Theo quy định hiện hành, Tết Âm lịch là kỳ nghỉ lễ bắt buộc, nơi người lao động được quyền nghỉ và vẫn hưởng đủ tiền lương theo hợp đồng. Tuy nhiên, để duy trì mạch sản xuất và dịch vụ xuyên Tết, nhiều doanh nghiệp vẫn bố trí nhân sự làm việc với chế độ đãi ngộ đặc biệt, được tính ở mức cao nhất trong năm.

Điểm thu hút lớn nhất đối với người lao động chính là mức thu nhập bùng nổ. Bộ Luật Lao động 2019 quy định rõ: nếu làm việc vào ngày lễ, Tết, tiền lương làm thêm giờ phải trả tối thiểu bằng 300% đơn giá tiền lương hoặc tiền lương thực trả của công việc đang làm. Đáng chú ý, khoản này chưa bao gồm tiền lương của ngày nghỉ lễ đối với người hưởng lương theo ngày.

Như vậy, khi cộng dồn tiền lương ngày nghỉ (100%) và tiền lương làm thêm (ít nhất 300%), tổng thu nhập thực tế mà người lao động nhận về cho một ngày làm Tết sẽ đạt tối thiểu 400% so với ngày bình thường. Chính sách này được áp dụng rộng rãi cho người lao động tại các doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh và các đơn vị sử dụng lao động khác.

Đối với những người đảm nhiệm ca đêm trong dịp Tết, mức thù lao còn tăng cao hơn nữa. Cụ thể, người làm việc ban đêm được trả thêm ít nhất 30% tiền lương tính theo đơn giá ban ngày. Trong trường hợp đặc biệt khi người lao động vừa làm thêm giờ vừa làm ban đêm, họ sẽ được hưởng thêm 20% tiền lương tính theo đơn giá ngày. Khi các hệ số này được cộng dồn, mức chi trả thực tế có thể cao hơn đáng kể so với khung tối thiểu quy định.

Việc xác định căn cứ tính lương cũng được quy định chặt chẽ tại Nghị định 145/2020. Tiền lương giờ thực trả được tính dựa trên mức lương theo công việc hoặc chức danh trong hợp đồng, cộng với các khoản phụ cấp gắn liền với công việc. Ngược lại, các khoản hỗ trợ phúc lợi không trực tiếp gắn với công việc như tiền thưởng, tiền ăn giữa ca, xăng xe, hay điện thoại sẽ không được đưa vào làm căn cứ tính lương làm thêm.

Một tình huống thường gặp là ngày lễ trùng với ngày nghỉ hàng tuần, khi đó người lao động sẽ được nghỉ bù vào ngày làm việc kế tiếp. Nếu đi làm đúng ngày lễ trùng ngày nghỉ, lương làm thêm vẫn được tính theo mức của ngày Tết. Tuy nhiên, nếu chỉ làm việc vào ngày nghỉ bù, mức chi trả sẽ quay về tính theo đơn giá của ngày nghỉ hàng tuần.

Dù thu nhập tăng mạnh, pháp luật vẫn đảm bảo sức khỏe người lao động bằng cách đặt ra giới hạn về thời gian làm thêm. Chủ doanh nghiệp chỉ được bố trí làm thêm khi có sự đồng ý của người lao động, trừ các tình huống khẩn cấp liên quan đến quốc phòng, an ninh hoặc thiên tai. Để bảo vệ quyền lợi này, Nghị định 12/2022 nêu rõ: doanh nghiệp không trả hoặc trả thiếu tiền lương làm thêm, làm đêm ngày Tết có thể bị xử phạt hành chính và bị buộc phải thanh toán đầy đủ phần còn thiếu cho người lao động.