính tiền thuê đất trả một lần và xác định giá trị quyền sử dụng đất khi cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước.

Cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ cơ chế

Thẩm tra nội dung về giá đất, Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Quốc hội Nguyễn Ngọc Bảo đề nghị quy định cụ thể hơn về bảng giá đất, hệ số điều chỉnh cũng như các tỷ lệ tăng, giảm, nhằm bảo đảm phù hợp với mục tiêu huy động nguồn lực từ đất đai.

Cơ quan thẩm tra đồng thời cho rằng cần phân định rõ việc xác định giá đất với cơ chế bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Theo báo cáo của Ủy ban Kinh tế và Tài chính, những nội dung mang tính nguyên tắc về giá đất nên được quy định trong luật, còn các quy định chi tiết nên giao Chính phủ ban hành để có thể linh hoạt điều chỉnh theo thực tế.

Cơ quan này cũng đề nghị tiếp tục hoàn thiện cơ chế xác định giá đất đối với đất sản xuất, kinh doanh, qua đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp đồng thời bảo đảm nguồn thu cho ngân sách.

Dự kiến, Luật Đất đai (sửa đổi) sẽ được trình Quốc hội xem xét và thông qua tại kỳ họp thường lệ vào tháng 10.