Đề xuất gắn giảm trừ gia cảnh với lạm phát để tránh lạc hậu chính sách thuế

Góp ý đối với dự thảo Thông tư hướng dẫn một số nội dung của Luật Thuế thu nhập cá nhân và Nghị định quy định chi tiết thi hành Luật, Thuế tỉnh Thanh Hóa cho rằng cần có cơ chế điều chỉnh linh hoạt đối với mức thu nhập của người phụ thuộc được tính giảm trừ gia cảnh.

Theo dự thảo hiện nay, người phụ thuộc chỉ được áp dụng giảm trừ gia cảnh nếu có mức thu nhập bình quân trong năm từ tất cả các nguồn không vượt quá 3 triệu đồng mỗi tháng. Con số này cao gấp ba lần mức đang áp dụng là 1 triệu đồng/tháng.

Cơ quan thuế địa phương đánh giá việc nâng ngưỡng lên 3 triệu đồng là bước điều chỉnh tích cực, phù hợp hơn với mặt bằng thu nhập và chi phí sinh hoạt hiện nay. Tuy nhiên, nếu tiếp tục duy trì một mức cố định trong thời gian dài, quy định này có thể nhanh chóng trở nên lạc hậu khi giá cả và mức sống thay đổi.

Từ thực tế đó, Thuế tỉnh Thanh Hóa kiến nghị bổ sung quy định cho phép xem xét điều chỉnh ngưỡng thu nhập của người phụ thuộc khi CPI tăng trên 20% so với thời điểm thông tư có hiệu lực. Khi đó, Bộ Tài chính sẽ báo cáo Chính phủ để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét điều chỉnh mức phù hợp với điều kiện thực tế.

Theo cơ quan này, cơ chế linh hoạt sẽ giúp hạn chế tình trạng chính sách vừa ban hành đã nhanh chóng mất tính cập nhật, đồng thời bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người nộp thuế trước tác động của lạm phát.

Bên cạnh vấn đề về ngưỡng thu nhập, Thuế tỉnh Thanh Hóa cũng chỉ ra những khó khăn trong việc xác định tổng thu nhập của người phụ thuộc, đặc biệt đối với các trường hợp lao động tự do, sản xuất nông nghiệp hoặc có nguồn thu nhập không ổn định. Hiện nay, việc xác nhận chủ yếu dựa trên cam kết của người nộp thuế, trong khi cơ quan quản lý chưa có nhiều công cụ đối chiếu hiệu quả.

Vì vậy, đơn vị này đề xuất xây dựng cơ chế đối soát thông tin thu nhập của người phụ thuộc thông qua mã số thuế cá nhân và dữ liệu chi trả thu nhập được lưu trữ trên hệ thống cơ sở dữ liệu điện tử của ngành thuế.

Phản hồi các kiến nghị trên, Bộ Tài chính cho biết Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2025 đã trao thẩm quyền cho Bộ trưởng Tài chính trong việc quy định mức thu nhập của người phụ thuộc. Việc xác định mức này sẽ được cân nhắc trên cơ sở nhiều yếu tố như mức sống dân cư, thu nhập bình quân xã hội, chỉ số giá tiêu dùng cùng các chỉ số kinh tế - xã hội liên quan để bảo đảm phù hợp với từng giai đoạn.

Theo dự thảo hiện hành, mức thu nhập của người phụ thuộc được xác định là 3 triệu đồng/tháng. Trong trường hợp các chỉ số kinh tế có biến động lớn, Bộ trưởng Tài chính có thể xem xét ban hành văn bản điều chỉnh theo thẩm quyền. Vì vậy, cơ quan soạn thảo cho rằng chưa cần thiết phải quy định sẵn nguyên tắc điều chỉnh ngay trong thông tư.

Đối với đề xuất về cơ chế đối soát thu nhập, Bộ Tài chính cho biết dự thảo đã quy định rõ trách nhiệm của người nộp thuế trong việc xác định người phụ thuộc không có thu nhập hoặc có thu nhập không vượt quá ngưỡng quy định. Người kê khai phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính chính xác và trung thực của thông tin cung cấp. Nếu cơ quan thuế phát hiện việc kê khai không đúng thực tế, các trường hợp vi phạm sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật.