Đề xuất xác thực danh tính người bán hàng livestream

Theo tờ trình của Bộ Công Thương, dự thảo luật đưa ra các nhóm trách nhiệm chung của các chủ thể tham gia hoạt động thương mại điện tử (TMĐT).

Trong đó, nền tảng TMĐT phải đảm bảo các thông tin sau được công bố công khai và minh bạch: Thông tin về chủ sở hữu; thông tin về người bán (đây là một điểm mới, phải hiển thị thông tin của người bán); thông tin về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ; điều kiện giao dịch chung, gồm quyền và nghĩa vụ của các bên, chính sách giao hàng, thanh toán, cơ chế giải quyết tranh chấp…

Chủ quản nền tảng có trách nhiệm định danh người bán trong nước qua VNeID, định danh người bán nước ngoài thông qua giấy tờ chứng minh tính hợp pháp. 

Với hoạt động bán hàng livestream thì chủ quản nền tảng phải xác thực danh tính người livestream, công khai và thực hiện cơ chế, biện pháp kiểm soát theo thời gian thực nội dung bán hàng livestream. Người bán phải cung cấp cho người livestream các tài liệu pháp lý chứng minh đáp ứng điều kiện.

Chủ quản nền tảng cần có biện pháp ngăn chặn livestream bán hàng với hàng hoá, dịch vụ cấm quảng cáo. Trường hợp livestream bán hàng chứa nội dung có thể ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất và tinh thần của người chưa thành niên, nền tảng phải đưa ra lời nhắc nổi bật trước khi hiển thị thông tin.

Người livestream cung cấp thông tin cho chủ quản nền tảng thương mại điện tử phục vụ việc định danh và xác thực điện tử. Người livestream không được cung cấp thông tin gian dối hoặc gây nhầm lẫn về công dụng, xuất xứ, chất lượng, giá cả, khuyến mại, chính sách bảo hành... Hoạt động bán hàng thực hiện đúng nội dung quảng cáo đã được cơ quan có thẩm quyền xác nhận.

Với hoạt động tiếp thị liên kết, tổ chức cung cấp dịch vụ tiếp thị liên kết phải định danh người tiếp thị liên kết; có cơ chế theo dõi, giám sát hoạt động của người tiếp thị liên kết. Ngoài ra, phải ngăn chặn, gỡ bỏ các liên kết cho hàng hoá, dịch vụ vi phạm pháp luật.

Người tiếp thị liên kết không được cung cấp thông tin gian dối hoặc gây nhầm lẫn về công dụng, xuất xứ, chất lượng, giá cả, khuyến mại, chính sách bảo hành và các nội dung khác liên quan đến hàng hoá, dịch vụ. Người tiếp thị cũng không được thực hiện tiếp thị liên kết trên các nền tảng số chưa đáp ứng điều kiện hoạt động tại Việt Nam.

Với hoạt động TMĐT có yếu tố nước ngoài, dự thảo luật quy định chủ quản nền tảng TMĐT là tổ chức, cá nhân nước ngoài mà nền tảng có lựa chọn ngôn ngữ là tiếng Việt hoặc sử dụng tên miền quốc gia Việt Nam “.vn” hoặc đạt ngưỡng giao dịch với người mua tại Việt Nam, phải thành lập pháp nhân tại Việt Nam. 

Theo tờ trình của Bộ Công Thương, nếu thành lập pháp nhân tại Việt Nam thì nhà đầu tư chỉ được thực hiện thông qua 2 hình thức đó là thành lập tổ chức kinh tế hoặc góp vốn, mua cổ phần. Đồng thời, nếu đầu tư vào nền tảng số quy mô lớn thì phải xin ý kiến thẩm định của Bộ Công an về an ninh quốc gia.

Trường hợp ủy quyền cho pháp nhân tại Việt Nam thì nội dung ủy quyền giữa tổ chức, cá nhân nước ngoài và pháp nhân nhận ủy quyền phải đảm bảo thực hiện đầy đủ các trách nhiệm tại Luật TMĐT. Đồng thời, chủ quản nền tảng phải thực hiện ký quỹ tại ngân hàng thương mại tại Việt Nam hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam.

Bộ Công Thương cho biết lý do để giải quyết các vấn đề liên quan đến bồi thường thiệt hại cho người mua tại Việt Nam. Trên thực tế nhiều lĩnh vực có tính rủi ro như lĩnh vực ngân hàng, dịch vụ tin cậy, kinh doanh đa cấp đều có các quy định như vậy.

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi đề nghị báo cáo bổ sung, làm rõ những tồn tại, hạn chế, “khoảng trống” trong các luật hiện hành và các dự án luật đang được đồng thời trình Quốc hội cần được khắc phục, bổ sung, hoàn thiện bởi các quy định riêng tại dự án Luật TMĐT.

Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị rà soát, hoàn thiện nội dung các điều, khoản theo hướng tách bạch rõ những nội dung thực hiện theo quy định của luật này so với các luật có liên quan.

“Không quy định lại các nội dung đã được quy định tại các luật quy định chung hoặc các luật quản lý ngành, lĩnh vực khác, không tạo nên sự chồng chéo, trùng lẫn, mâu thuẫn, xung đột pháp luật, không phát sinh thủ tục hành chính không cần thiết, không tạo vướng mắc pháp lý trong quá trình tổ chức thực hiện”, ông Mãi nhấn mạnh.

Theo cơ quan thẩm tra, cần quy định rõ về phạm vi, nội hàm “hoạt động thương mại điện tử”; rà soát, làm rõ quy định tương ứng với đặc thù của việc giao kết mua bán hàng hóa so với giao kết cung cấp dịch vụ, bởi bản chất cách thức, hoạt động dịch vụ rất khác với các nền tảng thương mại điện tử